Chetwynde Downs

CIONN TSÁILE CIOTRÚNTA

2012-01-20T06:17:00.023Z

Bhuel seo liom arís tar éis sos fada. Nach mise an blagadóir saothrach treallúsach? Agus cad a mheall thar n-ais mé go dtí gort bán tréigthe seo bhlag an Chetwynder? Is oth liom a rá go bhfuilim buailte go dona fé dheireadh ag galar marfach olltógálach san na nGaeilgeoirí, nó b'fhéidir breoiteacht na bhfoghlaimeoirí ba chirte a rá. Agus cad é go díreach atá ag dó na geirbe agam? ag coimeád ó chodladh sámh brionglóideach na hoíche mé? Faillí an rialtais i leith na ngaeltachtaí (bíodh siúd fíor, breac nó bréagach)? ganntanas leabhar Gaeilge sna scoileanna?' peaca marfach do-mhaite an bhéarlachais?. Ní hea, ach drochchaighdeán na Gaeilge ar chomharthaí poiblí. Anois, ná habair é, tá a fhios agam nach mise an fear ceart chun bheith ag caitheamh na gcloch i lár an tí gloine ghramadaí agus gan aon chlúdach árachais fiú ar an ngrianlann céanna. Is léir óm' chuid scriobálaithe leath-liteartha anseo nach aon ábhar múinteora mise, dhera, is ar éigin a fuaireas pas bunúsach i nGaelinn san árd-teist na deichbhlianta fada siar.

Cúpla geábh a thugas ar cheanncheathrú turasoíreachta chósta an deiscirt le déanaí is cúis le ráig bhreoiteacht na gaeilgeora ionam. Cionn tSáile, príomhbhaile gourmet na hÉireann, dar leo féin, nó "gluttony capital of Ireland" mar a thugann daoine áirithe air. Baile gustalach ardnósach, caladhphort ársa stairiúil, so-luamhanna daorluachmhara ag snámh go sámh sa mhuiríne (cuid acu i lámha NAMA anois, ach sin scéal eile). Ceann des na machairí gailf is daoire sa tír in aice láimhe. Baile cultúrtha le féile ealaíne, cór claisiceach, cumann drámaíochta, cumann staire,agus n'fheadar cad eile. Baile a rug an chraobh leo i gcomórtas na mbailte slachtmhara agus san Entante Florale. Pobalscoil a bhuaigh comórtas na heolaithe óga roinnt uaire. Gaelscoil ann dar ndóigh. Agus mar dhlaoi mhullaigh ar an cáillaíochtaí seo go léir is Baile Oidhreachta oifigiúil é.

Ach cad sa diail a thárla don phobal dea-oillte léannta soifisticiúla ardchultúrtha seo nuair a bhí duine ag teastáil chun a gcuid comharthaí poibli a dhearadh. Féachaigí:

Multose Naofa? ambaist. Nach gceapfá go mbeadh siad in ann ainm Gaelach an naoimh ársa seo a aimsiú in ionad an leagain fhíor-thruaillithe úd. Ní cuimhin liom an t-ainm i gceart, ach rud éigin mar Eilit nó Eiltin é. Tagann Multose ó "Mo elte óg" is cosúil.

Fágaim fúibh féin na botúin a aimsiú. Ach seo ceann ana-mhaith:

N'fheadar cérbh í an Fíona seo, an raibh sí gaolta leis an Multose gallda naofa. Agus cérbh é an fear mistéarach seo:

Is dócha gur "Dún Chathail" a bhí i gceist acu. Bhí Charles Fort ainmnithe i ndiaidh Mhonarc Meidhreach an Reistiréisin, Charles II, nó Séarlais II mar a thug na Gaeil air. Níor chuala riamh fé Rí Cathal II. Ach tá an rí seo nach raibh riamh ann ar chomharthaí costasacha fud fad Chionn tSáile. Chun cur leis an manglam Béailge seo tá na comharthai seo a leanas le feiscint ar aon láthair amháin in aice le príomh-gheata an dúin ársa:

Comhghairdeachas leis an OPW, an t-aon dream a raibh sean-ainm Gaelach an dúin "Rinn Chorráin" acu.

Súil agam gur bhaineabhair taitneamh as an siúlóid oidhreachta gearr seo trí phríomhbhaile neamhliteartha na tíre. An bhfuil a sárú le fáil? Ní dóigh liom é. Fiú amháin i gCathair Chorcaí, mar ar thángadar suas leis an tseoid seo de aistriúchán ar an "English Market" - "Béarla sa Mhargadh" - dáiríre píre.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs - - - Slááán Tamall

FRC

HAPPY GLOOMSDAY?

2011-06-16T18:10:00.002+01:00

Ná creidigí gach a léann sibh sna meáin. Níl aon scoilt nua ann i measc lucht eagraithe GLOOMSDAY. Níl baint, páirt ná ról againn leis an dream úd a thugann siad MURPHY HAPPY GLOOMSDAY orthu féin. Níl ach GLOOMSDAY oifigiúil amháin ann agus mise i mbun a eagraithe. Bhí scoilt againn cheana agus is leor san

Oliver Sinjin Fogarty, otairinealaraingeolaí sa CUH agus file amaitéarach a bhunaigh an bhréag-Gloomsday nua. Maíonn sé go raibh an iomarca béim ag GLOOMSDAY ar an ól. Cinnte, nach bhfuil an scéal Useless Eulogies bunaithe ar ragairne óil trí thithe tabhairne Chathair Chorcaí sa bhliain 1904. Bhí ana-dhúil aige i Cork Dry Gin tráth, ach tá Oliver Sin-Gin glan i gcoinne aon saghas alcóil anois ó ghlac sé an phleids agus liostáil le AA. N'fheadar a raibh a fhios ag Grúdlann Murphy gur féile thirim a bhí i gceist nuair a thugadar urraíocht dó. Ach an rud is áiféisí ar fad is ea an mana agus an bheannacht "Happy Gloomsday". Ní luíonn na focail 'happy' agus 'gloom' ró-chompórdach le chéile in aon teanga.

Ach bíodh aige, is cuma sa diail liom. Beimidne ag tosnú ar an bpubchrál ar a hocht anocht sa Hi-Bi (má ligfear isteach sinn) Fáilte roimh cách, éadaí Éadbhardacha má tá siad agaibh. Ní mór dreach duairc dorcha a bheith ar gach éinne.

Dar ndóigh tá a agenda rúnda féin ag an bhFógartach. Tá cloch sa mhuinchille aige domsa le blianta fada. B'eisean a chéadchum an dán úd - "The Cart". Mise a dhein aistriúchán Gaeilge air le haghaidh amhráin leis an Gormachaí Míshásta Delta Blues Band. Cuireadh ar an gcuraclam é fén ainm "Cartagena" agus tugadh m'ainmse mar an té a chum- Ní raibh aon tagairt ann do Oliver Sinjin bocht. B'fhéidir gur cuimhin libh é, b'é an chéad líne ná "Tháinig cairt ó Chartagéna"

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Céad Míle Fáilte

2011-05-20T15:19:00.003+01:00

A Bhanríon, a chroi,

Céad Fáilte go dtí

Daonphoblacht Chorcaí,

Ar bhruach glas na Laoi.

Lá Idirnáisiúnta na bPancóg

2011-03-08T23:12:00.004Z

Lá Idirnáisiúnta na mBan Sona dhaoibh, a Mhná uilig na Blagtachta

ACH CÁ BHFUIL NA PANCÓGA?

Dhá fhéile ag teacht salach ar a chéile. Féile thraidisiúnta theolaí shólásach na Críostaíochta agus ceiliúradh réabhlóideach scáfar lucht dó na gcíochbheart. Mo bhean a rá nach bhfuil an t-am inniu aici tabhairt faoi na pancóga mar go bhfuil sí ag freastal ar aifreann speisíalta i gcomhair na mban. Cad atá ag titim amach in aon chor i saol na hEaglaise, ba chóir dóibh a bheith ag moladh dos na mnáibh fanúint sa bhaile chun aire a thabhairt dos na fearaibh.

Níl saoirse na mban ag teastáil sa tigh seo, táim a rá leat, mar is ag mo phairtí Ethyl atá an chumhacht go léir. Deachtóir cruthanta de bhean rialta a cheapann gur leor deich nóimeat ar fhleasc a droma uair sa mhí chun a dualgaisí pósta a chomhlíonadh. Níl ionamsa ach DIYeoir chun sconnaí atá ag sceitheadh a dheisiú, chun bolgáin a mhalartú agus chun an phlásóg a bhearradh. Táim go huile is go hiomlán féna smacht, féna cois, féna hordóig, féna hordú. Sé an dála céanna ag na cailíní, ní chíonn siad ina n-athair ach cárta plaisteach chun díol as a n-ardstíl marachtála agus tiománaí taicsí chun iad a thabhairt abhaile ó phub is ó chlub..

Dheineas roinnt pancóg dom fhéinig. Ní rabhadar thar moladh beirte, chun an fhírinne a rá, Ach nuair a steallas roinnt seiríse orthu in ionaid síoróipe, ní rabhadar ró-dhona.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slán Tamall

FRC

Crann Nollag

2010-12-22T00:15:00.002Z

“No way!

Dhiúltaíos scun scan dó gan leisce ar bith.

“Sin é mo jabsa, ná fuilim ag cur an crann suas gach bliain ó bhíobhair in bhur gcuid clúidíní.”

Bhíos - is gan mhórán baochais ó éinne – Ethyl ag clamhsán gach bliain gur fhágas níos mó bruis agus salachair timpeall an tseomra ná mar a d’fhágfadh foireann tógálaithe tar éis an simné a dheisiú.

Jonathan a bhí ag tairiscint lámh chúnta leis na maisiúcháin. Jonathan (nó Seánán mar a thugann sé air féin agus é i mbun gaeilgeoireachta) an mac aerach.

“Á! Fadhb ar bith” ar seisean, “cuirfidh mé ceann eile san halla, bíonn dhá nó trí chinn in ana-chuid tithe sa lá atá inniu ann. Ba bhreá liom dearadh comhaimseartha a thriáil”

“Comhaimseartha ambaist?” arsa mise, “níl aon spás ann aimsir na Nollag do rudaí nua-aimseartha, féile thraidisiúnta amach is amach is ea í.”

Dar ndóigh, lean comhrá fada fadálach tuirsiúil ar cé chomh fíor-thraidisiúnta nó bréag-stairiúil is atá nósanna na hAidbhinte.

Ansan luíos isteach ar an obair – ag tomhas, is ag dian-scrúdú, is ag roghnú, is ag sacadh isteach sa bhút, is ag trimeáil agus (an jab is deacra ar fad) ag caitheamh dhá uair a chloig ag iarraidh an diail crann a chuir ina sheasamh ceart díreach. Anois na soilsí, thanamandiail, na sreanganna a dhí-achrannú, na bolgáin chaite a athrú. Bhíos ag seasamh siar le breathnú ar an dea-obair chríochnaithe nuair a bhuail Jocelynne an doras isteach. Jocelynn, nó Lynn mar a thugann sí ar féin anois, an t-aon bhall dem ochtar áill a bhíonn cúpla nóimeat le sparáil aici chun caint lena Daid anois is arís.

“Ó! A Dhaid!” tón doicheallach mí-shona ar a beola.

Cad atá céarr? A dh’fhiafraíos di.

“Na soilsí?, cé mhéad seiteanna atá agat ansan.”

“Arra! Níl ann ach trí chinn. Dá mhéid is ea is fearr”

“Agus tusa a bhí ag gearán fén seó gáiréadach a chuir Clifden suas ar an díon roinnt blianta ó shin. Féach nílid ag maitseáil – tá na dáthanna ag claiseáil lena chéile. Agus na maisiúcháin ghránna sean-chaite san, ba chóir duit iad a chaitheamh sa bhrúscar i dteannta an tinsel. Níor fhaca mé tinsel in aon bhall le blianta ach amháin sa tigh seo. Ní féidir an crann bocht féin a fheiscint in ao’ chor leis an ualach mór de ghuirléidí gáifeacha graosta atá á iompar aige.”

Huh! A leithéid de shotal. Nílid go léir sean-chaite. Ceannaím cinn nua gach Nollaig agus cuirim leis na seana-lads iad.

“Féach ar seo” arsa mise léí, ag baint maisiúchán ón gcrann, seana-cháirrín gan rotha, “fuaireas é seo sa stoca nollag agus mé im’ gharsún óg.” Ní rabhas in ann an tocht a cheansú. “Taispeántas ar na Nollaigí atá caite atá sa chrann seo.”

“Agus nár chuala an scéal céanna uait gach Nollaig ó bhí mise im’ ghearrchaile óg” ar sise.

Á! Ní thuigeann an t-aos óg fíor-spioraid na féile a thuilleadh.

Bhuel, a léithéid de ‘Úúúaanna’ is Áááánna’ os na cuairteoirí, nuair a chonacadar an crann, níor chualaís riamh.

Ó! “Tá sé taibhseach” “An samhlaíocht chruthaíoch” “Saothar ealaíne uathúil” agus mar sin de.

Faraoir ní hé mo chrannsa a bhí i gceist ach an ceann a chuir Jonathan sa halla. Ní thuigim cad a chonacadar ann mar ba chosúla le tor aitinn searg feoite é ná le cóiniféar síorghlas. Cuma lom fuar truacánta ar an gcóiriú. Soilsí liathghorma galracha. Agus na maisiúcháin – is ar éigin a bhíodar ann in ao’ chor. Póiríní suaracha gan dealramh, iad ar aon dath – liathbhán. Thanamandiail! Liathbhán? – tá Oíche Shamhna thart, caithfidh dearg a bheith ann le haghaidh na Nollag.

“Dá gainne is ea is fearr” a dúirt Jonathan, nuair a chuireas ceist air fés na maisiúcháin. “Tá mé ar tóir íomhá íostaigh”

Ach nuair a shroich na daoine an seomra suí cad a bhí le rá acu. “Uuum! Tá an crann san....aaam go deas” “Tá sé....tá sé dathach” “Is cosúil gur chaithis go leor ama ar an gcóiriú”

Á! Is cuma sa tsioc liom, tagann Nollaigí agus imíonn siad. Táim i bhfolach istigh im’ oifigín cluathar anois ag surfáil liom ar dtonnta mór-leathana an idirlín. Mar is eagal liom, má chloisfidh mé cuairteoir amháin eile sa halla ag caint ar ‘shaothar ealaíne’, go gcaithfidh mé amach an doras é agus an saothar taibhseach uathúil de thor aitinn ina dhiaidh.

Bah Humbug, mar a déarfadh fear na gaeltachta.

Uainn go léir anseo in #37 Chetwynde Downs - - - Slááán Tamall

FRC

Lá na Nice Names

2010-10-12T21:39:00.007+01:00

N’fheadar sa diail cén fáth go bhfuil sé ag dó na geirbe agam fós. Tá roinnt seachtainí thart agus tuigim go bhfuil a lán fadhbanna i bhfad níos tromchúisí sa tír fé láthair. Ach fós féin laidhc, táim ag díol as mo cheadúnas teilifíse agus tá chuid den cháin céanna ag dul cruinn díreach isteach i bpócaí teanna láithreoirí raidio is iad ag spalpadh fógraíochta saor in aisce ar son mhórchomhlacht ilnaisiúnta Diageo lena dtagairtí do ‘Arthurs Day’.

“Hope you’re enjoying Arthur’s Day” – “Isn’t it wonderful to have such fine weather on Arthur’s Day” – “And what are you doing on Arthur’s Day” agus a leithéid. Baoth-cheiliúradh ar bhréag-fhéile. Déarfainn nach raibh feachtas fograíochta níos rathúla ó aimsir fhógraí Jacob’s Figrolls (how do they put the figs?) blianta fada ó shin.

Sea, tá Féile Pháidí an Stáitse ann ar 17 Márta chun séasúr na turasóireachta a sheoladh agus ar 23 Meán Fómhair, Féile Pháidí an Pótaire chun clabhsúr a chuir leis.

Cuireann an chraic seo ar fad ag smaoineamh mé, an bhfuil gá i ndáiríribh le Lá le Pádraig in aon chor a thuilleadh? Chuala moltaí ó pholaiteoirí áirithe gur chóir an fhéile a bhogadh go lár an tsamhraidh chun go mbeadh níos mó seans ann aimsir chineálta a fháil. Ach b’fhéidir nár mhiste féile náisiúnta nua ar fad a bhunú. An bhfuil féile bunaithe ar fhinscéalta fé Bhriotanach a tháinig anall chugainn san anallód chun creideamh nua ón meán-oirthear a chrabhscaoileadh inár measc – an bhfuil feistiabhal mar sin oiriúnach do Éire an lae inniu. Tír agus sochaí iar-Chríostaí, iar-chléireach, iar-náisiúnach, iar-ghaelach, iar-thradaisiúnta, iar-dhevalerach, , iar-phrátaíoch, iar-cháibíneach, iar-thíogarach, agus iar- pé rud in aon chor ar mhian libh a bheith curtha siar. Nach bhfuilimid ‘fásta suas’ anois, ‘tagtha in inmhe’ mar phobal. Nach bhfuil laincisí troma na staire agus cúng-shrianta victeoireacha na Vatacáine scaoilte caite dínn agus curtha ar taispeáint in ionad oidhreachta éigin. Ach cén duine a roghnóimis dár bhféile úr in ionad aspal na trídhuilleoige. Bono? Gaybo? Bertie? – arra no, níl siadsan ar shlí na fírinne fós. Ina theannta san ní bheadh mar thoradh ar chruacheist mar seo ach argóint, achrann, easaontas agus eascainí, mar sin is é an moladh a thabhairfinnse ná ainm a phiocadh ach gan aon duine fé leith taobh thiar den ainm céanna.

Le glúin nó dhó anuas bíonn sé de nós ag tuistí na tíre seo nice names a roghnú dá gcuid páistí. Bíonn gnéithe fé leith ag baint leis na nice names seo, nílid tradaisiúnta, ná Gaelach agus ní rabhadar in úsáid ag a sínsir riamh roimhe sin. ‘Sé ceann des na nice names seo a léireodh go paiteanta Éire nua-aimseartha neamh-Éireannach na milaoise seo. “Lá ‘le Zoë” – “Lá ‘le Zara” – “Lá le Zac” – “Happy Darren Day” – “Have a Wayne Day” - "Kiss me I'm Chloe". Nó b’fhéidir gur chóir dúinn aitheantas a thabhairt dár ngaolta poncánacha ar an taobh thall den aigéan le ceann des na ainmneacha bréag-Éireannacha atá coitianta anseo anois – Katelynn Day, Alannah Day, Ryan Day, tá flúirse ann. D’fhéadfaimis ainm éagsúil a roghnú gach 5 bliana de réir mar a thiocfadh ainm úr i bhfaisean, ainm mná i ndiaidh ainm fir agus mar sin de. D’fhéadfaimís “Féile na Nice Names” a úsáid mar théarma clúdaigh don lá féin.

Dar ndóigh ní gá deireadh a chuir le sean-Lá ‘le Páidí ar fad. D’fhéadfaimis é a úsáid dála na sea-laethanta mar áis mhargaíochta chun na turasóirí a mhealladh inár dtreo. Agus is dócha go marfaidh líon beag Críostaithe leis ar an oileán go ceann tamaill eile.

Á! bhuel, níl ann ach smaoineamh.......

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Ainmneacha Áiféiseacha

2010-09-18T00:40:00.006+01:00

Bhíos ag éisteacht le Joe Duffy (clár radio) an lá fé dheireadh. Bhí máthair ag tabhairt amach faoi “Arthur’s Day” a bheith á cheiliúradh ar laethanta éagsúla gach bliain. Saolaíodh mac di anuraidh ar “Arthur’s Day” is baisteadh an créatúirín mí-ámhárach ‘Arthur Gregory' i ndiaidh bribhéir na hochtú aoise déag. Bhí Joe ag iarraidh a chuir in iúl di nach raibh aon Arthur’s Day sa bhféilire – nach raibh ann ach cleas cliste margaíochta chun níos mó den stuif dubh a dhíol. Anois bheifeá ag súil lena leithéid de fhastaoim ó ghael-phoncán simplí saonta soineanta ach ba Éireannach ó dhúchas í an bhean seo. Chuir an scéal san i gcuimhne dhom an slí inar bhaisteadh m’aon gharmhac amháin; Jack, mac lem' iníon Daphne agus Seánie 'Tattoo' Fogarty

Seo tuairisc daoibh os na cartlanna a phostálas ar dtúis ar chlár plé Cumasc nó b’fhéidir clár plé Beo blianta o shin – nílim cinnte cé acu.

“Manamandiail, a leithéid de ualach cruálach a chur ar leanbán neamhurchóideach agus é ag tosnú amach ar chosán casta creigeach an tsaoil seo. “jAc Cloudburst Bartholomew” (sic) a thugadar ar mo chéad gharmhac. Is cosúil nár smaoiníodar ar rudaí praicticiúla mar líonadh foirmeacha. Dúirt Jocelynn liom (Jocelynn; an t-aon ball den ochtar clainne a bhíonn in ann cúpla nóimeat a sparáil chun cómhrá liom uair sa tseachtain) dúirt sí liom go raibh siombalachas rómánsiúil éigin ag baint leis an ainm “Cloudburst” agus le giniúint an bhéibí. De réir dealraimh bhí an bheirt ábhar tuistí amuigh ag spaisteoireacht lá nuair a d’oscail na spéartha go h-obann agus chuadar ar foscadh i sean-bhothán tréigthe ón díle bháistí. Ansan . . . bhuel, ní mhaith liom smaoineamh air. B’fhéidir go mba chóir dóibh “Rubberburst” a úsáid in áit Cloudburst. Cad mar gheall ar na módhanna éagsúla frithghiniúna agus an bholscaireacht leanúnach fúthu?. Níl daoine chomh teoranta anois agus a bhíomarna le linn ré dhorcha na h-aontumhachta éigeantaí.

Tháinig an t-ainm Bartholomew ón seanathair ar thaobh an athar. Ní smaoineoidís ar an seanathair ar thaobh na máthar, ó no!, ach ar Batt “Stróiceáil” Fogarty, fear a raibh clú an phóitseálaí air riamh. Ba mhinic a cheannaíos bradán breá uaidh sara truaillíodh Abha na Baoise (Owenabweesh), an abhainn áitiúil. N’fheadar an raibh aon phost ceart riamh aige. Bhíodh sé le feiscint ag síor-taisteal siar aniar idir an pub agus an geallghlacadóir, faig ar sileadh óna bhéal. Bhí cáil air mar fhear a bhí fíor-ábalta buaiteóirí a phiocadh sna rásaí capall. Ba mhinic a bhfuaireas fhéin leid fhiúntach uaidh sara liostáileas le Gamblers’ Anonymous (scéal eile, ní chreidfeá é). Ní raibh uaidh mar chúiteamh as na buaiteóirí úd ach cúpla piontaí agus paicéad Players. Ni chuimhin liom anois arbh é an chiróis nó an ailse scamhogá a chuir san uaigh sa deireadh é agus gan fiú an leath-chéad sroiste aige. Go ndéana Dia trócaire air. Ní raibh fhios agam ag an am go mbeadh gaol idir mise agus a chlann lá éigin.

Ach d’ainneoin nach bhfuil m’ainm fhéinig ar “jAc”, mo gharmhac, tá mo shúile le feiscint ina aghaidh agus is álainn ar fad an leanbh é. B’fhéidir go mbeidh féith an cheoil agus na scríbhneoireachta aige chomh maith. Cá bhfios?”

Sin deireadh an taifid. Tháinig ciall ar na tuistí nuair a thosnaigh Jack ar scoil agus sin é an litriú a úsáideann siad anois baochas le Dia. Agus tá bua an cheoil aige chomh maith gan aon agó.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán tamall

FRC

Cabhair Idirlín

2010-09-15T11:30:00.003+01:00

Cócaire breá is ea Jocelynn. (Jocelynn nó Lynn mar a thugann sí uirthi féin anois. An t-aon bhall dem’ ochtar clainne a bhíonn cúpla nóimeat le sparáil aici chun caint lena hathair anois is arís)

“Ar mh’anam ach go bhfuil an mhias seo oiriúnach do mhac an rí mar bhéile” arsa mise nuair a bhlaiseas an phióg a bhí cócaireáilte ag Jocelynn dúinn, “cá bhfuairis an t-oideas”

“Is iontach go deo an áis é an t-idirlíon” d’fhreagair sí “ní gá bheith ag útamáil trí leabhair cócaireachta níos mó, fuaireas é ar bhlag dar teideal ‘Grá faoi gruaim’.

“Nach ait san” arsa mise “níl an gréasán chomh olmhór san i ndeireadh na dála. Ná fuilimse ag leanúint an tsuímh cheannann chéanna. Ana-bhlag is ea é.”

“Ia sú” a bheannaigh Charles dúinn ar a theacht isteach sa chistin dó. (Charles; “call me Charles, I don’t fancy Charlie” – eisean)

“Níl san ceart” d’fhreagair mise.

“Tá go deimhin” arsa Charles, “ciallaíonn sé ‘hello’ sa Ghréigis”

Tá Charles díreach thar n-ais ó saoire sa Ghréig agus a phluc teann le nathanna óna dteanga siúd.

“Ní chiallaíonn” arsa mise.

D’fhéach sé go nimhneach orm.

“Nár fhoghlaimíos go díreach é, ó iascaire i dtaverna cois cuan ar oileán Patmos” ar seisean.

“Bhuel” arsa mise, “is dócha gur cheap sé gur Sasanach aonteangach gan léann ab ea thú más ea. Tá uatha agus iolra sa teanga úd mar atá sa Ghaolainn s’againne. Amhail ‘Dia dhuit / dhaoibh’ - ‘ia sú’ do dhuine amháin; ‘ia sas’ nuair atá níos mó ná duine amháin ann. Agus tá beirt againn suite chun boird anseo, díreach os do chomhair amach, más chruinn mo chomhaireamh”

“Agus ina theannta san” do leanas orm “ má thagann duine i láthair comhluadar atá suite chun béile ‘sé a deir na Gréigigh ná: ‘Kalí orexí’ nó mar a déarfadh fear na gaeltachta; ‘bon appetit’. Níl a leithéid de bheannacht i dteanga ársa ár sinsir mar nár shroich sibhialtacht chlasaiceach na Héilléineach chomh fada leis na críocha báite iargúlta seo riamh.”

Ó nach tusa atá ana-smairteáilte ar fad” ar seisean, bhuail roinnt jalousie ar a phláta agus d’imigh leis amach ag plabadh an doras ina dhiaidh.

Níor thúisce an doras dúnta ná thosnaigh Jocelynn ag gabháil dom.

“Ó a Dhaid, ní raibh aon ghá le sin. ‘Sé do chéadmhac é agus bíonn tú i gcónaí ag iarraidh é a bhrú fé chois.”

“Há! ní féidir leis an mboicín sin an dullamallóg a chuir ormsa lena chúpla focal a leath-fhoghlaim sé ó chúl a Lonely Planet.”

“Arra, ní raibh aon dochar ann, ar sise, “agus ní raibh a fhios agam go raibh Gréigis ar do thoil agat.”

“Bíodh a fhios agat” arsa mise, “gur fear ilchultúrtha, ilteangach atá agat mar athair”

“Cé tá ag dullamallógaíocht anois”, ar sise, thóg a pláta ina glaic agus d’imigh léí amach ag fágaint an dóras ar oscailt ina diaidh.

“Sceach sa bhearna” a ghlaoch mise ina diaidh, “nó an é ná fuil aon doirse agaibh sna tigíní thall i Negative Equity Mews?”

Bíonn an focal scoir ag Míshásta i gcónaí.

Bhíos fágtha im’ aonair. Toisc nach raibh éinne ann chun an buidéal fíona a roinnt leis, chríochnaíos é liom féin. Réitigh sé go seoidh leis an jalousie.

Dála an scéil, níor leagas cos ar fhód thír Hóiméir riamh ach nuair a chuala Charles ag spealladh a chuid Gréigise chuas i mbun gúglála ar an teanga úd ar an toirt.

Is iontach an áis é an t-idirlíon mar a deir Jocelynn.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Cuireadh Bainise

2010-09-05T23:02:00.008+01:00

Nílim ag dul aon áit. Nílim chun bogadh ón tigh seo. Agus sin a bhfuil de. Tá an chos curtha go docht daingean i bhfeac agam agus níl an ghéag san ag dul thar tairseach amach gan bheith ag smaoineamh fiú ar é a leagan ar aerstaighre suas chun an eitleáin.

“Ba mhór ag Martin agus Dolores O’Rourke
cuireadh a thabhairt do Charles P. agus Ethyl Watson
a bheith i láthair
ag pósadh a n-íníon Sarah le Donncha Walsh
ag Séipéal Naomh Eoin, Nassau, Bahamas” - agus mar sin de.

Na Bahámaigh? manamandiail! Cad chuige an flosc seo sa lá atá inniu ann chun taisteal thar bóchna anonn go dtí oileáin iargúlta i bhfad fad i gcéin chun cuing throm an phósta a ghlacadh. Agus sinn i gcroí-lár an spealta is measa a bhí againn ó Chliseadh Wall Street. Ach deir Ethyl go gcaithfimid dul agus níl aon dul as – bhuel tá lánchead taistil ina aonair aici más é sin atá uaithi.

Anois ar eagla na míthuiscine, freastalaimid, mise agus mo bhean, ar phóstái, céad chomaoinigh, agus bar mitzvanna lé chéile go rialta gan aon fhadhb. Cé go mbíonn Ethyl ag gabháilt dom gan a bheith ag ól an iomarca ar eagla go ndéanfainn seo bóthair dínn. Arra, a dhuine chóir, cad chuige bainnis muna mbíonn tú in ann sláinte na lanúine nuáphósta a ól, nó canathobh tórramh ach chun anam an té atá fén gclár a sheoladh lom-díreach go dtí geata péarlacha na flaithise le blaisín biotáille. Ach ní mór dom admháil gur chuaigh mé beagainín thar fóir anuraidh ag bainis amháin nuair a fhanas ann le h-aghaidh disceo an aosa óig agus ........ Scéal eile - ní chreidfeá é.

Ach ‘sé an nós atá ann nuair a théann daoine thar sáile chuig pósadh ná go ndéantar saoire iomlán den aistear. Agus is ansan atá an fhadhb, is leór deireadh seachtaine i seomra óstáin le Ethyl - ach seachtain nó deich lá ar fad? “Oh c’mon” mar a déarfadh fear na Gaeltachta. Ní bheadh aon rud ag déanamh tinnis di ach cá mbeadh aifreann laethúil le fáil nó an raibh aon suíomhanna oilithreachta sa cheantar. Bheadh sé ina scliúchas-múchas agus ina haidh-tailí-hó eadrainn sar i bhfad táim a rá leat.

.

Ach ó ochón, nár bhrea liom bheith thall sa Bhahámaí im’ aonair, gan cháin, cíos ná morgáiste dom’ bhuaireadh. Mise sínte cois linne, daiquiri maisithe le liomón im’ ghlac Banna ceoil Soca sa chúlra ag beilteáil teo-rithimí na Cairíbe amach. Mise le mo spéaclaí dorcha dearthóra (a leithéid de cool) ag baint lán mo shúl de choirp dhea-chumtha, dheas-chuartha, caol-choimeacha, fhad-chosacha, ghrian-tanáilte, gléasta i sreang-bhicínithe. Úúúúfff!

Ach faraoir táim gafa anseo im’oifigín in uimhir 37 Chetwynde Downs ar lá gruama dorcha salach - an fhearthainn bhog liath thar n-ais arís agus gan de mhodh taistil agam ach an scáileán geal seo os mo chomhair amach chun mé a thabhairt le cúpla cliceanna go dtí deireadh an domhain.

Ach nílim ag dul ar aon scaird-eitleán i dtreo na Cairíbe le Ethyl. Níl na t-uasal le casadh.

Agus sin a bhfuil de.

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Beannachtaí Vailintín

2010-02-10T21:36:00.010Z

A Mhná na Cruinne, Beannachtaí Vailintín dhaoibh go léir. Ó chroí-lár mo chroíse tá saighead Chúipid ag eitilt cruinn díreach in bhur dtreo, ag iompar leis dosaen rósanna dearga agus míle póg. Éistigí anois is cloisfidh sibh guitarra de fado ag seinnt lastigh de bhur bhfuinneog. Á! an bhfuil aon ceol ar domhan níos rómánsúla ná an fado? Osclaigí an nasc seo ar dtáb eile is bígí ag éisteacht le linn daoibh bheith ag léamh.

Inniu lá an amour, féile an phaisin dochloíte. A spéirbhruinnill an domhain, go bhfaighe sibh ridire ar chapall bán a thabharfaidh searc grámhar daoibh gach lá de bhur saol. Agus a mhná ná fuil chomh spéiriúil sin a thuilleadh agus a bhfuil bhur bruinnealleacht fágtha in bhur ndiaidh blianta ó shin; ná bac san. Ná bac na roic léarscáileacha agus na ribí airgead-stríoctha, níl aon slí don aoiseachas inniu ann. Fad is atá rithim in bhur cosa, spréach in bhur súile agus speach in bhur gcroí, tabharfaidh Naomh Vailintín aire daoibh. Cuimhnigí go bhfuil seana-bhróg ann le haghaidh gach seana-stóca - agus sinn ag dul in aois níl aon ní níos tábhachtaí ná péire breá compórdach de bhróga stóinsithe.

Anois cuirigí péire bróga daingne oraibh is téanam amach lámh ar lámh ag spaisteoireact fén dtuath. Tá na héin ag cur a gcroí amach le teann áthais ag iarraidh a vailintín féin a mhealladh chuchu - fuadar futhu chun dul i mbun neadaireachta. Tá na plúiríni sneachta dár mbeannú ar an slí, na cróich ag gobadh amach ón bhféar ag tabhairt dúshlán na seaca. Anois tá bruach an aigéin sroichte againn, na tonnta ag bualadh ar na carraigreacha is ag iompar macallaí calypso ar shruth teólaí na murascaille.

Ach tá sé in am againn bheith ag fáil réidh i gcomhair an Bhál Vailintín - éadach foirmiúil ag teastáil dar ndóigh. Ach ar dtúis scaoilimis an corc ón mbuidéal seaimpéin, líonaimis na flútanna agus ólaimis sláinte na mban.

Nach iontach go deo é mar radharc; an halla mór coinneal-lasta, Ceolfhoireann Fiolarmónach Berlin ag soláthar an cheoil. Lanúnacha na staire ag valsáil timpeall an úrláir. Táid go léir ann: Véineas agus Mars, Diarmuid agus Gráinne, Tristan agus Isolde, Abelard agus Eloise, Romeo agus Juliet, Victoria agus Albert, agus Victoria an lae inniu; Victoria agus David, Oscar agus Bosie, Bonnie agus Clyde etc. Anois, brostaigí, raghaimís amach ina dteannta, tá an tango fógraithe.

(Véineas agus Mars le Sandro Boticelli)

Ach faraoir, caithfidh mé slán a fhágáil agaibh sara dtosnóidh seó na tinte ealaíne mar cloisim eochar sa bhfrontdoras. Mo bhean ag filleadh. Bíonn sí ana-amhrasach fén méid ama a chaithim istigh anseo im' oifigín ar an gréasán. Ceapann sí go bhfuil affair idirlín ar siúl agam. Ach sara n-imeod canfaidh mé giota beag de amhrán grá simplí daoibh, dom thionlacain féin ar an aer-ghiotár dílis.

You are my sunshine, my only sunshine
You make me happy when skies are gray
You'll never know dear, how much I love you
Please don't take my sunshine away.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs - - - Slááán Tamall.

FRC

Bíodh mar a Thiocfaidh

2010-02-07T23:09:00.002Z

Trí cóipeanna den dhírbheathaisnéis chéanna a bhfuaireas i measc na mbronntanas Nollaig. Is dócha gur cheap na bronntóirí go raibh rud éigin sa scéal a mbeinn ábalta reiléiteáil leis. Agus bhí an cheart acu mar bhí eachtra lárnach sa leabhar úd a spreag cuimhní im' aigne ar chómhrá cinniúnach a bhí agam anseo sa bhaile roinnt blianta ó shin.

Bhí Jonathan (nó Seánán mar a thugann sé air féin nuair a bhíonn sé ag gaeilgeoireacht) sa chéad bhliain in UCC. Bhíomar ag caint mar gheall ar fhear éigin a bhí i mbéal an phobail ag an am nuair a dúirt mé faoi: "Arra, ná fuil an boc úd chomh camógach le Graham Norton. D'fhéach Jonathan go géar orm ar feadh cúpla soiceand sara d'fhreafair sé. Seo mar a lean an comhrá -

Jon: Cad a cheapfá dá ndéarfainn leat go raibh duine 'camógach', do rogha focal, sa tigh seo?

Mí: An bhfuil tú a rá liom go bhfuil ......?

Jon: Táim.

Mí: go bhfuil .... duine .....aaamm?

Jon: Sea, duine aerach.

Mí: Sa teaghlach seo?

Jon: Sin é agat é.

Mí: Há! Bhí a fhios agam.

Jon: Bhí a fhios agat?

Mí: Bhuel, chun na fírinne a rá, ní rabhas cinnte, ach bhíos amhrasach - Charles.

Jon: Charles?

Mí: Sea. Charles. (an mac is sine - "Call me Charles, I don't fancy Charlie" -eisean). Bíonn sé ró-fhearúil, ró-macho. Eisean agus a chuid rugair. Agus an t-obseisiún mífholláin a bhíonn aige i gcúrsaí corpfhorbartha. Agus an t-am go léir a chaitheann sé sa gym ag pumpáil iarainn. Ná fuil fhios againn gurb é an spórtlann príomh- ghnáthóg lucht na n-aerach. Ná bhfaca é ós comhair an scatháin agus é ag fleisceáil na matán. Ná......

Jon: A Dhaid.

Mí: Hu! ní féidir an dullamullóg a chur ar t'athair chomh fuirist sin, baidhe.

Jon: A Dhaid, ná n-éisteofá liom. Ní hé Charles atá i gceist in aon chor - ach mise.

Mí: TUSA ?

Jon: Mise.

Mí: Ó!

Sé an rud faoi nach raibh, agus nach bhfuil aon ní luasc-thónach, lag-rostach, campach ag baint le Jonathan in aon chor. Cé go mbíonn sé dea-ghléasta pointeáilte i gcónaí tá sé coimeádach go leor ina iompar agus ina rogha éadaí. Ní thaitníonn an cleas amharclannúil péacógach leis mar deir sé go dtugann siad an íomhá mhícheart agus nach cabhraíonn siad le normálú an aosa aerigh. Is ait an rud é ach is é Jonathan an duine is normálta ar fad dem' ochtar clainne mi-bhuíche mi-mhúinte. Is cuimhin liom nuair a chuas chun tacaíocht a thabhairt dó ar an bhflóta aerach i mórshiúl Naomh Pádraig, ba mise a chaith an t-léine le:

"Ní amháin Gaelach ach Aerach chomh maith;
Ní amháin Aerach ach Gaelach chomh maith".

Ní raibh Jonathan sásta an léine a chaitheamh mar dar leis bhí an mana ábhairín gríosaitheach. Ambaist. Gríosaitheach nó greannmhar, n'fheadar, ach ní mholfainn d'éinne t-léine a chaitheamh ar chúl trucaile is é ag taisteal trí lár chathair Chorcaí i mí an Mhárta. Bhíos fliuch báite siocaithe reoite. Seachtáin amháin a thóg sé chun an taom casachtach smugach smaoiseach a chur díom.

Agus cad a cheap an teaghlach agus na comharsain nuair a chualadar faoin teacht amach agus conas mar a ghlacadar leis an scéal - inseoidh mé daoibh sa chéad bhlagmhír eile.

Dar ndóigh b'é an leabhar "Come What May" le Donal Óg Cusach an t-iománaí Corcaíoch a spreag mé chun na smaointe seo a roinnt libh. B'fhiú é a cheannach.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Beannachtaí na hAthbhliana

2009-12-31T19:45:00.004Z

In ionad "fé shéan is fé mhaise" etc, chumas roinnt beannachtaí i gcomhair na hathbhliana.

Go raibh plúr go tiubh ar do chuid prátaí
Go raibh cúr go fras ar do chuid pórtair.
Go raibh anlann go plabach ar do chuid pasta.
Go raibh luas ar do chuid latte.
Go raibh cairde go fial i do chárta plaisteach.
Go raibh aer go teann i do chuid bonn.
Go mbua tú an lotto fé dhó.
Go dtite galar na muc is na moncaithe ar do chuid naimhde.

Nár sloga an t-inneall airgid do chárta dochair.
Nár reo do ríomhaire ar shuíomh mí-oiriúnach.
Nár bhrise do choiscín in am an phléasctha.
Nár chlise do chóras satailíte i lár na himeartha.
Nár theipe do chadhnra fóin i lár an chomhrá.
Nár lige do ghadhar tafann gan chúis.
Nár thé do chuid lipéidí as faisean

Is go soilsí Grásta Dé ar do chroí, agus ar chroí an chine daonna ar fuaid na cruinne.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - slááán Tamall.

FRC

Dinnéar na Nollag

2009-12-29T00:02:00.003Z

Tá sé thart, baochas le Dia, thángamar slán as. Dinnéar na Nollag. An teaghlach núicléach mífheidhmiúil i gcuibhreann a chéile in ollchnapán pléascach amháin de mhais chriticiúil. Bhí eagla orm go mbrisfeadh cath dearg amach arís idir Charles agus Daphne ag bord na fleá. Táim buíoch dár dtaidhleoir oilte, Jonathan as an gcómhrá a stiúradh go haclaí sciliúil ón scailtín fíona tríd na míosa éagsúla go dtí na licéir milse ag deireadh an fhéasta gan dul i dtranglam i bhfochais na polaitíochta. Bhíos féin ana-chúramach fén méid dí a chaitheas siar, mar sin bhíos ábalta guaim a choimeád ar mo theanga theasaí.

Bhíos ag cuimhneamh ar dinnéar na Nollag roinnt blianta ó shin. Seo tuairisc a phostálas ar dtúis ar Chlár Plé Beo i mí na Nollag 2002. Nach fugit an tempus?

"Ó, a bhuí le Dia, tá sé thart – séasúr na Nollag, an strus!, an stró!. Is dócha go rabhamar go léir neirbhíseach is an teaghlach núicléach uilig brúite timpeall an bhoird le haghaidh dinnéar na Nollag.

Bhí Seánie Fogarty, “Seánie Tatú” inár dteannta don chéad uair. Agus Charles díreach thar n-ais ó Terra Australis le blas garbh gránna srónach Astrálach ar a bheola. (“Call me Charles, I don’t fancy Charlie” – eisean). Atmaisféar straidhneáilte a gheofá i seomra feithimh an fhiaclóra le braith. Jonathan, an lead aerach, ag iarraidh ábhair neodracha neamhurchóideacha a árdú i gcomhair cómhrá. Seánie ina thost, ag gliúcaíocht timpeall chun a fháil amach conas a láimhseáilfimís an sceanra. Na baill óga ag sgigireacht lena chéile. Mise ag síorthairiscint buidéal fíona timpeall an bhoird gan gá, chun deis a thabhairt dom féin mo ghloinne féin a athlíonadh. Ar a laghad ní raibh Charles ag ól alcóil, sú torthaí a bhí á slogadh siar aige, ní chreidfeadh a shean chomrádaithe sa chlub rugbaí é. Thosnaigh sé ag seanmóireacht fé cé chomh tábhachtach is a bhí biaréim cheart i gcomhair an sláinte fadtéarmaigh. Huh! sláinte fadtéarmach?, dochreidte!, agus an fear céanna chomh dorcha griandóite le bundúchasach Astrálach. Ach choimeádas an teanga faoi smacht, níor chuireas an cheist ar chuala sé riamh fé ailse craicinn.

Bhíos ag súil go dtabharfadh Charles neamháird iomlán ar Seánie, ach nár thosnaigh sé ag caint go cáirdiúil leis, dá fhiosrú féna chuid tatúanna. Mar sin, agus an mharóg á alpadh síar againn, bhí orainn éisteacht le mionsonraí pianmhara mar gheall ar pholladh colainne agus a leithéid, nó ealaín na colainne mar a thug Seánie air. Ansan d'éirigh sé ina sheasamh is dúirt go dtaispeánfadh sé deashampla den ealaín chéanna dúinn. – Tost tobann – cá raibh an mórshaothar seo i bhfolach?, an raibh Seánie chun an léine a tharrac aníos, nó na treabhsair a tharrac anuas? Ach díreach in am thosnaigh jAc Cloudburst Bartholomew, an béibí, ag béicigh óna chliabhán.

Díreach i ndiaidh an dinnéir, scaitearálamar, amhail treabh na dTincéirí (lucht siúil) tar éis Aonach an Phoic, scaipeamar i ngach treo, gach éinne lena leithscéal féin. D’éilíos leis an mbuidéal Drambuie im' ghlac agam isteach anseo go dtí m’oifigín, mo thearmann sábháilte mar a bhfuil mo bhonzai marbh thall sa chúinne, m’aerghiotár ar crocadh ansan ar an bhfalla, agus ar an deasc díreach ós mo chomhair amach, an scáileán taibhseach a osclaíonn dom iontais gliondracha na cruinne."

Is mór an athrú atá tagtha ar an saol agus ar shaol Sheánie go háirithe ó shin. Níl aon chomhairle dea-bhéasa ag teastáil uaidh i gcomhair rialacha boird anois agus siléar cuimsitheach de scoth an fhíona á chrinniú aige. Luibíní óir cufa a bhíonn á dtáispeáint aige anois in ionad tatúanna.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

An tAgóideoir Srathach

2009-12-22T19:31:00.004Z

Fé ghlas ag gallaibh- na Dubhghaill sa chás seo. Ach faraoir scaoil póilíní na Danmhairge amach í tar éis oíche amháin sa chillín. Mór an trua nár chaitheadar an raicleach isteach sa phríosún is aoirde slándála , go ceann 6 mhí ar a laghad chun ceacht a leasa a mhúineadh di. Ba chóir di a bheith anseo sa bhaile ag tabhairt aire dá maicín in ionad bheith ag fágaint a coslorg spágach carbóin, is í ar falróid ar fuaid na hEorpa ag iarraidh an plainéad a shábháil.

Is í an t-agóideoir srathach ina steillbheatha í Daphne, an iníon is sine, agus máthair mo gharmhic Jack nó jAc mar a litríodh an t-ainm ar dtúis, go bhfóire Dia orainn. Aon áit ina mbíonn slua ar cíos is iad ag cantain:

"Whadda we want?
----------------* OUT

Whenna we want it?
NOW"

(*líon isteach pé rud atá ag dó na geirbe agat fé láthair)

is ann a mbíonn ár nDaphne. Ag bagairt plaicird, faghairt sna súile, i lár an aonaigh, ach amháin nuair a bhíonn camaraí na meán thart, ansan tagann sí go tosach an chathláin. Bíonn sí gléasta sa chic agóide mar a bheifeá ag súil leis; caipín alpaca ar nós Indiaigh na nAindéas, scairf keffiyeh amhail muintir na Palaistíne, éadaí athláimhe cosúil leis na crústaithe. Mothall mór dreadlocanna brocacha bréana ar a cloigeann ar nós rastas Iamáice. Bhí an ceann lom maolbhearrtha uair, nuair a cheap sí gur leisbiach ab ea í, ach níor mhair an tréimhse sin ach seal, baochas le Dia.

Bean cúise dáiríre is ea í. Ar son na córa, ar son na timpeallachta, ar son an chomhionannais, i gcoinne an chaipitleachais, in aghaidh na héagóra, i gcoinne an chogaidh. Ait go leor cé go mbionn cogaí ar siúl ar fud na cruinne, is beag spéis a léiríonn sí iontu muna mbíonn ladar ag na poncánaigh sa chúram. N'fheadar cén fáth. Is deacair coimeád suas léi mar bíonn an t-agoidí síor-siúlach. Is dócha gur sórt andúile é an t-agóideachas. Ag gabháil ó Aerfort na Sionainne go Teamhair go Ros Dumhach ina seana-vean bán de dhéanamh Transit. Agus tá an raic ghlórach mheirgeach san parcáilte taobh amuigh dár dtighne anseo in #37 “Chetwynde Downs”. Ní dath bán atá air in aon chor ach dath liath-bhán gránna, ‘wash me’ greanta ar an screamh tiubh salachair. Táim cinnte ná fuil Cumann na nÁitritheóirí ró-shásta leis an scéal.

Beidh Daphne thar n-ais ag baile amárach - fústar fúithi is í ag rith fiain tríd na sráideanna ag iarraidh a cuid siopadóireachta Nollag a dhéanamh ag an nóimeat deireannach mar is gnách léi. B’fhéidir go mbeidh an t-ádh linn agus go mbeidh sí gafa thar Nollag in aerfort uaigneach fé síobadh trom sneachta.

Maith dhom mo chuid smaointe cantalacha neamh-chríostúla ach tá strus na Nollag ag breith go géar orm.

Bah Humbug!

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Díoltas Dé

2009-12-12T23:53:00.002Z

Bhí daoine ag clamhsán go láidir le tamall fada fén dtrácht trom a bhíodh ag gabháil trid an bpríomhshráid chúng chasta anseo i gCarrignaman. Chun an fhadhb san a réiteach thógadar seachbhóthar timpeall an bhaile. Agus sin é an dara rud atá ag teastáil ó bhaile chun a dhintiúirí cóir a thuilleamh. Bóthar Uí Ríordáin a bhaisteadar ar an mbealach nua, i ndiaidh an laoich, Dinny Reardon, cé nach dtugann éinne ach "de Byepass"air i ndáiríre.

Bhi daoine ag gearán leis mar gheall ar an easpa áiseanna nua-aimseartha siopadóireachta agus go raibh orthu taisteal trí thímpeallán i ndiaidh timpeallán chun teacht ar na hionaid mhóra a bhí ann in aice na cathrach. Thógadar Chetwynde Mall chun an phrablaim sin a réiteach. Ach ó mo léan géar cá gcuireadar an t-ionad nua ach ar an seachbhóthar. Ina theannta san thugadar cead pleanála chun óstán, ionad díolta carranna, ionad garraíodóireachta agus gach aon saghas gnó eile fud fad an bhealaigh nua. Bí ag caint ar dhroch-phleanáil. Anois tá an phríomhshráid plúctha arís le trucailí móra ag gabháil thart ina dtréada ag iarraidh scuainí na siopadóirí ar an seachbhóthar a sheachaint. "Seachain an Seach" an mana atá acu.

Ní raibh an ribín ach gearrtha, na hóráidí fadálacha féinmholtacha críochnaithe ag oscailt oifigiúil Chetwynde Mall nuair a phléasc na firmimintí, d'oscail comhlaí neimhe, agus tháinig na huiscí anuas ina slaodaibh troma, lá i ndiaidh lae, gan stad gan staonadh, gan sos gan bhriseadh go dtí go raibh an tír ina spúinse fliuch báite. D'árdaigh léibhéal an uisce in Abhann na Baoise go dtí gur chuir sí thar maoill agus tháinig na tuilte anuas ar Óstán an Riverview, Árásáin Watergate, an ionad garraíodóireachta Lakelands agus gnóthanna eile fad an bhóthair nua.

D'éalaigh an chuid is mó de Chetwynde Mall, cé go raibh an carrchlós ina linn lachan, mar tógadh ar ardán é. B'shin é an áit inar tógadh foirgintí feirme na Ríordánach. Ní chuireadh an sean-dream fiú cró asail in aon áit eile maguaird. Níor chualadar faic riamh mar gheall ar théamh domhanda na fé leá na n-oighearshruthanna ach bhí a fhios acu go raibh baol tuilte ann i gcónaí. 'The reeshk' a thug na sean-daoine ar an stríoca talún cois abhainn mar ar thógadar an seachbhóthar. Ach cheap na hinnealltóirí sár-oilte má árdaíodar na bruacha agus má chuireadar comhlái aontreo sna píopaí draenála go mbeadh an áit slán sábhailte. Mo ghraidhn iad.

B'é an t-aon duine a bhain sásamh as an díle seo, de réir dealraimh, ná an sagart paróiste An tAthair Flannigan. Díoltas Dé abhí ann dar leis, dála aimsir Naoi. Go rabhamar éirithe ró-uaibhreach mórchúiseach ocrach le linn ré ghearr an Tíogair Phlaistigh. Ní minic dom a bheith ar aon intinn leis an gCúisiúnaí Flannigan, ach sa chás seo, n'fheadar, b'fhéidir go bhfuil an ceart aige.

Uainn go léir anseo in # 37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Siombail Nua Stádais Againn

2009-12-03T23:36:00.002Z

Bhíodar ann sna sluaite, maithe is uaisle, idir mór is beag, polaiteoirí, cléir is tuata, cosmhuintir, máithreacha óga ag brú stróiléirí rompu, scangairí na sráide fé húdaí, ar nós manach, ag giodalaigh thart. Balúin ar foluain, bobaidí ar ardchosa, péintéirí éadain. Dea-ghiúmar agus aoibh ar gach mac máthar is ar gach iníon athar. Bhí an Lee Valley Boogie Woogie Band ag blaisteáil seana ragtime amach. Bhí an ribín le gearradh chun an oscailt oifigiúil a dhéanamh oifigiúil.

Sa lá atá inniu ann tá dhá ní ana-thábhachta ag teastáil ó bhaile, dhá chomhartha súntasacha, le cruthú don domhan mór gur baile ceart atá ann. Sea, ambaist, ní sráidbhaile iargúlta anseo i Carrignaman sinn a thuilleadh, ní baile aon-sráide fiú sinn, ná baile suanleasa, ná bruachbhaile, ná baile satailíte. Is féidir linn bheith mórtasach mustrach fén ár n-áit duchais as seo amach mar tá baile ceart iomlán nua-aimseartha suas le dáta againn. Agus is é an cruthú coincréideach ar sin ná go bhfuil ár ionad siopadóireachta féin againn ar imeall an bhaile fé dheireadh - The Chetwynde Mall.

Sea, a chairde, tagaigí chun é a fheiscint, an t-oll-áras palásach gloineach glioscarnach gliondrach úd, teampall an tomhaltachais - The Chetwynde Mall. Dar ndóigh níl sé gar do thailte Castle Chetwynde in aon chor, agus chuir cumann áitritheoirí Chetwynde Downs agus a gcomhbhádóirí i Chetwynde Meadows agus Chetwynde Dales go láidir i gcoinne ainmniúchán an ionaid nua. Ach faraoir níl aon chóipcheart ar an dteideal. Is cosúil go raibh úinéirí an mháil seo ag lorg teidil ardnósaigh soifisticeáilte agus de réir dealraimh tá ana-mheas ag muintir na tíre seo ar aon fhocal go bhfuil an litir 'y' i lár báire. Is ar éigin a tógadh an ionad in aon chor de bharr an titim tubastaigh i dtionscal na bildeála ach bhí na conarthaí go léir sínithe sara leagadh an tíogair phlaistigh.

Bhí daoine ann i gcoinne suíomh an ionaid nua mar bhí seana-fhothrach tí ar an láthair inar rugadh laoch ó aimsir chogadh na saoirse. Níor tugadh aon aird air go dtí go rabhadar ar tí é a leagadh. Tar éis roinnt agóidí binbeacha shocraíodar ar chomhréiteach agus chaomhnaíodar binn an seana-tí istigh i bhfalla seachtrach an fhoirgnimh nua. Tá sé deacair le haimsiú anois mar is lastiar de bhá lódála an oll-mhargaidh atá sé lonnaithe. Ta seana-leac air agus scríte sa chló seanda tá: "Insan tigh seo a rugadh an tÓglach Donncha Ó Ríordáin (Dinny Reardon) a fuair bás ar stailc ocrais fé ghlas ag gallaibh". Agus anois tá a thaibhse ag déanamh fairtheoireachta ar doirse chomhlacht úd na nGall; Tesco. Agus is comhlacht ó thír na seana-naimhde í an tionónta ancaire leis; Debenhams - agus gach sreangshiopa san ionad freisin. Arra, Dinny, a chara, arbh fhiú an íobairt?

Is beag spéis atá ag an cleas óg sna seana-argóintí úd, baochas le Dia. Táid lán-tsásta anois mar fé dheireidh tá áit le dul acu, láthair fé dhíon le bheith ag síománaíocht thart (nó hanging-out mar a déarfadh fear na Gaeltachta), le bheith ag taispeáint na lipéidí is deireannaí, le bheith ag faire ar an gnéas éile, le bheith ag teicseáil leo ar a suaimhneas. Agus dar ndóigh tá pictiúrlann ilscáileán ann má éiríonn siad tuirsithe de bheith ag guairdeall thart.

Mál - an litriú foghraíochta atá agam ar 'mall' an Bhéarla mar fuaimnítear é sa stíl Mheiriceánach, ní mar a chéile leis an 'Meal'; sráid na rachmaiseoireachta i gCathair Chorcaí. Agus is cinnte gurb é an fuaimniú nua-aimseartha atá acu ar 'Chetwynde' chomh maith agus ní an fuaimniú stairiúil; 'Shetwind'

Tá an chóisir thart anois, na doirse ar oscailt i gcomhair rabharta na Nollag. Fógrái ag scréacaigh "SAVE, SAVE" as gach aird. Nach iontach an choincheap margaíochta úd é, gur féidir áirgead a shabháil trí bheith ag chaitheamh airgid.

Ó, luaigh me cheana go raibh dhá ní ag teastáil chun na dintiúirí a thuilleamh le stádas mar bhaile cheart a bhaint amach. Agus tá an dara rud sin againn leis; buile fé thuairim ag éinne? Tiocfaidh mé chuige ar ball.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs - - - Slááán Tamall

FRC

Ceiltis go Poncáinis ASAP

2009-10-26T22:35:00.008Z

In ómós do IGTC (Irish Gaelic Tattoo.com)
___________________________________________________

Ceiltis go Poncáinis ASAP

Haigh,

Is Meiriceánach-Ghael mise. Táim ana-bhródúil as mo dhúchas is chun an oidhracht sin a cheiliúradh ba mhaith liom roinnt tatúanna a fháilt i bPoncáinis. Seo é an chéad cheann:-

"Brí Beatha; an Bás, is Fuinneamh in Anam an tSaoil"

Nó droim ar ais más maith leat. Tá súil agam go dtuigtear an nath. Chuireas isteach i nGúgail Aistritheoir é ach reoigh an frigin ríomhaire gach uair a bhrúigh mé ar 'aistrigh'. Dúirt cara liom gur rí-dheacair an abairt a phoncánú mar ná fuil ach focal amháin agaibh i gcomhair 'beatha', 'anam' agus 'saol', agus gurbh í an bhrí a bhí le brí ná fuinneamh. Nach diail an teanga í? Tá súil agam go mbeidh sibh in ann an fhadhb a fhuascailt dom.

An dara ceann:

Muintir an Teaghlaigh ARÚ - Clann is Líon Tí ABÚ

Nó droim ar ais más áil leat. Ní leomhfainn é sin a chaitheamh isteach i nGúgail Aistrithoir ar eagla go bpléascfadh an t-inneal ar fad. "FAMILY FIRST"an gnáth leagan i bPoncáinis de réir dealramh ach ní dheineann san gnó. Deacair a chreidiúint ach dúirt cara a bhfuil a lán cur amach aici ar chúrsaí teangeolaíochta liom, ná fuil ach focal amháin agaibh le haghaidh 'muintir', teachlach, 'clann', agus líon tí'. Agus chun an scéal a dhéanamh níos casta fós, níl aon fhocal in ao'chor ann i gcomhair 'arú' ná 'abú' gan dul i muinín na Fraincíse. Nach diail an teanga í? Conas is féidir aon rud rud a chur in iúl le stór focal chomh teoranta san?

Ba mhaith liom na haistriúcháin úd a fháil chomh luath agus is féidir mar táim ag dul go dtí an t-ealaíontóir cnis amárach. Caithfidh siad a bheith cruinn beacht le litriú Oghaim agus sa chló Kanji. Má tá aon chainteoir dúchais in bhur measc ó Chalifornia Theas b'fhearr liom é a bheith sa chanúint úd mar tá ana-dhúil agam sna scannáin Hollywood cé go ndúirt cara a bhfuil spéis fé leith aici sa genre úd liom, gur Poncáinis caighdeánaithe a bhíonn á labhairt acu, agus gur beag an bhaint a bhíonn aicise le gnáth-chaint an phobail sna barrios de LA. An fíor san? Nach diail an teanga í?

Wayne is ainm dom. Cheapas gur ainm fíor-Cheilteach a bhí ann mar tá sé ana-choitianta sa tír seo ‘gainne. Ach bhí gliondar orm nuair a fuaireas amach ar shuíomh Nameturds gur tháinig sé ó Stáit Aontaithe na bPoncánach i dtúis báire. Dar leo, sa seana-Phoncáinis chiallaíonn sé "Laoch ar meisce le slat ina sheasamh". Nach breá an iomhá atá ansan. Is dócha gur slat draíochta ceilteach atá i gceist. An féidir le héinne an t-ainm a ath-aistriú go Poncáinis an lae inniu dom - le litriú Oghaim agus i gcló Kanji dar ndóigh. Darren is ainm dom' dheartáir agus 'siad Chloe (le dhá phonc os comhair an e) agus Anamcara mo bheirt dheirfiúr. An bhfuil leagan Poncáinise ann dos na hainmneacha úd?

Tá cat agam, Pangur Stríoctha a thugaimid air. Chun ár n-oidhreacht Phoncánach a cheiliúradh tá sé péinteáilte i stríocthaí dearga agus bána - nó rua agus bána más maith leat. An fíor ná fuil ach focal amháin agaibh i gcomhair dearg agus rua? Nach diail an teanga í. Dúirt cara, a chaith tréimhse fada thall liom, gur focal tabú é 'cat' i measc daoine dea-mhúinte. Nach ait san. Ní bhfeifeá ábalta bheith ag cur sios fiú ar bheith ag cuimilt do phuisín gleoite os comhair an phobail ar eagla go náireofá daoine. Cén Poncáinis a chuirfeá ar 'Pangur Stríoctha'

Dála an scéal cén difríocht atá ann idir Poncáinis agus Meiriceáinis. Dúirt cara liom ná fuil sa Mheiriceáinis ach caighdeán scríofa na nAcadúilithe agus gur patois na sráide í an Phoncáinis. Ní nach ionadh go bhfuil deighilt eadarthu, conas is féidir teanga a scríobh nó a fhuaimniú i gceart nuair ná fuil aon sínte fada ar fáil. Nach diail an teanga í?

Ba mhaith liom cuairt a thabhairt ar California Theas uair éigin - b'fhéidir bualadh le girseach a'gleanna a chabhródh liom snas a chur ar mo chuid Poncáinise. Ba bhreá liom Disneyland a fheiscint agus b'fhéidir Las Vegas leis. Ach fan, tá Las Vegas lonnaithe i stát eile. An bhfuil canúint dá gcuid féin acusan? An dtuigfidís mé?

Ó mar cheist scoir, tatú amháin eile; "Go n-éirí an bóthar leat“. Ba chóir go mbeadh aistriúchán breá agaibhse ar an gcontúirt taistil sin agus na creathanna talún a bhíonn agaibh go rialta.

Táim ag imeacht anois - caitfhidh mé an p - - - - n a bheathú.

“Chucky awr law” - nó mar a deireann sibhse: Yawl have a nice day

_______________________________________________________

Leagan Béarla anseo

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Ar Eagla na hEagla

2009-09-04T22:57:00.002+01:00

Manamandiail ach nach iontach an t-athrú atá tagtha ar ar dtírín beag báite s‘againne. Óstán galánta - dinnéar ullmhaithe i gcóir oíche na nDeibeanna. Scoil Chaitliceach phríobáideach. Gach cailín ina banphrionsa don oíche. Agus nuair a shroicheann siad an bord i dteannta a ridirí-pháirtíthe cad a chíonn siad ar an bpláta os a gcomhair amach idir an sceanra glioscarnach ach paicéad beag séalaithe. Istigh sa phacáistín - gaireas beag rollta déanta de latex chun cosaint a sholáthair i gcoinne ginniúna nó in aghaidh GGT.

Ní bréag ná cumadóireacht atá sa chúntas thuas. Féach anseo. Níl sé ró-fhad ó shin nuair nach raibh aon sórt gaireas frith-ghinniúna, coiscín ná piolla ná diafram ceadaithe de réir dlí sa tír seo. Bhain an dlí ní amháin le Cailicigh Rómhánacha ach le gach éinne - ní raibh cead fiú amháin eolas a fhoilsiú ar an ábhar.

Ó an t-aos óg sa lá atá inniu ann? Cad atá cearr leo? Ná fuil aon speech iontu? Coiscín amháin ar an bpláta. Nách gceapfá má bhíodar chun an beart a dhéanamh in ao’chor go mbeadh fonn orthu an dara cúrsa ar a laghad a bhlaiseadh. Cad ab fhiú ruibéar amháin do stail óg fúinniúil?
__________________

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Rogha Ban

2009-09-02T16:33:00.003+01:00

Ní raibh aon smideadh le tabhairt fé ndeara - ná aon ghá leis ach an oiread. Cneas caoin geal ar a ceannaithe. D’fháiltigh a súile lonracha romham. “Hi, how are you? ar sise, amhail is go raibh sean-aithne aici orm. Nuair a bhí ár ngnó críochanithe bhronn sí miongháire milis orm is mé ag imeacht. Bhi mo choschéiméanna níb éadroime is bhraitheas triocha bliain níb óige nuair a tháinig mé amach. Bhí lonn ag cur a chroí amach, ag ceiliúir ar bharr sceiche, bhí na scamaill scaipthe is gathanna na gréine ag doirteadh anuas. Ó nách aoibhinn miongháire a fheiscint ar bheola spéirbhruinnil .

'Go bpósa tú prionsa a thabharfaidh searc duit gach lá ded’ shaol. Go maire tú an céad is go bhfana an aoibh fháiltiúil ar do bheola boga milse go dtí lá do bháis.'

Ar mo chéad chuairt eile bhíos ag tnúth lena í a fheiscint arís - ach mo léan, bhí cailín eile ina háit. Gearrchaile álainn leis ach…. ach….. sraith tiubh de smideadh ar a aghaidh. Dath donn-oráiste mínádúrtha ar a craiceann. A cuid ingne peinteáilte ar aon dath lena gruaig chaordhearg. Í nios dathannaí ná dathúil, d’fhéadfá a rá. Fáinne sa mhala, sa tsrón agus n’fheadar cén áir eile, aici. Imeall dorcha timpeall na súl, chun aird a tharraingt, is dócha, ar an easpa teagmháil súile - níor fhéach sí san aghaidh orm le linn ár gcuid comarsáide. Bhí goma á chogaint go mall rithimiúil aici agus na hearraí á chur thar an scanóir go huathaoibreach aici.

D’aithníos ar an dtoirt í mar b’fhearrliombheith, nó wannabe mar a déarfadh fear na Gaeltachta. (B’fhearr liom bheith in aon áit ach ag an bhfrigin seic-amach seo ag freastal ar an daoscarslua. Ag plé le seanfhir dóite drúisiúla a bhíonn dom’ stáineadh gan náire idir an dá bhúb orm .) Ach fós féin bhí dhá chnaipe uachtaracha a blúis oscailte chun a scoilteacht domhain a nochtadh don saol mór. Déarfainn gur chreid sí go raibh saol níb’fhearr tuillte aici - ar an scáileán ag an sraith dheireannach de X Factor, nó mar WAG le milliúnaí sa phremier, nó ag máirseáil suas an cairpéad dearg ag na hOscair, na camaraí ag splancadh ó gach aird uirthi.

‘Seachain, a chailín, ná tachtfaidh an goma thú. Agus bí cúramach leis an ngrianleaba úd nó tostálfaidh sé id’ smólachán dóite thú.’

Nuair a d’fhágas an siopa bhraitheas glaise nimhneach san aer, bhí braonta troma ag fógairt díle bháistí chugainn.

Anois ceist agam oraibh. Cé acu an cailín a saolaíodh agus a tógadh sna bolaí seo? Agus cérbh í an bhean a tháinig anall chugainn ó oirthir na mór-roinne chun a beatha a thuilleamh inár measc?

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Stoc na Coille 1969

2009-08-16T01:23:00.004+01:00

"An é go gceapann tú ná fuil fonn codlata ar éinne sa tigh seo? ar sise liom ar maidin agus siúinéirí ag caisiúireacht leo istigh im' chloigeann. "Sa ghnáth theaghlach 'siad na tuistí a bhíonn ag cnáimhseáil faoin torann millteanach a bhíonn ar súil ages na daoine óga ach san fhoirgneamh seo 'siad na páistí atá ag clamhsán fé do gheiteo-bhleastairesa. Cad é sa diail a bhi ar súil agat id'oifigín aréir?"

An deachtóir de bhean rialta a bhfuilim fé chuing an phósta léí a bhí dom' chroscheistiú.

"Bhíos ag comóradh" a thugas mar fhreagra di.

"Ag comóradh, ab ea? Leat fhéin. Istigh san oifigín súarach clástrafóibeach sin agus an doras fé ghlas agat."

"Á!, ach ní rabhas im' aonar. A bhuí don áis iontach chomhaimseartha san; Youtube, bhí na mílte im' theannta mar chuileachta, ó gach carn den domhan is sinn go léir ag cur síbear-clabhsúr leis an deicéid ab fhearr den bhfichiú aois"

"Arra, mo thrua thú. Táir imithe as do bhlaosc ar fad leis an bhfrigin idirlíon san" ar sise mar fhocal scoir is bhuail sí an doras amach.

Do thuirling an duine ar dhromchla na gealaí don chéad uair riamh. Phléasc foréigin fuilteach ar shráideanna an Tuaiscirt. Thug John is Yoko an leaba orthu féin i gcathair na gcanálacha san Ísiltír. Chuir dúnmharaithe cruálaigh fé lámha theaghlach Manson in LA alltacht ar dhaoine ar fuaid na cruinne. Ach b'é an eachtra ba thabhachtaí agus ba shuntasaí ar fad a thárla sa bhliain chinniunach úd, 1969, is a chuaigh i gcion chomh mór san ar ghlúin iomlán, ná féile Woodstock.

Oh Faar Out Maaan!. Bíodh bhur Electric Picnic is bhur Oxegen is bhur Glastonbury agaibh agus fáilte romhaibh ach ní leanfaidh seanchas agus cáil stairiúil na féiltí sin mar a d'eascair ón bhfeirm déiríochta úd i stáit Nua Eabhrac daichead bliain ó shin. Bígí ag maiomh mar gheall ar Chaisleán Slane nó Oh Lisdoonvarna, Lisdoon, Lisdoon Lisdoon, Lisdoonvarna ach ní raibh an t-atmaisféar ná an draíocht ná an teacht le chéile spioradálta sna ionaid úd riamh is a bhí le brath sa láib agus sa chlábar le linn Fleá an Ghrá agus an tSuíocháin.

Tá go maith, só, ní rabhas ann. Tá an cheart agaibh - ní rabhas, ach an raibh Pól i láthair ar Chnoc Chalvaire le linn an Chéasta?. Bhí m'anam ann agus ar m'anam go bhfuil sé ann fós. N'fheadar cé mhéid uair a chuas go dtí an pictiúrlann nuair a tháinig an scannán amach ar dtúis. Bi liricí na n-amhrán go léir de ghlan-mheabhar agam, fiú amháin na focail nach rabhas ábalta a dhéanamh amach go cruinn, dheineas aithris gan dealramh de shaghas éigin orthu.

Chaitheas an oíche aréir ag dul tríd na fiseáin go léir ar Youtube, dá dtionlacan lem' aer-ghiotár dílis. Bhí paicéad de Rizlas agam - ach no, níorbh é. Ní raibh á rolláil agam ach an stuif dleathach, ach ag ligint orm gurbh é fiaile an gháire a bhí dá n-ól agam. Níos déanaí fuaireas téacs ó thuas staighre, ó Rupert, nó Ropey mar is fearr aithne air, ag impí orm an fhuaim a chasadh síos mar bhí an tigh ar tí titim as a chéile leis an DÚM - DÚM - DÚM ón dord. Sheolas an téacs seo ar ais chuige ar an toirt: "Táir fásta suas anois, a mhicó, muna bhfuil tú sásta leis an seoladh seo, bí ag bogadh leat." Is chasas an fhuaim níos áirde fós.Ní raibh an buidéal de Jim Beam críochnaithe agam nuair a bhí orm clabhsúr a chuir leis an gcóisir mar tháinig mo bhean go dtí an doras ag bagairt na gárdaí orm.

Á! mar a dúirt Luachanfhocail ""Bliss it was to be alive, but to be young was very heaven." Cuimhnímis inniu ar na laochra a bhí i láthair ar fhód fliuch an cheoil ar an deireadh seachtaine cinniúnach sin daichead bliain ó shin agus atá ar ardán an Rock ' Roll thuas sna spéartha anois, Jimi Hendrixagus Janis Joplin. Téimis that n-ais chuig an súíomh finnscéalach le The Who agus canaimís le chéile ina onóir.

"People try to put us d-down (Talkin' 'bout my generation)
Just because we get around (Talkin' 'bout my generation)
Things they do look awful c-c-cold (Talkin' 'bout my generation)
I hope I die before I get old (Talkin' 'bout my generation)"

Racairí Rocacha go Brágh.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - -Slááán Tamall

FRC

Socraithe Maireachtála sa Mews

2009-06-24T00:38:00.003+01:00

"Ó is salach gránna an téarma úd, is fuath liom thú", is bhuail sí an doras amach ag pusaíl goil. Níorbh í an béarlachas a bhí ag déanamh tinnis di faraoir nuair a bhí sé de mhí-ádh orm tagairt a dhéanamh di a bheith ag "seaiceáil suas" (nó 'shacking up' mar a déarfadh fear na Gaeltachta) lena pairtnéir. B'shin Jocelynn, dar ndóigh, nó Lynn mar a thugann sí anois uirthi féin , an t-aon bhall dem' ochtar áil a bhíonn cúpla nóimeat le sparáil aici anois is arís chun labhairt lena hathair. Agus anois níl sí ag caint liom in ao'chor.

Bhuel, ní rabhas ach ag iarraidh a dhéanamh amach, go séimh discréadach, cén sort socraithe a bhí eatarthu. Seo mar a bhí an comhrá:

"Aaaamm! bhuel, is féidir a rá go bhfuil aaamm tuiscint eadrainn - sea tuiscint."

"Tuiscint? cén sort tuiscine? cleamhnas an ea? Ní fheicim fáinne ag glioscarnaigh ar an méir."

"Bhuel, nílimid geallta go foirmeálta má thuigeann tú leat mé."

"Conas san?, ní thuigim."

Ó, a Dhaid, nach dtuigeann tú sa lá atá inniu ann ní bhíonn daoine geallta go dtí go mbíonn gach rud socraithe agus curtha in áirithint - séipéil - óstán etc. Agus nílimid in achmhainn fiú bheith ag smaoineamh ar na costaisí fíochmhara.

Há, na costaisí?, nach ar ghuaillí t'athar a bheidh an t-ualach san ag titim. Agus abair liom; an bhfuil aon saghas scála ama i gceist agaibh leis an dtuiscint neamh-fhoirmeálta seo?

Á!, lig dom in ainm Dé - táimid óg fós.

Óg - is fíor san, bail ó Dhia orthu. Baois na hóige. Ach ní mhaireann an óige. 'Sé an nós a bhíonn anois acu sna bolaí seo, ná go dtéann leannáin chun maireachtaint lena chéile. Bíonn siad sona sásta ar feadh i bhfad go dtí go mbeartaíonn siad nár mhiste údárás agus beannacht na Vatacáine a bheith acu chun a gcaidreamh a dhaingniú. Is minic gur teacht séasúr na gcéad chomaoineach a bhíonn mar spreagadh acu. Bíonn pósadh gairéadach gáifeach agus bainis mhíchuíosach acu le leath de dhaonra an chondae i láthair. Agus naoi nó deich mí tar éis dóibh geallúint sollúnta a thabhairt ar altóir Dé go bhfanaidís le chéile go dtí go scarfaidh an bás óna chéile iad - bíonn siad scartha glan óna chéile gan aon lámh chúnta ón Spealadóir Scanrúil.

Ar aon nós thar n-ais go dtí an t-agallamh - chuas ar mhalairt conaire:

"Ce atá i mbun na léinte a iarnáil sa tigh?"

"What?"

"Cé agaibh a dheineann na léinte a iarnáil?"

"Bhuel, aaamm, roinnimid cúraimí."

"Agus cén cúraimí a bhíonn airsean?"

"Aaaamm! cuireann sé amach an bruscar agus.........lomann sé an phlasóg."

Á! níl ré na ridireachta thart fós, ambaist. Tiománann Harold an bruscarán rothaí ón gcúldoras timpeall an tí uair gach ré seachtain mar chleactas aclaíochta. Nach méanar dó. Agus gearrann sé an ciarsúr de phlasóg fiaileach atá acu. Sin gaisce an ghiolla gan aon agó.

"Táimid i ngrá lena chéile, sin an rud is tábhachtaí" ar sise. Cad eile atá ag tastáil?

"Grá? An bhfuilir cinnte ná fuil ag tastáil uaidhsean ach céile córach leapan agus au pair áisiúil chun na stocaí a meaitseáil ón dtriomadóir"

Chuir san an lasair sa bharrach i ndáiríribh. Is dócha go rabhas ró-gharbh léi. Ceannóidh mé brontannas dóibh ámarach. Raghaidh mé go dtí Outdoor Life Choice, an ionad garraíodóireachta áitiúil amárach agus ceannóidh mé tobán bláthanna mar bhronntanas athmhuintearais dóibh. Leis an aimsir atá againn fé láthair ní mór na soithigh úd a uisciú uair sa ló ar a laghad. Tabharfaidh san jab eile do saineolaí an stocmhargadh úd Harold.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

GLOOMSDAY 2009

2009-06-16T11:34:00.004+01:00

HAPPY GLOOMSDAY

Nach shin ata i ndan do gach eagraíocht luath nó mall sa tirín iathghlas míámhárach seo 'gainne. Agus thárla sé dúinn i gcathair seo na long is na seol i mbliana. Scoilt i measc lucht eagraithe "Gloomsday". An tOllamh Herbert Ponseby ó Roinn an Bhéarla i UCC a chur tús leis an gceannairc. Eisean agus roinnt de lucht gnó na cathrach a bhí ag maíomh go raibh gá le "forbairt" agus "dul chun cinn" sa cheiliúradh. Ní raibh dóthain "daonlathais" agus bhí géarghá le "trédhearcacht" agus "freagracht". Ní raibh crinniú cinn bhliana eagraithe, miontuairiscí glactha ná cuntaisí foilsithe riamh. Scannal amach is amach ab ea é. Eagraithe ag an clique céanna gach bhliain - ní raibh ann dar leo ach leithscéal i gcomhair ragairne agus óil.

Agus tá an ceart acu is dócha. Ní raibh coiste ann riamh. Mise a chur tús leis an bhféile beag agus mise a d'eagraigh gach bhliain é. Ní raibh aon ghá le coiste ná le béarlagar gnó. Anois táid ag lot an cóisir go léir. Teastaíonn uathu go mbíonn sé níos "custaiméir-chairdiúla" - an "éiléatachas" a bhaint de. Beidh sé mar "áis" chun turasoirí a mhealladh go dtí an chathair. Agus dar ndóigh caithfidh go mbeidh sé níos teaghlach-treoraithe ( nó family-orientated mar a déarfadh fear na gaeltachta) le béim fé leith ar na páistí. Aghaidh-phéinteáil agus balúin "Gloomsday" á tabhairt amach ar na sráideanna. Ar chúlaís a leithéid d'fhastaoim riamh. Dá mbeadh "Useless Eulogies", an saothar ar a bhfuil Gloomsday bunaithe, léite ag an tOllamh Ponseby agus baill uilig a choiste bheadh a fhios acu ná fuil sé oiriúnach do aon duine fé bhun aois na haibíochta.

Ba chomhair go mbeimís sa Guinness Book of Ridiculous Records. An t-aon ceiliúradh liteartha ar domhain atá bunaithe ar shaothar nár foilsíodh riamh. Agus anois an coiste nua ag bagairt dlí orm mar dar leo ní mise an t-úinéir dleathach ar an lámhscríbhinn atá agam ar an seilf anso san oifigín. Cén fáth? - nach mise a thárrtháil an leabhar ón skip nuair..... á sin scéal eile....ní chreidfeá é. Teastaíonn uathu go bhfoilseofái dlútheagrán den leabhar - ní bheadh achar airde fada go leor ag glúin seo na teicseála chun an breis is míle leathannach den leabhar iomlán a léamh.

Is inniu GLOOMSDAY, ach ní bheidh sé á cheiliúradh go h-oifigiúil ag an dream nua go dtí an Sathairn seo chugainn chun go mbeidh níos mó daoine ábalta freastail ar "na himeachtaí". Ní mór dúinn an lucht gnó a shásamh in am seo an ghátair is cosúil.

Ach beidh an FÍOR-GLOOMSDAY ar siúl anocht ag tosnú san Hi-Bi is ag dul as sin go dtí an Long Valley agus ansan cá bhfios. Ceol leis an Pana Rowdies Ragtime Band mar is gnáth.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Easnamh Cothramais sa Mews

2009-03-24T23:24:00.003Z

An bhliain ag sleamhnú thart agus gan ach iontráil amháin ar an mblag suarach seo. Táim in ísle brí le fada agus is deacair dom an fuinneamh a chrinniú chun dul i mbun cumadóireachta. M'iníon Jocelynn (nó Lynn mar a thugann sí uirthi féin anois) is mó is cúis leis an ngalar dúbhach atá dom' chrá. Ise an t-aon ball dem ál míbhuíoch de ochtar clainne a bhí sásta cúpla nóimeat a sparáil anois is arís chun labhairt lena hathair.

"A Dhaid, ní oireann an stíl gruaige sin duit" nó "a Dhaid, táir ró-aosta chun bheith ag caitheamh brístí leathair" nó "a Dhaid, ná bí dom' náiriú, ó bheith ag gliúcaíocht ar mo chairde cailín nuair a thagann siad ar chuairt chugam aige baile. A Dhaid, ba chóir duit gearradh siar ar an ól / caitheamh tabac / scimeáil. A Dhaid, ba cheart duit dul amach ag siúl / ag bogshodair / go dti an gym chun meáchan a chailliúint. Ba chóir duit...níor chóir duit.....ní mór duit.....ba cheart duit....bí....ná bí......caithfidh tú........."Neá - neá - neá - neá"

Ach in ainneaon an chomhairle gan iarraidh seo go léir, braithim go mór uaim í ó thréig sí an nead chun dul a cónaí in aontíos lena pháirtnéir Harold. Táid ag cur fúthu anois i dtigh beag bídeach ar a dtugtar 'tigh cathrach' i mbéarlagar na ngníomhairí eastáit. Tigh sraithe a baisteadh ar a leithéid de áit cónaithe tráth den saol ach is dócha go raibh an téarma úd ró-cheangailte leis an íseal-aicme. "Chatham Manor Mews" an seoladh atá acu. Tá stair aisteach ag baint le sanasaíocht an fhocail "Mews". Stáblaí a bhí i gceist tráth. Ach mo léan ní bheadh slí ann do chapall, marc, each ná fiú capaillín Shetland sna Stablaí seo de chuid "Chatham Manor." B'fhéidir go mbeadh spás ann i gcomhair cait ach is ar éigin a bheadh tú ábalta é a luascadh. Tá an seomra suí acu ar aon tomhas leis an seomra folctha sa tigh seo'gainne. Ach cén dochar, níl ann ach "tigh céaduaire" nó starter house mar a thabharfadh fear na gaeltachta air.

Ach déarfainn gur fada an tosach a bheidh acu sa tigín seo mar táid gafa i i ngaiste sceoin an ré iar-tíogar-cheilteach ar a dtugtar easnamh cothramais. Níl ach teach as cúig ina bhfuil áitritheoiri lonnaithe ann. Seó dathannach gairéadach de chomharthaí, ag fógairt "AR DÍOL", ag truailliú aghaidheanna eile na sraithe. Agus ar díol ar phraghas céad míle níos lú ná an morgáiste a shínigh Jocelynn agus Harold díreach ar bhuaicphoinnte an bholgáin tógála. Nach gceapfá go gcífeadh daoine atá ag obair san earnáil airgeadais an titim ag teacht. Jocelynne an t-aon duine den chlann a lean rian a hathair isteach sa bhanc. Cad is fiú di anois an tráchtas a scríobh sí ar "Financial Forecasting in an Open Economy" chun a máistreacht i staidéar gnó a bhaint amach. Tá Harold bainteach leis an stocmhargadh, níl a fhios agam cad é go díreach a bhíonn idir lámha aige ach bhíodh sé ag bladaireáil faoi thodhchaíochtaí agus tráchtearraí agus a leithéid, dom mholadh infheistiú i dtráchtearraí mar bhí praghas na gnáthscaireanna imithe ro-ard ar fad. Bhí an ceart ar fad aige i dtaobh na scaireanna ach ná fuil na tráchtearraí titithe chomh tubaisteach céanna. Spórt agus an aimsear na hábhair chomhrá a bhíonn aige le déanaí. Nach ait mar a chonaic Seánie, athair mo gharmhic, an tsunami ag teacht - fear a d'éirigh as oideachas tar éis dhá bhliain sa mheánscoil.

Ar a laghad táid níos fearr as ná na daoine bochta a cheannaigh tithe as na pleananna sa eastáit uasmhargaidh laistiar des na Mews - Chatham Manor Court. Tá cúpla tithe críochnáithe agus daoine istigh iontu, ach tá na créatúirí bochta timpeallaithe ag suíomh tógála tréigthe - tá na tógálaithe bancbhriste agus is beag seans go dtiocfaidh éinne eile chun an eastáit a chríochnú.
Dar ndóigh ní raibh aon 'Manor' riamh gar den eastáit tithíochta leath-chríocnaithe seo, ná aon Chatham sa cheantar ach an oiread. Garraí prátaí ab ea an suíomh cheana ach ní dóigh liom go dtaitneódh Spud Mews ná Kerr's Pink Court le lucht na margaíochta.

Mo dhóthain scríte, táim ag dul go dtí an pub anois chun an ghéirchéim airgeadais a réiteach.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Cuir deireadh le Lá le Páidí

2009-03-17T15:21:00.002Z

Ná fuil sé in am dúinn críoch a chur leis an bhfastaoim a bhaineann le Lá le Paidí. Sa chéad dul síos ní oireann féile sheicteach don sochaí ilchreidmhach ilchultúrtha ilchíníoch ilghnéasach ilfhoclach atá againn sa 21ú aois. Agus cad a bhí ann i Naomh Páidí i ndáiriribh ach Brit, iar-sclábhái caorach a tháinig anall chugainn chun ár dtéithe dúchasaigh a dhíbeart agus creideamh gallda allúrach on mheán-oirthear a chur ina n-áit. Nárbh é ceannaire an reiligiúin chéanna, il Papa Hadrian IV, a thug cead dos na hAngla-Normannaigh ár n-oileáinín neamhurchóideach a ghabháilt?

Ba chóir dúinn laoch comhaimseartha a roghnú chun ceiliúradh a dhéanamh ar ár 'nÉireannachas' - duine a bheadh i dtúin leis haos óg na linne. Laoch spóirt mar ...aaaamm! Jackie Charlton? - ní hea - ró-aosta, nó amhránaí mar Bono, an seachnaitheoir cánach. Pearsa ó shaol an ard-fhaiseain mar John Rocha? Nó má tá duine níos géalaí ag teastáil uaibh, Concaire Chluain Tairbh, an tArd-Chomhaltas Labhrás féin. Sea, nach binn ceolmhar é an fhuaim: Lá le Labhrás.

Ach fan nóimeat, tá gaeilgeoir in aigne agam - poncán atá níos Éireannaí ná na hÉireannaigh féin, Des Bishop. An fuirseoir a thug stádas oigigiúil don lofa líofacht- an gaiscíoch a shabháil teanga na nGael uathu féin agus a sciob leis í díreach ó bhéal na huaighe. Sea, bíodh Lá an Easpaig againn in ionad Lá le Páidí, lá Gaelach Aerach agus sinn ag caitheamh rósanna bándearga i leaba an fhiaile shuaraigh glais úd.

Raidht, a cháirde, cuirimís deireadh le páidí a'stáitseachas agus paddywhackery agus páidi an potaireachas. Deinimís ath-ghabháil ar an gCarghas. Cuirimís cosc ar an mbréag-fhéile san a mhaireann seachtain iomlán. Baoth-fhéile ná fuil aon dealramh leis agus nár bunaíodh ach chun turasóirí saonta le pócaí teanna a mhealladh don tír laismuigh den gnáth-shéasúir. Sea, ambaist, sinn ag ceiliúradh teacht na Críostaíochta go dtí ár dtír le cóisir seachtaine de ragús agus ragairne i lár séasúr an Chargais.

How cute - how very Oirish.

Anois, ga' m'leithscéal ach imeóim - tá mé ag dul go dtí an pub chun an seamróg phlaisteach a thachtadh.

Barra na maidine dhaoibh go léir.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Sclábhaí na mBrioscaí

2008-12-18T21:23:00.004Z

Bhí Launcelot J. Chetwynde ar chamcuairt na Fraince ag léamh sleachta as a chnúasach finnscéalta Arabacha "One Thousand and One Knights". Thárla go raibh Launcelot ar an Champs Elysee i bPáras (agus ní Páras, Teicseas ach an oiread sa chás seo) ar Lá an Bhastille. Bhí an ceiliúradh fé lán tseol agus bannaí dathannacha ag máirseáil úúmpa úúmpa thart le bratacha ar folúain. Chuaigh na bannaí míleata agus atmaisféar na hocáide chomh mór san i gcion ar Launcelot gur tháinig cumha i ndiaidh saol na saighdiúireachta air agus chuaigh sé chun liostáil le Leigiún Coigríochach na Fráince. Cuireadh go Fort Zinderneuf na hAilgéire ar diúite é. Bhí deacrachtaí ag lucht labhartha na Fraincise leis an ainm Chetwynde agus tugadh Beau Chet mar leas-ainm air de bharr an dea-ghiúmar a bhíodh i gcónaí air.

Dála an scéil bíonn deachrachtaí le daoine sa cheantar seo leis an ainm chomh maith. "Shetwind" an fuaimniú ceart ach mar a bheifeá ag súil leis ní mar sin a fhuaimníonn áitritheoirí measúla na n-eastát maguaird é, idir Chetwynde Downs, Chetwynde Dales agus Chetwynde Meadows.

Ar aon nós, thar n-ais sa Sahara, tháinig Launcelot fé thioncar na gluaiseachta 'en plein air'.
Bhíodh sé de nós ag an Lieutenant Chetwynde dul amach ar a chamal dílis, Pocimante, aon am saor a bhíodh aige le dul ag péintéireacht sna oll-dhumhcha. L. J. Beau Chet a bhí mar síniú aige ach bhí a chuid scrioblála chom míshoiléir san gur cheapadh gur Beauchet a bhí scríte aige.

Lá ague é ag luascadh scuaibe tháinig buíon Tuareg air agus tugadh chun siúil é. Déanadh sclábhaí de in ósais iargúlta i bhfad ó raon cumhachta na Fraince. Cé gur phríosúnach ab ea é d'éirigh leis stádas ard a bhaint amach sa treibh de bharr a mbuanna le teangacha iasachta. Sa deireadh d'iompaigh sé ina mhoslamach agus bhí sé ag obair mar shórt taidhleoira do thaoiseach na treibhe. Scaoileadh saor é tar éis tamall de bhlianta agus thug an taoiseach bronntanais luachmhara mar bhuíochas dó. Ach b'é an ní ba luachmhara a thóg sé abhaile leis ná na hoidis i gcomhair roinnt milséan an réigiúin.

Tháinig sé go Bleá Cliath agus d'oscail sé siopa beag ag díol Turkish Delights agus Figrolls. Bhí an iomad san tóir ar na milseáin agus na brioscaí nua gur cheannaigh sé seana-inneall chun na figrollai a tháirgeadh. Bhí rud éigin cearr leis an meáisín agus tháinig na rollái amach i gcruth leata réidh in ionad a bheith sorcóireach. Ach níor chuir san isteach ar an éileamh mór agus sin é an fáth go bhfuil an cruth céanna orthu go dtí an lá atá inniu ann. Jacob's Fig Rolls a thug Launcelot orthu mar b'shin é an J. a bhí i Launcelot J. Chetwynde. D'imigh a spéis sa chúram le himeacht ama agus díol sé an gnó sara d'fhill sé ar gCorcaigh, a áit dúchais.

Tháinig cor aisteach sa stair nuair b'e Chetwynde eile an Coirnéal Launcelot G. Chetwynde a ghlac géilleadh Jacob's Factory ag deireadh Éirí Amach 1916. Tá scéal ann go ndúirt an coirnéal i dtuin ardnósach angla-Éireannach " I'm more Irish than that Spanish yank will ever be" agus é ag tagairt do dhuine de cheannairí an éirí amach, an Gael-Spáinneach-Phóncán, Edmundo Valera. Creidtear gurbh é an masla úd an chúis gur dódh Castle Chetwynde le linn cogadh na saoirse - ach tá an scéal níos casta ná sin mar a nochtfaidh mé sa "Chetwynde Chronicles (má fhoilseofar go deo é.)

Tá a lán scéalta eachtrúla eile ann fé shaol Launcelot J. Chetwynde, aka Launcelot of Arabia, aka Hadji Bey, aka L. J. Beauchet, aka Mr. Jacob - ach ni chreidfeá iad.

Anois chun an dúcheist a fhreagairt; conas a chuirtear na figí sna figrollaí? Bhuel níl agat ach an luchóg a bhogadh chun gúglála agus gheobhaidh tú an freagra anseo.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

An tEalaíontóir sa Ghaineamh

2008-12-14T00:19:00.002Z

Is beag eolas atá ar fáil fé shaol an mhór-ealaíontóra impriseanaigh L. J. Beauchet. Bhí sé ar iarraidh le blianta i ngaineamhleach an tSahára nuair a thosnaigh criticeoirí á mholadh go hard na spéartha tar éis an dara taispeántas impriseanach i bPáras na Fraince (ní Páras, Teicseas"). Ceapadh go raibh sé básaithe tar éis dó dul ar strae ó Fort Zinderneuf san Ailgéir mar a raibh sé ina oifigeach sa Légion étrangère (nó an French Foreign Legion mar a thabharfadh fear na Gaeltachta air). Bhíodh sé de nós ag an Lieutenant Beauchet dul amach ar a chamall dílis, Pocimante, aon am saor a bhí aige le dul ag péintéireacht sna oll-dhumhcha. Dar leis bhí sé ag iarraidh fíor-eisint an ghaineamhligh a aimsiú - anam inmhéanach na dumhcha a ghabháil. Bhí crot éigin ar a chuid pictiúirí ar dtúis - dumhcha de gach múnla, triantáin, éilipsí, parabóilí etc. Ach de réir mar a bhí sé ag dul i dtáithí ar an gcúram tar éis blianta de dhian-stuidéir ar an ábhar, d'imigh cruth agus scáth as a gcuid péintéireachta go dtí nach raibh fágtha ar an gcanbhás ach brat leathan aondathach donnbhuí. B'iadsan na cinn ba mhó tóir ag na bailitheoirí olltíreacha. Bhí saol na n-ealaíona trína chéile tamall gearr ó shin nuair a déanadh géir-iniúchadh ar phictiúr ollmhór de chuid Beauchet a bhí ar crocadh ar fhalla sa Metropolitan Museum of Art i Nua Eabhrac. Úsáideadh an trealamh is nua-aimsearthaí, x-gathanna, anailís speactrim agus mar sin de ach braon de phéint ní fuarthas - ní raibh ann ach dath an chanbháis féin a bhí ar aon dath le gaineamh an Sahara i gceantar Fort Zinderneuf. An t-aon dath eile a bhí ann ná síniú beag bídeach le L. J. Beauchet. De réir léirmheastóir ealaíona an London Literary Times (mac le Corcaíoch cruthanta dála an scéil), b'é Beauchet an t-ealaíontóir ba impriseanaí dá raibh ann sa genre riamh - d'éirigh leis fíor-imprisean an ghainimh a bhaint amach gan scuab a leagan ar chlár an chanbháis fiú. Ambaist. is dócha gur éirigh leis anam inmheánach na dumhcha a ghabháil leis. Tháinig borradh ar luach shaothar Beauchet tar éis gur foilsíodh torthai an scrúdaithe.

Tá scéal faoi Beauchet go raibh sé splanctha in ndiaidh rinceora boilg ón gCasbah in Algeirs. Mar fhéirín seirce, d'ullmhaigh sé blastóg ghleoite di, déanta le cnapóg feola agus spíosraí luachmhara. Ach cad as a tháinig an cnapóg feola ach as a chadairne féin. Ach má bhí sé breoite ina intinn ní raibh sé dúr ina inchinn - níor bhain sé ach magairle amhain de. Ach déarfainn nach bhfuil aon fhírinne sa chuntas san mar go bhfuil scéalta ar an dtéama céanna faoi ealaíontóirí coitianta, ach gur cluas an ball a bhíonn i gceist de gnáth.

creid nó ná creid ach go bhfuil baint ag an scéal seo leis an gceist, conas a chuirtear na figí sna figrollaí, mar a fuaireas amach le linn mo thaighde i gcomhair mo mhórshaothair "The Chetwynde Chronicles" sa Bibliothèque Nationale i bPáras na Fraince (agus ní Páras, Teicseas ach an oiread sa chás seo.)

Ar leanúint...........

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Uaigh an tSaighdiúra gan Ainm

2008-11-24T23:27:00.005Z

Tá Coiste na mBailte Slachtmhara ar buile faoi le blianta - teastaíonn uatha sainghné (nó 'feature' mar a déarfadh fear na Gaeltachta) a dhéanamh de - pulctha le petunias agus busy lizzies. Téann an dream san thar fóir leis an gcúram uaireanta. Dá bhfágfá rothar i gcoinne cuaille sráide thar oíche, bheadh sé péinteáilte as an nua agus bláth-chiseán ar crochadh as fé mhaidin, chun sainghné a dhéanamh de i gcomhair an chomórtais. Paiste beag mistéireach talún atá i gceist anseo, buailte le falla na seana reilige anseo i gCarraig na mBan - ráillí lúbtha meirgeacha timpeall air, driseacha agus fiaile ag fás go rábach aníos trí bhrat tiubh de bhrúscar brocach. Is féidir a mhaíomh gur sainghné atá ann cheana féin.

Diúltaíonn fir an chomhairle lámh a leagan air, tá pisreoga go dtitfeadh tubaiste ar aon duine a chuirfeadh isteach ar an áit. Tá anáil an oilc le brath ar an mball. Seachnaítear an taobh san den tsráid tar éis titim na hoíche. Táid ann a chreideann gur chuir deoraí díchéillí lámh ina bhás féin ar an "Hanging Tree" i ngort Connie Cooney lámh le Chetwynde Downs agus go bhfuil sé curtha ann. De réir daoine eile is cillín atá ann inar cuireadh bunóca neamhurchóideacha a fuair bás roimh bhaisteadh dóibh agus nach raibh i ndán dóibh ach síoraíocht uaigneach gan aon dóchas go gcífidís ceannaithe a dtuistí ná aghaidh Dia féin choíche go deo. Clúdaithe i measc an fhéir bhoirb agus an fhiaile tá leac bheag agus greanta air tá scríbhinn intuigthe i gcló aduain aisteach - deirtear gur seana-chló Gaelach de shaghas éigin atá ann. De réir roinnt seandaoine de bhunadh na háite adhlacadh fear ann a bhí ina charactaer sráide sa chathair fadó. Tá ábhairín den fhírinne sa scéal san mar a fuaireas amach agus mé i mbun taighde ar mo mhórshaothar "The Chetwynde Chronicles". Agus creid nó ná creid é ach ta baint aige le fúscailt na faidhbe; "how the hell do Jacobs get the figs into the figrolls?".

Tar éis éalú dó ó Chath Balaclava, chaith Launcelot J. Chetwynde blianta fada ag taisteal trí Impireacht na n-Otamánach. D'éirigh leis líofacht a bhaint amach i bpríomh-theangacha an cheantair agus léirigh sé an-spéis i mbéaloideas na ndúichí ar ghabháil sé tríd. D'fhoilsigh sé cnúasach finscéalta fén dteideal "One Thousand and One Knights". Faraoir cuireadh cosc ar an leabhar sa Ríocht Aontaithe de bharr roinnt scéalta earótacha ar a shon gurbh í an Fhraincís teanga a fhoilsithe. Tá sé as chló le fada ach tá cóip agamsa anseo im' oifigín thuas ar an seilf leabhair in aice leis an lámhscríbhinn de "Useless Eulogies" agus cóip de "Erotic Art of the Edo Court (illustrated)"

D'fhill sé ar a fhód dúchais, Chorcaigh, i ndeireadh a shaoil. Bhunaigh sé siopa i lár na cathrach ar Shráid King , tugtar Sráid Mhic Churtáin air anois. Dhein sé milseáin Turcacha ann fén ainm "Hadji Bay's Turkish Delights" a thuill cáil ar fud na tíre. Bhí an siopa ann go dtí seascaidí na haoise a d'imigh tharainn ach tá na milseáin á dhéanamh fós. De réir Wikipaedia "An unknown Briton became very fond of the delicacy during his travels to Istanbul, and purchased cases of lokum, to be shipped back to Britain under the name Turkish Delight. It became a major delicacy not only in Britain, but throughout Continental Europe". Níl an scéal go cruinn acu - ní Briton ach West Briton a bhí ann agus ní anaithnid atá sé anois mar b'é ár bauld Launcelot féin a bhí i gceist dar ndóigh.

Bhíodh sé de nós ag Launcelot gabháil suas síos Sráid Phádraig i róbaí fada slaodacha arabacha. "Launcelot of Arabia" a thugadh muintir na cathrach air. B'é a chuir tús leis an traidisiún Corcaíoch san "Doing Pana". Cheap daoine go raibh sé ag dul chun báiní ar fad nuair a théadh sé síos ar na glúine chun, mar a samhlaíodh dóibhsan, an bhlaosc a chnagadh ar an gcosán. Is beag eolas a bhí ag daoine sa ré úd ar dheasghnátha na Muslamach ná ar cén treo a bhí Mecca lonnaithe. As san a d'eascair an téarma tuairisciúil úd "headbanger".

Nuair a fuair sé bás diúltaíodh leaba dó i dtuama na Chetwynds sa seana-reilig mar gur thug sé cúl le creidimh a shinsear i bhfábhar soiscéal an Chóráin. Adhlacadh é díreach lasmuigh de fhalla na reilige agus tá a fheartlaoi greanta i gcló claisiceach ealaíonta na nArabach.

Beannacht na nGrást le hanam Hadji Bey aka Launcelot of Arabia agus le hanaman na marbh go léir idir Chríostaithe is Mhoslamaigh is go raibh síocháin i réim ar chlár na cruinne idir an dá dhream.

Uainn go léir anseo..................

.....Ó! mo leithscéal, dhearúdas na figrolls. Tá an scéal seo ag dul chun leadráin. Tiocfad thar n-ais lá eile. Idir an dá linn -

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall.

FRC

Luimnigh

2008-11-19T21:04:00.000Z

Chun nach mbeadh sí gan aon choinne choíche,
Cheannaigh múnlaí deasa ruibéir mar chíocha,
Toisc nár fhéad Mícheál
gan a bheith á láimhseáil,
D'fhág sí 'ge iad roimh dheireadh na hoíche.

Bhí fear ann i gcathair na Laoi,
thit i ngrá ag aois nócha trí,
chun súirí lena stór,
thóg viagra thar fóir
is fuair bás de bharr bualadh taom croí.

Bhí fear bocht i gCathair Saidhbhín,
ina shlat ní raibh ann ach cipín,
arsa 'bhean leis, a stór,
tá sé fada go leor
mar bíonn sé 'gcónaí crua righin.

Bhí sagart ó cheantair Mhúsgraí,
ag teilgean a mhúin thar an gclaí,
nuair go hobann gan choinne,
séideán sí ina choinne,
d'fhág sa láib é ar a fhleasc ina luí.

Scrúdú Iarbháis na Féile

2008-11-13T11:57:00.003Z

The Cork Jazz, Arts, Gourmet and Glitterati Fest

Bhuel, nach mbíonn ábhar gearáin ag daoine i gcónaí - iad ag tabhairt amach mar gheall ar an Cork JAGG Fest, a rá nach raibh sé ar siúl i gCorcaigh in ao' chor ach i mbaile beag anaithnid i bhfad ón lár. Go deimhin dearfa is i gCorcaigh a bhí sé - Carraig na mBan i gCondae Chorcaí. An raibh an cleamhsán céanna ag na díograiseoirí a tháinig le freastal ar Oireachtas Chorcaí, a bhí ar siúl i mbruachbhaile iargúlta Bhaile an Róistigh i bhfad ón chathair cheart. Huh! Agus cad faoi Ráschúrsa Chorcaí atá lonnaithe i Malla, breis is fiche míle ón gcathair.

Bhí díoma orm leis an líon beag daoine a tháinig le mo léacht a chlos. "The Lost Treasures of Castle Chetwynde" - mar gheall ar an gcnuasach ealaíne a cailleadh nuair a dódh Castle Chetwynde go talamh le linn na trioblóidí i dtus an chéid seo caite. Ochtar ar fad a bhí i láthair, ag cur san áireamh an seanabhean ag bun an halla a chaith an t-am go léir ag sranntarnaigh léi go séimh rithimiúil. Fiú na fóin póca a bhí ag buaileadh leo gach cuig nóimeat, níor dhúisigh as a tromnéal í . Manamandiail má bhí ochtar i láthair caithfidh go raibh a dhá oiread san móbaidhleanna mórthimpeall. Coirmcheol de jingles níos mó ná léacht aéisteitiúil ar an ealaíon a bhí againn. Bhíos díreach chun impí ar dhaoine na diail maisíní a mhúcadh nuair cad a thárla ach gur thosnaigh máirseáil bhríomhar spreagúil ag buaileadh ar ardfhuaim as mo phóca féin. Anois - buille fé thuairim:

Dadelan - Dadelan - Dadelan - Dandan -
Dadelan - Dadelan - Dadelaaadada
Dadelan - Dadelan - Dadelan - Dandan
Da - Dedela - Dada.

Sea - té sé agat ambaist - Réamhcheol William Tell le Rossini.

Níor chuir an easpa spéise i stair áitiúil na healaíona as go ró-mhór dom, mar i ndáiríre ní rabhas ach ag iarraidh imprisean a dhéanamh ar an bhFrancach mná Renée, rúnaí an choiste. Áááá! an glór mealltach san - "Ó Mí, zat ees a stchrange name you ave". Leánn sé mo chrói, an blas brothallach Gallach san.

Bhí deacrachtaí beaga ar an dtaobh gourmet den fhéile leis. Ba léir go raibh an celebrity chef Lordan Pansey ar meisce nó ar mheiscilín nuair a bhí sé ag tabhairt a thaispeántas uasal-chócaireachta. In ionad a bheith ag tabhairt íde na muc is na madraí do fhoireann na chistine mar ba nós leis ina chlár teilifíse iomráiteach; "For F---'s Sake" - thosnaigh sé ag tabhairt íde na gcearc is na gcoileach dá lucht adhartha a bhí tar éis carn áiféasach ón a gcuid cártaí plaisteacha a íoc chun a laoch a fheiscint. Bhí orthu fios a chur ar na gardaí nuair a scaoil Lordan friochtán trasna an seomra i dtreo fir bhoicht neamhurchóidigh a bhí sé de mí-ádh air cheist shimplí a chur ar ard-shagart an haute-cuisine. Dála an scéil, 'sé 'Food' atá i gceist i dteideal an chláir "For F---'s Sake" de réir dealraimh.

Bhí roinnt mion-fhadhbanna i réimse an Jazz chomh maith. Tháinig múisiam ar Naile Raye nuair nár cuireadh an Naile Raye Quintet mar phríomhghníomh ar chlár na ceolchoirme móire. Mar dhíoltas fealltach d'fhan sé go dtí an nóimeat deireannach agus ansan tharraing sé as. B'e an príomhghníomh ná The Bourbon Street Throat-singing Boogie-Woogie Band ó Ulan Bator sa Mhongóil. Bhí tionchar nach beag ag amhránaíocht scornaí na Mongóile ar Louis Armstrong mar is léir óna stíl cantaireachta. Faraoir níor ligeadh isteach sa tír an banna snagcheoil Mongólach de bharr deacrachtaí víosa ag an aerfort. D'iarr leath díobh tearmann polaitiúil ar an toirt.

In ainneoin na hicupanna beaga úd d'éirigh thar barr leis an chéad Cork JAGG Fest mar i ndeireadh na dála ná fuil sna féilte éagsúla ar fud na tíre ach leithscéal le haghaidh óil agus ragairne. Bhí na tábhairní lán go doras agus mar sin bhí na hurrai, Budweiser, breá sásta. Anois tá scata nua de phótairí óga dulta i dtaithí ar a mbréag-bheoir uiscealach leamh neamh-bhlasta. Go bhfóire Dia orainn.

Maidir le glitterati, ní raibh le feiscint de ghlioscarnaigh ach bling-bling na scangairí ó Bhloc an Phiarsaigh a bhí ag gabháilt thart go giodalach ina dtraic-chultacha lonracha agus cannaí Bud ina nglaic acu. Agus ní thabharfá glitterati ar an drong úd.

http://www.youtube.com/watch?v=0M3YFK3sJ54&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=ErUrPXt31vo
http://www.urbandictionary.com/define.php?term=Skanger

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Faugh a Ballagh

2008-11-06T20:53:00.002Z

Is dócha gurbh é ceann desna fógraí teilí ab fhearr riamh ná na cinn faoin gceist; conas a chuirtear na figí sna rollaí - Jacob's Figrolls a bhí i gceist dar ndóigh. Ní fios go forleathan gurbh é duine desna Chetwyndes ón gceantar seo a fuair réiteach ar an dúcheist úd i dtús báire.

Cheannaigh athair Launcelot J Chetwynde coimisiún dó mar oifigeach sna 13ú Dragúin, reisimint sa Bhriogáid Éadrom d'airm na Breataine. Bhí sé ag seirbheáil faoi Iarla Cardigan le linn Cogadh na Crimé nuair a fuair an maorghinearál ordú chun ionsaí a dhéanamh láithreach ar fhorsaí na Rúise a bhí talmhaithe go daingean rompu amach. Chomhairligh an Maor Chetwynde dó gurbh amaideach ar fad an plean gan dealraimh san ach b'é an freagra mustrach a fuair sé ón gCairdigeánach ná

"Ours is not to Wonder why,
Ours is but to Do or Die"

Ambaist. Bhí bua na filiochta ag Cardigan má bhí ceird na saighdiúrachta beagáinín in easnamh. Glaoch sé amach "CHARGE" agus away leis an mBriogáid Éadrom isteach sa ghleann i gcoinne na gCosacach, cosa in airde, saibreacha ag glioscarnach sa ghrian is iad go léir ag béicigh in ard a gceann:

"Faugh a ballagh"

Ní raibh an caighdeán ar a dtoil acu de réir dealraimh. Tá an rosc catha úd le clos fós sa cheantar seo gach deireadh seachtaine tar éis am dúnta le linn bruíne - ach 'sé an leagan truaillithe atá acu anois ná -

"F---ing Bollox" (Maith dom an foclóir graosta).

De réir na tuairisce a thug an Tiarna Mac na Leadóige bhí 600 saighdiúir ar an ruathar cáiliúil úd ach i ndáiríribh ní raibh ann ach 599 mar nuair a thosnaigh an marcshlua amach, d'fhan an Maor Chetwynde mar a bhí sé, gan chorraí as. Tá se ráite sa seanchas áitiúil gurbh é a chéadchum an nath úd atá chomh coitianta i nGael-Bhéarla an lae inniu:

"Well, F--k this for a Craic" (Maith dom an chaint gharbh arís)

Ach thar n-ais ar ghort an catha - Ó! an laochas, an chrógacht, an fhuil, an slad, an t-ollmharú. Níor fhág Rúiseach ná Cosacach aon bhealach in ao' chor dóibh. Canóin ar dheis, canóin ar chlé, canóin i ngach diail áit, is iad go léir ag tormáil is ag teilgean sliogáin, urchair is gráin ar chapall is ar mharcach. Ach do leanadar leo ar aghaidh - An Bhriogáid Éadrom, go gleann an áir, isteach i gcraos an bháis, isteach i mbéal Ifrinn. Caithfidh go bhfuil dán ann in áit éigin.

B'shin deireadh le gairm Launcelot J. Chetwynde in Airm na Breataine, bhí air teitheadh chun éalú ó chúirt airm.

Agus cén baint atá ag na heachtraí seo leis an gcruacheist; conas a chuirtear na figí isteach sna rollaí? Caithfidh mé a admháil gur d'fhágas an bhealach beagáinín. Tiocfaidh mé thar n-ais lá eile leis an scéal. Ní chreidfeá é.

Anois, in am do shos beag - té agus roinnt figrolls.

http://www.nationalcenter.org/ChargeoftheLightBrigade.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Faugh_A_Ballagh
http://www.jacobfruitfield.com/brands/figrolls/

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

CORK JAGG FEST

2008-11-03T22:32:00.002Z

Os rud é go mbíonn féile nó carnabhal de shaghas éigin ag gach sráidbhaile agus crosbhóthar sa tírín íathghlas seo bheartaigh Cumann Pobail Charraig na mBan go mba chóir go mbeadh ár bhfeisteabhal féin ag an mbaile saitilíte s'againne.. Ach má bhíodar ar aon aigne faoin fhéile ní rabhadar ar aon intinn faoi cén téama a bheadh oiriúnach. Cheap Grzegorz Limonowski, úinéir na prasbhialanna "Blastburgers", gur chóir go mbeadh féile gourmet againn chun lucht an rachmais a mhealladh chugainn. Dúirt Naile Raye, bunaitheoir an bhanna snagcheoil iomráitigh "The Naile Raye Quintet", go raibh an-tóir ag daoine le pócaí teanna ar an jazz agus go mbeadh go leor bannaí ar fáil ar phinginí suaracha tar éis an Cork Jazz Fesatival. Bhí Renée Fournier, múinteor ealaíne sa phobalscoil áitiúil, go láidir den tuairim nárbh aon fhocal níos fearr ann sa bhfoclóir chun na boic saibhre a tharrac ná 'ART' i mbloclitreacha móra. Fé dheireadh thángadar ar chomhréiteach - glacadh leis na moltaí go léir agus thosnaíodar ar an JAGG Fest a eagrú. Níl daoine cinnte cad fé ndear an dara 'G' - tá (nó bhí) brí fé leith ag an bhfocal 'jag' i mbéarlagar na nÉireannach agus b'fhéidir gur cheapadar go mbeadh daoine ag fonóid faoi "JAG Fest". Ach 'sé tuairim na coitiantachta gurb é Glitterati atá i gceist leis an dara 'G' - mar sin tá ár Jazz, Arts, Gourmet and Glitteratti Festival againn. Ní féidir teideal mórluachach mar sin a sharú, ambaist.

Ceann desna príomhchúiseanna a bhí leis an bhféile ná chun Carraig na mBan a chur ar an léarscáil, mar a déarfá. Ach ní raibh na hurraí sásta leis an bplean. Duradar nár chuala éinne lasmuigh den pharóiste trácht ar Carrignaman agus ná bheadh aon cabhair airgid ar fáil muna mbeadh 'Cork' ann in a ionad. Anois tá an Budweiser Cork JAGG Fest ag teacht an deireadh seachtaine seo chugainn. Ní mó ná sásta atá an "Cork Festival" ná an "Cork Arts Fest" leis an dteideal san ach níl aon dlí ina aghaidh.

Bhí a fhios ag Renée go raibh spéis agam sa premiere langue nationale (agus bíodh a fhios agaibhse gur mó go mór mo spéis i Renée, an geabhainín binn binne Beauvois, ná i dteanga ar bith) - d'iarr sí orm leagan Gaeilge den dteideal a sholáthar. Mar is léir ó mo chuid rámhaillí anseo ní saineolaí mise ar Ghaeilge chruinn cheart, ach bhíos chun mo dhícheall a dhéanamh agus dul chun cabhair a lorg os na saoithe i nGael-Tactadh nó ar shuíomh na nDailtíni. San idirlinn bhreacas síos leagan triaileach agus thug di í is dúirt go mbeinn thar n-ais gan mhoill le aistriúchán údarásach. Thaispeáin sí m'aistriúchán sealadach don choiste ach is cosúil nár thuig éinne an Ghaolainn - ná níos measa fós níor thuigeadar an jóc. Bhí deabhadh orthu billeoga agus póstaeirí a ullmhú.

Agus mé ag teacht abhaile cúpla lá ó shin cad a chonac ar thaobh an phríomhbhóthair ach clár fógra mór millteach agus scríte air bhí

"WELCOME TO THE BUD CORK JAGG FEST
- FÁILTE GO DTÍ BOD-FHÉILE SCIG-CHEOIL, ÉIRÍ IN ÁIRDE IS CRAOSAIREACHTA CHORCAÍ"

Tá an scig-aistriúchán céanna ar na bileoga agus ar na fógraí go léir. Agus creid nó ná creid, gearán amháin ní bhfuair an coiste go dtí anois ná níor thug éinne aon cheann de go bhfios dom. Nach ait san. An é nach dtuigeann éinne an fógrá nó ná fuil suim ag éinne sa leagan Gaolainne?.
Agus anois tá imní orm - tá scanradh orm -go mbeidh an spéirbhruinneall Gallach úd, Renée, ar buile liom nuair a bheidh an phraiseach ar fud na mias.

Tá súil agam buaileadh libh go léir ag an Cork Bud Jazz, Arts, Gourmet and Glitterati Fest.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Éiric na bPagánach

2007-11-03T23:28:00.000Z

Anois agus teanga na ngall ag fáil an lámh in uachtar i measc an oasa óig sna ceantracha deireanacha ina bhfuil an Ghaeilge beo fós, b'fhéidir nár mhiste cur síos a dhéanamh ar an ról nár bheag a ghlac duine de theaghlach Castle Chetwynde i gcraobhscaoileadh an Sacs-Bhéarla mar theanga domhanda. B’é an Dochtúir David Blantyre Chetwynde a bhunaigh an cumann miseanach "Soldiers for the Conversion of the Heathen" chun an dúdhúchasach a shaorú ó shlabhraí na dúbhealaíona agus na h-asarlaíochta. Tá an cumann fós ann, ach le hainm níos dioplómaitiúla – Commonwealth Christian Fellowship.

D’imigh An Dochtúir David gan tásc gan tuairisc sna dufairí i gcroílár na hAfraice dorcha i lár na naoú haoise déag. Tar éis blianta fada chuaigh tuairisceoir ón Skibbereen Eagle darbh ainm Henry Morton MacStanley (nó Mac the Knife mar ab fhearr aithne air) ar a thóir trí dúchríocha agus sabhánaí go dtí gur aimsigh sé fé dheireadh é i gceantar na treibhe Falunka, ar bhun easa mhóir ar a dtugtar Chetwynde Falls sa lá atá inniu ann. "Dr. Chetwynde, I presume" a scairt MacStanley.

B’é an deacracht is mó a bhí ag Dr. David i gcraobhscaoileadh an Dea-Scéil ná an iomadúlacht theangacha dothuigthe a bhí á labhairt sna críocha úd. Mar sin chinn sé ar ghréasán de scoileanna beaga a bhunú chun Béarla a mhúineadh chun go mbeadh na hainniseoirí ghorma ábalta an King James a thuisceant i gceart. Nuair a shrois fórsaí na hImpireachta na ceantracha sin ní ba dhéanaí bhí an réamh-obair agus an bholscaireacht faoin Mór-Bhanríon Gheal déanta cheana féin. Murach an Dr. Chetwynde is dócha go mbeadh an Fhraincís in uachtar ar fuaid lár na hAifrice go léir sa lá atá inniu ann, go bhfóire Dia orainn. Rug droch-chríoch ar an Dr. David nuair a caitheadh isteach é mar bhun-chomhábhair i gcorcán thaoiseach na bhFalunka. Níorbh iad na ranganna Béarla a chuir olc ar an dtaoiseach ach chuaigh an Dr. David thar fóir nuair a dhein sé iarracht srianta victóriacha a chur le cleachtais chomhriachtana na treibhe. Ba as an eachtra úd a d’eascair an téarma 'modh na misinéirí' nó mar a thabharfadh fear na Gaeltachta air ‘the missionary position’.

Tá séipéal nua bunaithe i sean-stóras ar chúlsráid sa bhaile seo againne. Inimircaigh ón Aifric is mó a fhreastalaíonn ar an Glorious Hope Divine Mission. Teifeach as cheantar na bhFalunka is ea an Pastor agus Chetwynde Nyanga is ainm dó. Ní raibh aon searmanas reiligiúnda le blianta fada sa sean-séipéal inar baisteadh David Chetwynde agus úsáidtear an foirgneamh mar bhunáit anois don chlub oíche ‘Cloisterphobia’. Deirtear go mbíonn gach saghas pótaireachta, drugaireachta agus drábhláis drúisiúil ar siúl ann. ‘Revenge of the Heathen’ mar a déarfá.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" – Slááán Tamall

(Foilsithe cheana ar Chlár Plé Beo 09/01/2003)

FRC

Á! Connie bocht

2007-09-23T17:46:00.000+01:00

A! Connie bocht. Ina ollmhilliúnaí dó, tar éis an pháirc mhór taobh le Chetwynde Downs a dhíol le fobraitheoirí, ní raibh sé ábalta nósanna a shaoil a athrú. Bhíodh sé amach moch déanach lá i ndiaidh lae ag sclábhaíocht ar an bhfeirm. Fear nár chuaigh ar saoire riamh ina shaol taobh amuigh de fho-lá go dtí Dúrlas nuair a bhíodh Corcaigh i gcluiche ceannais na Mumhan nó turas lae go dtí an comórtas treabhadóireachta.Bhí teist an sprionlitheora ar Chonnie riamh. "Ní thabharfadh Connie gal múin bó duit gan trácht ar gal tobac" a déarfadh a gcomharsain. Bhí cleas aige agus é i gcomhluadar, toitín a tharrac amach as a phóca agus an phaicéid a fhágaint isteach i bhfolach.

Ní raibh aon trust aige sna dochtúirí. Níor thug sé aon cheann don fholáireamh a bhfuair sé ón GP fé bhrú fola agus cholaistéaról. Dar le Connie ní raibh sa chóras slainte ach comhcheilg idir na dochtúirí agus na phoitigéirí chun airgead a ghoid ó dhaoine sláintiúla. B'é an manna a bhíodh aige ná:
"Ubh amh uair sa ló, sláinte an bhradáin agat go deo."
Dá mbíodh níos mó bradán agus níos lú uibheacha á alpadh siar aige b'fhéidir go mbeadh an sláinte aige fós. Is cosúil go raibh an diail colaistéaról ag bailiú go ciúin fealltach le tamall chun luíochán gan choinne a chur air. Suas ar dhiallait an tarracóra a bhí sé nuair a bhuail an taom é, taom croí a sheol é díreach go dtí saol nach mbíonn aon gá ann le cúram leighis ná stór óir. Ag leathadh aoiligh a bhí sé agus anois tá Connie féin ina ábhar aoiligh 6 troigh fé sa reilig áitiúil.

Níor phós Connie riamh, níor ghlac sé go raibh ré an spré imithe in éig. Muna raibh acraí fairsinge ag cailín ní raibh aon suim aige inti. "Níl aon gá le bean sa tigh," a déarfadh sé, "ó tháinig an laudromat go Carraignaman. Agus nach iontach go deo an t-aireagán é an léine siltriomaíoch." (siltriomaíoch nó drip-dry mar a thabharfadh fear na Gaeltachta air)

Ní raibh aon mhuinín ag Connie i lucht an dlí. Níor fhág sé uacht. Tháinig gaolta ó chian is ó chóngar chun na socraide. An chuid is mó acu, ní fhacadar Connie bocht riamh ina shaol ach bhíodar ann sna sluaite ag caoineadh is ag olagón timpeall na huaighe agus an cónra á ísliú síos. Déarfainn go mbeidh tamall fada ag abhchóidí agus dlíodóirí chun a chuid airgid a roinnt. Agus chun cuir leis an bpraiseach deirtear go bhfuil beirt bhan ag maíomh anois gurbh é Connie a bhí freagrach as páistí a saolaíodh dóibh.

Bhiomar go léir den tuairim nárbh fhada go mbeadh tithe breátha scopúla breacadh ar fuaid pháirc Connie. Agus chomh luath is a bheadh eochracha i ngclaic na húinéirí nua go mbeadh siadsan i mbun eagraíocht a bhunú chun cur i gcoinne aon tithe nua in aice leo. Ach ní mar a shíltear a bítear. Leis an titim tubaisteach i ngnó na tithíochta tá pleananna tógála curtha ar an méir fhada agus páirc Connie ligthe amach ar cíos d'fheirmeoir eile. Bhí sé amuigh cheana féin ag leathadh sciodair agus bréantais. Agus Cumann Aitritheoirí Chetwynde Downs, a bhí ag stocaireacht la fada chun criosú talamhaíochta a choimead don pháirc céanna, ar buille arís. Is deacair daoine mar iad siud a shásamh.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Imeacht na gCrustaithe

2007-09-07T23:58:00.000+01:00

Táid bailithe leo fé dheireadh - cuireadh chun bóthair iad. Tá an gort glanta, an pháirc tréigthe. An sean-dair leathanghéagach ar a dtugtar "the Hanging Tree" go huaigneach aonarach anois. Agus an tír ag comóradh "Imeacht na nÍarlaí" - is ag ceiliúradh "Imeacht na gCrustaithe" atáimidne anseo i Chetwynde Downs

Thug Connie Cooney cead do scata fánaithe nua-aoiseacha ó Shasana cur fúthu sa pháirc, lámh le Chetwynde Downs, mar agóid nuair a dhúiltíodh cead pleanála dó blianta ó shin. New-age travellers a thabarfadh fear na Gaeltachta orthu, hippies nó crusties a bhí iontu dar leis na comharsain. Anois tá daoine ag éirí cumhach agus nostáilgeach ina diaidh, á rá cé chomh dathannach is a bhíodar agus conas a chuireadar le héagsúlacht na háite. Huh! - an dream céanna a bhí ag tabhairt crustaithe salacha orthu tráth agus imní mhór orthu fé luach a gcuid tithe. Is cuimhin liom an ruaille buaille a bhí ann fé théad gabhar a bhíodh ag gabháil timpeall Chetwynde Downs ag ithe bláthanna agus tor ar fuaid na háite. Ní raibh aon taithí ag an úinéir, fear óg ó bruachbhailte Bhermingham ar ainmhithe feirme.

I ndáiríribh, ní mór an líon díobh a bhí fághta nuair a dhíol Connie an pháirc tar éis dó a fheactais fhada i gcomhair athchriosithe agus cead pleanála a bhuactaint fé dheareadh. D'fhill chuid acu abhaile ar an 'mórthír' tar éis an saol maith a thríáil ar an oiláinín ceilteach glas s'againne. Fuair roinnt eile postanna cearta agus bhogadar ón a gcuid típíanna agus a gcuid carabhán go dtí tithe concréite. Sílim gurbh iad an ghlúin óg a chur deireadh leis an mbrionglóid idíleach. Níor thaitin an lipéad "crusty" a chaith na páistí eile ar scoil leo - ba mhó a ndúil i lipéid dearthóra. Agus dar ndóigh mar a thárla riamh i stair mhí-ámharach na tíre, d'éirigh sliocht na bplandálaithe níos Éireannai ná na hÉirinnigh féin. Ní déarfainn "níos Gaelaí" sa chás seo. Bhí an glaoch chéanna ag an t-aos óg ar chluichí ríomhaire, cheol Meireacánach, sobail Astrálacha agus bia dúchasach mar phítseanna, burgair agus 'scallóga le curaí.' is a bhí ag a gcomhaoisigh áitiúla.

Tá roinnt des na h-iar-nua-aoisigh anseo i Chetwynde Downs anois. Cuir i gcás uimhir 51, "Heidiville" - 'sé fear na ngabhar, Clinton Wenlock, atá ina chónaí anois ann. B'fhéidir go bhfaca tú a ghrianghraf ar na nuachtáin le déanaí nuair a fuair sé gradam ór ó Bhord Bia as a "Granny's Traditional Organic Irish Kitchen Feta". Ní óna chistin féin a tháinig an cháis, ach, a bhuí leis an IDA, ó fhoirgneamh úrnua, san eastát tionscail ar imeall an bhaile. Fiche atá fostaithe aige ann - Polannaigh don chuid is mó dar ndóigh. Agus níl sé ag brath ar a théad féin a thuilleadh i gcomhair a fheta traidisiúnta Éireannach, tagann an t-amhábhar chuige i dtancaeirí móra ón mBulgáir. "Déanta in Éirinn" atá an cháis féin dar ndóigh.

Tá Clinton ina chaptaen ar an gcumann gailf sa lá atá inniu ann. Tagann pus ceart air má mheabhraíonn éinne dó, an uair úd a mbíodh sé ag rith le báiní timpeall Chetwynde Downs ag iarraidh a chuid gabhar fiáin a locadh.

Maidir le Connie Cooney - á! Connie bocht. Tuilleadh le teacht........

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Ceolchoirm na Stones

2007-08-24T11:12:00.000+01:00

A leithéid de shotal; Seánie a rá liom gan a bheith ag stánadh ar mhná a bhí níba óige na m'iníonacha féin. Ní rabhas ag stánadh - bhíos ag breathnú go discréadach orthu agus conas a bheadh a fhios acu - nach rabhas ag caitheamh spéaclaí dearthóra dorcha, na cinn timfhillteacha treindí a cheannaíos go speisialta i gcomhair na hócáide. Ach chun an fhírinne a rá bhí sórt diomá orm mar ná raibh an oiread san de mhná óga friseáilte ann - matrúin aibí ar chomhaois liom fhéin don chuid is mó a bhí i láthair - iad ag iarraidh laethanta milse a óige a áthbhlaiseadh. Ach de réir mar a bhí an lá ag dul ar aghaidh agus an rac-cheol ag dul i bhfeidhm orm agus an braon ag dul siar bhí na mná úd ag éirí níos óige agus níos dathúla.

Thosnaíos ag jiveáil le bean thónach stóinsithe ón Chabhán (an chuimhin le héinne an 'jive' - á ní chuimhin is dócha). Samhlaíodh dom go rabhamar i ngrá lena chéile. Nuair a thosnaigh Mick Jagger ar amhrán mall a chanadh rugas greim docht uirthi i waltz pluc le leiceann. Ansan go hobann chuala, ós chionn an cheoil amplifeáilte, guth bagrach lastiar díom "Fan glan ó mo mháthair, a chladhaire shiúraigh mhaoil ramhair". Dar ndóigh, bá i mBéarla na mbanríon a tháinigh an bheannacht ón slataire d'fhear óg. "you sleazy fat baldy @@@@. Huh? sleazy? bhuel b'fhéidir, ach ramhar? níl ann ach maróg bheag. Agus 'maol'; tá mo chlár éadan ag culú beagaínín, sin an méid. Tháinig Seánie i gcabhair orm agus nuair a chonaic an t-uasal Oedipus na géaga tatúáilte muscalaigh chúlaigh sé go tapaidh - agus chúlaigh mise leis ar eagla na heagla.

Ach níor ligeas do eachtra bheag mar sin chuir isteach ar an lá. Ar mh'anam ach go rabhas ag baint súp as an gceolchoirm - ag racáil liom sa bháisteach agus sa láib. Tar éis tamaill níorbh é Mick Jagger a bhí ar an stáitse ach mé fhéin, i m'amhránaí agus i mo phríomh-ghiotáraí sa Gormachaí Míshásta Delta Blues Band ag leadradh mo Fender Stratocaster samhailteach:-

"Ah cahnt geht no-oh Satis-fac-shu-un,
Ah cahnt geht no ...(dan nah dan nah dah dah dah)"

Chun críoch dhramatúil a chuir leis an amhrán, thugas léim mhór as mo chorp - suas suas san aer, an dá chois scartha amach, mé ag batráil na téada. Ach ó mo léan, mo chreach, nuair a thánaig mé anuas, ní raibh na wellies ábalta gréim a fháilt ar an bhfód fliuch sleamhan, do landálas ar mo thóin, ar scaradh gamhail, cos amháin i dtreo Washington, an ghéag chlé sínte caoldíreach ar Chearnóg Dhearg Mhoscó.

Aáááééééííííóóóóúúúú!

Thug féar an otharchairr instealladh dom chun an phian dofhulaingthe a mhaolú agus sciobadh chun an A & E mé. D'fhágadadar ansan mé i measc na ndruncaérí, na ndrugairí agus dríodair na ceolchoirme. Cheapas nach mbeadh siúl na gcos agam go deo deo arís. Ach baochas le Dia, ní raibh aon damáiste fadthéarmach déanta. Chaitheadar amach mé an mhaidin dar gcionn tar éis x-gathú.

Ní raibh mórán fonn cainte ar Sheánie ar an mbóthar anuas dúinn. Is dócha nách róshásta a bhí sé le críoch anabaí gan choinne na cheolchoirme.

"Nach dúirt mé leat!" arsa Jocelyn nuair a chonaic sí mé ag bacadaíl an doras isteach.

Bhí t-léine speisíalta priontailte agam i gcomhair an tseó - "Racaire Rocach na Bliana- 2007" (nó Wrinkly Rocker mar a thabharfadh fear na Gaeltachta air) Is féidir liom a mhaíomh go raibh an teideal tuillte agam.

Ach má thiocfaidh na Stones ar cuairt arís ar oileán seo na Naomh is na nOllamh, fanfadsa aige baile agus ceannóidh mé an DVD.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Turas ó Thuaidh

2007-08-16T01:44:00.000+01:00

Beimid ar an mbóthar ó thuaidh dé hAoine, ár dtriail ar Bhaile Shláine i gcomhair cheolchoirm mhór na Rolling Stones ar an Sathairn. B'é Seánie, athair mo gharmhic; Jack, a thug cuireadh dom dul ina theannta agus níos tabhachtaí fós b'é a cheannaigh na ticéidí. Duirt sé gur theastaigh uaidh ardú meanman a thabhairt dom tar éis tubaist Long John ach eadrainn fhéin creidim gur cheannaigh sé an ticéid do bhean éigin ar dtúis ach gur theip ar an bplean ar chúis amháin nó ar chúis eile. Ach cén dochar, caithfidh mé a admháil go bhfuilim ar bís. Féirplé do Sheánie, bhí a fhios aige go bhfuilim ag marachtaint sna seascaidí agus sna seachtóidí fós. Táim tar éis slám mór CDeanna de chuid na Stones a cheannach agus iad ag blastáil leo ar ardfhuaim de ló is d'oíche anseo san oifigín ó bhfuaireas an deascéal.

Ní rabhas ag caint anseo, nó b'fhéidir ag scríobh ba chóra dhom a rá, fé chúrsaí an teaghlaigh núicléigh anseo in #37 "Chetwynde Downs" le tamall maith mar bhí baill áirithe den ál ag bagairt gach sórt pionóis, idir dleathach is mídhleathach orm, ó bheith ag déanamh béadchaint orthu tríd an idirlíon. Ach rith sé liom ná fuil mórán seans go gcloisfidh siad faic mar gheall ar mo thuairiscí anseo ó táim ag scríobh i dteanga atá imithe in éag ainneoin bholscaireacht lucht tionscal na dteangan. Mar sin, seo liom.

Ar aon nós, mar a bhíos ag súil leis, níor fhan an "pháirtnéireacht" idir Seánie agus m'iníon Daphne i bhfad i ndiaidh theacht ar an saol dom' chéad gharmhac, jAc (sic) Cloudburst Bartholomew. D'ainneoin an ghaoil íogair eadrainn ar dtúis d'éiriomar mór lean chéile le himeacht aimsire ó bheith ag roinnt chúram Jack eadrainn. Is cuimhin liom nuair a bhuaileamar le chéile don chéad uair agus nuair a thug sé "Mí" orm gur tháinig colg orm. "Munar mhiste leat," a d'fhreagraíos go grod, " 'Mr. Watson' duitse, ní úsáideann ach cairde 'Mí' ". Ach d'iompar sé ina athair stuama freagrach. Is beag oideachas a bhí air agus ní raibh ach jabanna fánacha suaracha aige go dtí sin. Bhí post mar bhonséir i "Cloisterphobia" an club oíche áitiúil ar feadh tamaill. Ach ar mh'anam, nár thóg sé síob ar dhroim an tíogair cheiltigh ag an am caoi. Cheannaigh sé sean-thocailteoir agus chuaigh sé isteach sa bhildeál mar fho-chonraitheoir, Anois tá meaisíní breá de gach saghas agus gach tomhas aige agus foireann (Polannaigh dar ndóigh) amach ag obair ar shuíomhanna ar fuaid an chondae dó. Agus an t-airgead ag bailiú go tiubh ina gcúntaisí. Tá's agamsa óir is mise atá i bhfeighil na gcuntaisí dó.

D'fhágadar an litriú áiféisach san "jAc" nuair a thosnaigh an leanbh ag dul ar scoil agus is gnáth Jack anois é. Ach b'fhéidir gur chóir dóibh an litriú úd a choimeád chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus an ceathrar "Jack" eile atá ar aon rang leis. Tá ceathrar "Darren" agus triúir Chloe sa rang chomh maith.

Bhí an leasainm "Tattoo" ar Seánie tráth de bharr an ghealaraí ealaíne a bhí leata ar fud a chraicinn. Ach anois agus é ina fhear gnó tá áiféala air agus tá lia léasair ag déanamh go maith astu ag iarraidh na cinn is feiceálaí a ruaigeadh. Ní chaitheann Seánie léinte le muinchillí gearra a thuilleadh ach tá súil agam go mbeidh t-léine á spórtáil aige ar an Sathairn so chugainn. Bheadh sé cool a bheith i dteannta fear agus cnuasach tatúanna á taisteáint ar na géaga aige ag ceolchoirm raic.

Anois, ó chuala Jocelynn mar gheall ar ár dturas, tá sí ag gabháilt dom;

"Ó Dhaid, caithfidh tú bheith cúramach, ná téir that fóir, tog bog é, coinnigh guaim ort fhéin"

Jocelyn, nó Lynn mar a thugann sí uirthi féin anois, sin an t-aon ball dem ochtar clainne a bhíonn cúpla nóimeat le sparáil aici anois is arís chun labhairt lena hathair.

Ná teir thar óir? le cén rud? Coinnigh guaim ort féin? Huh! canathaobh? Ní leanbh saonta mé - ní seanfhear dóite le zimmerfráma agus Alzeimers mé fós. An mbeadh sise sásta éisteacht leis an gcomhairle céanna gan iarraidh uaimse tar éis di bheith ar lár an oíche go leir in éineacht lena leannán. "Ní mór duit bheith cúramach, tá súil agam ná chuaigh tú thar fóir agus gur choinnís smacht ort féin"

Dúirt Seánie dom gur iarr sé air aire maith a thabhairt dom, ambaist. A leithéid de shotal.

Tabharfaidh mé cúntas daoibh ar an lá mór an tseachtain amach romhainn. San idirlinn caithfidh mé roinnt cleachtaidh a dhéanamh ar an aerghiotár i gcomhair na ceolchoirme. Tagaigí isteach liom sa churfá.

"I met a gin soaked, bar-room queen in Memphis,
She tried to take me upstairs for a ride.
She had to heave me right across her shoulder
'Cause I just can't seem to drink you off my mind.

It's the honky tonk women
Gimme, gimme, gimme the honky tonk blues."

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamal

FRC

Oidhe Obann

2007-07-28T14:35:00.000+01:00

Chuir sé iontas orm, am méid daoine a tháinig chugam ag déanamh comhbhróin liom ar mo bhris. Daoine nach rabhas mór leo riamh, comharsain gur mhinic mé in achrann leo - anois ag croitheadh lámh liom is ag cur focail sóláis i mo chluas.

N'fheadar canathoabh gur rith sé i ndiaidh an chairt a bhí ag déanamh taoschnóanna ag bun an bhóthair s'againne ach bhí an dearg-ghráin aige ar na spraoi-mharcaigh le fada. Ach níorbh é an cárr san ba chiontach leis an dtragóid ach an dara gluaisteán a tháinig go fealltach gan choinne is a d'fhág ina mhata fuilteach leacaithe é ar dhromchla an tarmaic.

Ó mo chreach, mo léan, anamchara dílis mo chléibh, mo pháirtí siúil, conas a mhairfead ina éagmais. Long John, mo Jheaicín Russell leathshúileach imithe uaim. Ba líonmhar na bagairtí báis a fuair sé thar na blianta ó bheith ag cartadh leis i mbláthcheapacha na gcomharsan nó de bharr an nós a bhí aige a rollóga caca a fhágaint ar phlasóga manicúráilte nó ó bheith ag síor-bhruíon le gach madra fireann ar an eastát. Ach níor cheapas riamh go raibh oidhe obann mar sin in ndán dó.

Ar a laghad níorbh aon Volkswagen Polo nó Opel Astra úiríseal ba thrúig bháis leis ach Porche breá gallánta dén déanamh is nua aimseartha - an 911 GT2. Goideadh é ó thigh i Chetwynde Dales agus fuarthas tréigthe é i aice Bhloc an Phiarsaigh níos déanaí. Is dócha gur omós dá stádas, aitheantas dá úaisleacht é gur cárr chomh árdnósach san a mhairigh é.

Anois tá an corpán truacánta i stóras agam i mála plaisteach istigh sa reoiteoir. Táim ag lorg seitheadóir cáilithe chun an craiceann a stufáil. Beidh sé mar chomhluadar dom anseo im'oifigín, cé ná fuil a fhios agam cá cuirfead é - tá an seomra beag seo chomh plódaithe san le gach saghas fearais. B'fheidir go mbeadh slí ann dó in aice le mo bhonzaí thall sa chúinne. An Pinus Pseudophallicus atá ar shlí na fírinne leis ó mhairigh an teas lárnach é nuair a thugas isteach ón ngáirdín é blianta ó shin.

A, níl san oifigín seo anois ach sórt mausoleum, bailichiúchán de nithe marbha gan bhrí gan anáil. Cur i gcás mo sheana-sheinnteoir Pye nár chas céirnín le fada mar ná fuil páirteanna breise nua le fáil. Nó mo bhosca ghiotáir atá folomh uaigneach ó bhris mo bhean an Fender Stratocaster a bhí ann ina smidiríní nuair a chuala sí go rabhas ag iarraidh an Gormachaí Míshásta Delta Blues Band a athbhunú. Dá mbeadh a fhios aici cén praghas atá le fáil sa lá atá inniu ann ar ghiotár den déanamh san....

Ach ní féidir saoirse na samhlaíochta a mharú - tá m'aer-ghiotár agam fós. Gach oíche anois tá an ceantar maguaird cosúil leis na faraoiseacha anallód is na mic tíre ag glamaíl os gach aird ach níl ann ach bitsigh an eastáit ag caoineadh titim cheannaire na conairte. Agus bímse leis ag cantain leo. Fan anois go dtiúnfálfad an t-aerghiotár........

"You aint nothin but a hound dawg
Cryin all the time.
You aint nothin but a hound dawg
Cryin all the time.
Well, you aint never caught a rabbit
And you aint no friend of mine."

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall.

FRC

Are you a Man or a Geek?

2007-02-24T01:05:00.000Z

Are you a Man or a Geek?

B'shin an cheist a chuirtí ar fhear óg anaithnid ag aonach nó ag margadh nó ag patrún i dtúis na naoiú aoise déag. Ba ag na cruinnithe san a bhíodh an cleathadh cloigne agus cnagarnach cnámha núair a bhí an cultas chomrac facseanaíochta i mbarr a réime. Bhí míchlú agus mícháil ar fud chúige Mumhan ar an dá bhuíon naimhde ón dúthaigh seo, na Mans; tionóintí de chuid na Penderhursts i gCarraig na mBan agus daoine gaolta leo ar thaobh amháin agus na Geeks, tionóintí desna Chetwyndes i mBaile na gCíoch, don chuid is mó, ar an dtaobh eile. http://chetwyndedowns.blogspot.com/2006/08/ballyna-wha-geek.html
Chun an dortadh fola a staonadh dhein na tiarnaí talún úd iarracht an naimhdeas a threorú ar bhealach sportúil - bhunaíodar dhá fhoireann iománaíochta. Ach mo léir, ba mharfaí agus b'fhuiltí camán i lámha Man nó Geek na bata droighin nó cleith ailpín. Fé dheireadh, tháinig sagart paróiste óg fuinniúil an tAthair Thundering Tom ar an stáitse agus chuir sé cosc iomlán ar an bhfaicseanaíocht. http://chetwyndedowns.blogspot.com/2006/06/doing-banown.html D'aontaigh sé an dá bhuíon i bhfoireann amháin; the Geekman Rovers, D'éirigh go seoigh leo ar feadh tamaill, bhuadar craobh an chondae cúpla uair.

Ach ansan tháinig scoilt Pharnell agus d'athadhnadh an sean-naimhdeas, na Geeks are thaobh na Parnellítigh agus na Mans ar an mbruach eile. Le gach deighilt a thárla i stair na tíre ó shin i leith, cuireadh an lasóg sa bharrach arís agus bhíodh bruíon agus achrann idir an dá dhream. I 1914, d'fhan na Geeks le hÓglaigh na hÉireann, chuaigh na Mans leis na hÓglaigh Náisiúnta, ag marsáil leo go dtí trinsí fuilteacha an áir i bhFlandras. Le linn Cogadh na gCarad, thaobhaigh dream amháin le Dev, an cleas eile leis an gCoileánach. Sna seascaidí bhí na Mods is na Rockers ann, lucht leanúna na seó-bhannaí i gcoinne lucht éisteachta na ngrúpaí bailéidí agus mar sin de.

Sna seachtóidí agus sna hochtóidí tháinig fás thar chuimse ar an gceantar; mar a mbíodh páirceanna glasa, anois bhí eastáit tithíochta galánta ag borradh ar ísleán agus ar ardán, bhí baile saitilíte fuadrach in ionad sráidbhaile beag tuaithe agus an rud is tábhachtaí ba líonmhaire i bhfad lucht séidte isteach ná na sean-áitritheoirí. Ceapadh ag an am go mbeadh deireadh leis an sean-fhaltanas leis an gclaochlú pobail seo ach in ainneoin gur bheag an spéis a léirigh na nua-phlandóirí i stair agus traidisiúin na háite bhí gné amháin den sean-dúchas a mheall scata mór den aos óg agus b'shin an deighilt fhuilteach idir na Mans agus na Geeks.

Anois bíonn na Mans ag tabhairt tacaíochta do - á! tá a fhios agat - Man Utd.: na Geeks ag canadh 'Liverpool, Liverpool, Liverpool'. Bíonn na Mans ag éisteacht le Gansta Rap agus na Geeks le Miotal Trom, nó pé diail stíl atá i bhfaisean acu fé láthair. Agus bíonn eagla ar tuistí sna eastáit meán-aicmeacha i BallynaGeek a pháistí a ligint isteach go dtí lár an bhaile i Carraignaman mar a mbíonn scangairí na dtithe comhairle, ina dtraic-chultacha cochaill lonracha, ag feitheamh i luíochán orthu, díreach mar a bhíodh a sinsir riamh rompu.

Aréir bhí scliúchas taobh amuigh de cheanncheathrú na nGeeks i gclub rugbaí na Chetwynde Cheetas, nuair a thosnaigh scata scóbanna de chuid na Mans ag agóidíocht i gcoinne chanadh 'God save Her Majesty' ar fhód beannaithe Pháirc an Chrócaigh. Chuirfainn geall nach raibh duine acu riamh ar Chnoc 16, is go dtí Old Trafford nó Parkhead a bhíonn a dtriall de gnáth. Ach má bhíonn cúis chomraic uait..........bhuel - aon leithscéal.

Dar ndóigh chuir na hainmneacha baoth-ghallda, Mans agus Geeks, olc ar Ghaeilgeoirí riamh ach nílim chun puinn a rá mar gheall ar seo. Ní fada ó shin ó thug máistear scoile anseo na Dolls is na Titties orthu, fuarthas a chárr tré thine tamall ina dhiaidh.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - Slááán Tamall

FRC

http://beo.ie/clar_ple/index.php

Duais Mhyles - "Praiseach na Bliana"

2006-12-31T23:44:00.000Z

Ní raibh sé deacair don choiste moltóireachta cinneadh a dhéanamh i mbliana. Tá Duais Mhyles na gCopaleen do Phraiseach na Bliana buaite ag Tionscal Foilsitheoireachta na Gaeilge.

Cé mhéid léachtaí, seiminéir, ceardlanna, agallaimh, cláir radio is tv, tuairiscí, caint is plé, cur is cúiteamh, a bhí ann le linn na bliana faoi Mháirtín Ó Cadhain agus a mhórshaothar iomráiteach - Cré na Cille. Ulysses na Gaeilge is ea Cré na Cille. Bionn gach mac máthar ar aon aigne faoi - gur mórshaothar litríochta atá ann cé nach bhfuil sé léite ag éinne. Conas a bheadh agus Cré na Cille as cló leis na blianta.

Ach nach mbeifeá ag súil go mb'fhéidir go mbeadh díol ar chorr-chóip i mbliana agus comóradh á dhéanamh ar chéad bliain breith an Chaidhnigh. Níor cheap éinne sna comhlachtaí foilsitheoireachta go raibh sé in am (thar am) Cré na Cille a athfhoilsiú. Arra, cén dóchar, Nach mbeidh siad ag tarrac na ndeontas fad is atáid ag cur amach aon saghas ráiméise, cuma an ndíoltar nó nach ndíoltar cóip amháin sna siopaí.

Óbhéisein standála dóibh anois.

Hip - Hip -

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall agus Athbhliain fé mhaise dhaoibh go léir.

FRC

Féach "Brí na Brille" http://chetwyndedowns.blogspot.com/2006_03_01_chetwyndedowns_archive.html

Radharc Nollag

2006-12-24T00:32:00.000Z

Sráid choisithe i lár chathair Chorcaí, soilse Nollag ag lonrú fad na sráide, maisiúcháin drithleacha sna fuinneoga.

Ar thaobh na sráide, buailte leis an bhfalla - cnap daonna. Cannaí agus buidéil timpeall orthu. Fear ina luí, ina thromnéal - a thóin leis an bpobal, gabhal a bhriste fliuch salaithe, sruthán leachta ag sileadh ar an dtalamh uaidh. Fear eile, scothaosta ina shuí, coileán beag bán ina ghlac aige. An tríú fear díreach taobh thiar de, a lámh timpeall a mhuiníl ag iarraidh é a thachtadh. Gluaiseann an slua thart lena n-ualach de mhálaí siopadóireachta ildaite - páistí le beartáin Shantaí. Fé dheireadh stadann fear óg, beireann sé greim ar ghéag an thachtaire agus scaoileann sé fear an ghaidhrín. Éiríonn an fear san ina sheasamh agus imíonn sé leis go stadach an tsráid síos - an coileáinín bán fós ina bhaclann aige. Le linn na heachtra go léir níor bhog an madra óg ó bharróg na sábháilteachta.

Síscéal Chathair na Laoi.

N'fheadar cá mbeidh cinn an triúir san ina luí an oíche Nollag seo? - i mbrú Shíomóin má bhíonn an t-ádh leo. Iad brúite basctha ag an saol, scriosta ag gabhair an óil.

Go lonraí Réalta Bheithil orthu.

Go dtaga an Maicín a rugadh sa stábla i bhfóirithint orthu san athbhliain.

FRC

Soilsí Nollag

2006-12-20T12:53:00.001Z

Tá a lán caint sna meáin fé láthair faoi bhaol lándorcaithe (nó mar a déarfadh fear na gaeltachta 'blackout') le linn séasúr na nollag de bharr an tarraic ollmhóir ar an gcóras aibhléise. N'fheadar ar chóir dúinne sa tigh seo roinnt den mhilleán a ghlacadh. Seo tuairisc a sheolas tar éis Nollag 2001.

" Manamandiail, ní féidir iontaoibh a chur in éinne. Níor thugas aon cheann do Clifden nuair a d’iarr sé airgead orm chun soilse nollag nua agus roinnt maisiúcháin eile a cheannach, thugas seic bán sínithe dó. Bhíos as baile ar feadh dha lá an tseachtain seo chaite, agus nuair a thánag abhaile níor chreideas an radharc a bhí ós mo chomhair amach; an tigh go léir clúdaithe le soilse, bolgáin mhórá, fhada, chasta, ribín-soilse, bána, dearga, buí, ag glioscarnach, ag loinniú is ag preabarnach. Fear sneachta leictreach i lár na plasóga, fíoracha ar thomhas nádúrtha le naomhluanta neon den Teaghlach Naofa istigh sa ghrianán. Nach fada an bóthar a chuireadar díobh ón stábla uamhal i mBeitheal go dtí ár gconservatory PVC nua-Victeoireach le gloinniú dúbailte, glais tríghníomhacha agus teas lárnach. Ar bhárr an dín, Santaí meidhreach lena réinfhianna ag sodar ó bhinn go binn, agus mar bhárr ar an donas, ar bhiorr na haeróga, síóg ag rince an can-can.

Ó, an náire, an deargnáire!. Sinn inár gceap magaidh sa chlub gailf. A leithéad de thaispeántas gáiréadach, a leithéad de chomóntacht nua-rachmasach. Cumann na n-Áitritheoirí Chetwynde Downs ag rá go scriosfar an seó gáifeach seo luachanna na dtithe is ag maíomh gur chóir cead pleanála a bheith fachta roimh ré. Údaráis an aerfoirt ag éileamh go laghdeoimís cumhacht na soilse ar eagla go gcuirfimís eitleáin ar mhíthreoir. Na Gárdaí ag cleamhsán faoin tranglam tráchta de bhárr na sluaite ag teacht chun an taispeántas a fheiscint. Daoine ag bualadh ar an bhfrontdoras chun a fháil amach cá bhfuaireamar fíoracha an Teaghlaigh Naofa. Sinn go léir bodhraithe ag Buachaillí an Dreólín ó Bhloc an Phiarsaigh i mbun bhacachais ar na cuairteoirí amuigh lena véarsa amháin de "The Wran, the Wran, the king of all birds". An córas á thripeáil go rialta de bhárr forualaigh. Agus mo chúntas reatha laghdaithe £1253.68 (Euro1591.83)

Níor cheapas, nuair a chuaigh Clifden le innealtóireacht leictreach in UCC, go mbeadh sé ag baint úsáid as ár dtighne mar thionscnamh experimenteála. Agus an t-airgead go léir a chaitheamar ar scoileanna príobháideacha. Bah Humbug! "

Tá na blianta ag scinneadh thart, nach bhfuil?. Agus galar seo na dtaispeántas soilse scaipthe i ngach aon áit anois, níl duine ná deoraí ag tabhairt aird ar bith ar ár maisiúcháin bhladhmacha ghlioscarnacha anois.

Agus Clifden, creid é nó ná creid, ach ina mhac léinn fós. N'fheadar an máistreacht nó dochuireacht atá á ghabháilt aige fén am seo - ach mise ag íoc as an gcúram costasach dar ndóigh.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Eagraíocht Ghaeilge Nua

2006-12-07T23:24:00.000Z

Tá áthas orm an dea-scéal a a fhógairt anseo - eagraíocht Ghaeilge nua ar an bhfód. Agus na heagraíochtaí Gaeilge níos liónmhaire ná na cainteoirí cheana féin, b'fhéidir go mbeadh daoine ag cur na cruacheiste; canathaobh go bhfuil gá le ceann eile. Bhuel, ta bearna mhór aimsithe sa mhargadh - is chun freastal ar Bhéarlóirí a bheidh an cumann nua seo ann óir is léir go bhfuil faillí déanta le fada ag gluaiseacht na teanga ar an dtreibh thábhactach seo.

"Is iad na príomh-aidhmeanna atá ag an eagraíocht úrnua réabhlóideach ghnéasach seo ná:
An gramadach a shímpliú. Is léir nach féidir le lucht an Bhéarla fiú coinchcheap na dtuiseal a thuiscint. Mar sin ba chóir na tuisil go leir a ruaigeadh.

An litriú a shimpliú. Fadhb mhór is ea í litriú Bhéarla cruinn a mhúineadh do mhic leinn an lae inniu agus an teanga á scrios ag an téacsais. Ualach róthrom is ea é bheith ag iarraidh litriú ciotach casta na Gaeilge a bhrú orthu chomh maith. Tá réiteach simplí le fáil ón ár gcomharsana Gaelacha ar Oileán Mhanainn - 'sé sin litriú an Bhéarla a úsáid. Dayrhuck deeney knock keealvur un strataysh ay shin mahr guh will un changah son marv, ock kayn dockur, beg an gwaylgu fayn marv sar i vod.

An sean-litriú clasaiceach a thabhairt thar n-ais. Is dócha gurbh é an buille fealteach ba mheasa a tháinig anuas ar theanga ár sínsir ó aimsir Chromail ná an caighdeániú a deineadh ar an gcóras litrithe caoga bliain ó shin. Chuir an t-athrú amaideach seo an oiread san mearbhaill ar dhaoine gur iompaíodar i gcoinne na teanga agus níl ach an deargfhuath acu ar an nGaeilge ó shin i leith. Ní mór an seana-chóras a athbheochaint.

An Caighdeán a chur i bhfeidhm. Is dála Túr Bháibil ag an tír beag seo faoi láthair leis na canúintí uilig i nGaeilge atá ag cur an oiread san mearbhaill ar daltaí agus atá ag cothú easaontais agus faltanais i measc an phobail. Ba chóir cosc dlithiúil a chur ar na canúintí sa chóras oideachais agus sna meáin uilig.

Acht na dTeangacha a leathnú go dtí na canúintí. Ta cos ar bolg á imirt ar phobal na Gaeltachta ag an rialtas le caighdeán dothuigthe teoiriciúil. Tá sé thar am cothrom na féinne a thabhairt dóibh. Ba chóir go mbeadh leabhair scoile, áiseanna oideachais, páipéarachas oifigiúil, Eurofís agus Eastenders ar fáil i ngach Gaeltacht sa chanúint áitiúil.

An teanga a dhíthruailliú. Cuireann sé as go mór do lucht an Bhéarla focail béarla a chlos á spalpadh ó ghob an ghaeilgeora. Tá an teanga scriosta ag na téarmaí gallda seo. Caithfidh dlí a reachtú chun iachall a chur ar aon ghaeilgeoir atá i dteideal deontas a tharrac, bata scoir leictreonach a chaitheamh chun taifead a choimeád ar aon focail Bhéarla ina chuid cainte. Rachaidh an t-eolas seo go lárionad i mBáC agus beidh an deontas laighdaithe de réir mhéid an truailliú Béarla.

An Béarlachas a ruaigeadh. Tá an Béarlachas an bhagairt is mó don teanga inniu. Ba chóir rannóg stáit faoi leith a bhunú chun smacht a choimeád ar na Gaeilscoileanna agus ar na meáin atá ar a ndícheall i mbun an galar marfach seo a chraobhscaoileadh. Ní mór córas dianchinsearachta a chur i bhfeidhm láithreach bonn. Caithfidh na rialtais Éireannacha agus Breataineacha brú a chur ar an bpáipéar nuachta 'Chuckey our Law' tús áite a thabhairt don ghaelachas seachas don bhéarlachas.

Aibítir an IPA a mhúineadh sna bhunscoileanna. Is léir nach bhfuil gaeilgeoirí, go mórmhór muintir na gaeltachta in ann focail a fhuaimniú i gceart. Is scannalach an rud é, ní amháin nach dtuigeann siad 'bilabial fricatives,' 'Inflectional morphemes,' agus 'labiodental antonyms' ná nach féidir leo idirdhealú a dhéanamh idir 'diachronic' agus 'synchronic' ach nach bhfuil a fhios acu go bhfuil a leithéid de théirmíocht ann in aon chor. Ní mór foghraíocht a bheith mar ábhar sna scoileanna Gaeltachta go léir. Ansan beidh daoine in ann cúrsaí teanga a phlé go húdarásach leis na saoithe ar dailtíní.com

Sin agaibh é - réiteach simplí ar cheist chasta.

Sea, a chairde Béarlóirí, bígi linn, seasaimis an fód le chéile, gualainn ar ghualainn, sa bhearna bhaoil, in ám seo an ghátair. Saoraimis an Ghaeilge ó chrúcaí leathlámhacha an Gaeilgeora. Mar is AOIBHINN an teanga í. Seod luachmhar is ea í - ró-luachmhar le bheith fágtha ag fanaiticí agus faisistigh na gluaiseachta.

Má tá tuairimí agaibh, agus is cinnte go bhfuil, fé conas an teanga a shábháil, níl le déanamh agat ach cliceáil ar www.ersebyenglish/forum. Beidh failte le lucht na Gaeilge chomh maith fad is atáid sásta a dtuairimí a nochtadh tré mheán an Bhéarla."

Maith dom aon bhotúin san aistriúchán a dheineas ar leathanach baile na heagraíochta nua "Erse by English". Nuair a bhrúigh mé ar an gcnaipe 'Choose your language - Irish' - b'é an leathanach a tháinig anuas ná "Your search -- did not match any documents."

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Stíleanna Gruaige

2006-11-09T13:33:00.000Z

Ar mh'anam, ach ná fuil folt fial fileata ar cheann Louis (de Poet) de Paor, dlaoithe rua-órga ina slaodaibh ar sileadh leis. Nach rómánsúil go deo an iomhá atá aige - bí ag caint ar chúl!.

Ach fan, ar chualabhair an ráfla atá ag gabháilt thart?.... dúirt bean liom go ndúirt bean léí gur chuala sí gruagaire......táthar á rá......... an dtuigeann tú leat mé.....bhuel, deirtear go bhfuil an Paorach chomh lom maol le blaosc uibhe agus gur peiriúic atá á chaitheamh ag bard na Laoi. Anois féachaigí go géar cruinn ar a phortráid ar shuíomh an Gaelic Shit Factory http://www.johnspillane.ie/gaelic_hit_factory/
- iniúchaigí an líne idir an ghruaig agus an clár éadain - hhmmmhhh!

Agus a chomhbhádóir, John 'An Speal' Spillane - braithnigí
http://www.beo.ie/?page=cuinne_na_nealaion&content_id=219
- ááá! nach deas dathúil an cúpla iad. Agus mothall ciardhubh trilseach triopallach ag John. Ach conas gruaig chomh dubhdhorcha fós ag an Speal, ní haon bainbhín é fén dtráth seo bíodh a fhios agaibh. An gceapann sibh go mb'fhéidir go bhfuil John ag dul i muinín chúnamh ó bhuidéal ceimiceach chun an liath a choimeád fé smacht?
http://www.johnspillane.com/

Á! arra, t'fhios agam, 'sé an t-easpa gruaige ar mo chloigeann fhéinig atá ag déanamh tinneas dom. Is bhí mothall breá rábach ciarfhada catach agam tráth nuair a bhí an Gormachaí Míshásta Delta Blues Band i mbarr a réime. Ach, faraoir géar, ní chuimhin le héinne an banna úd anois agus a leaganacha fileata Gaolainne de standairdí na mBlues - ach gach mac máthar agus chuile iníon athar ag caint fén Gaelic Shit Factory. Go bhfóire Dia orainn, in éad leo atáim, ní mór dom a admháil.

Chífidh mé sibh ag an gceolchoirm in Amharclann an Everyman ar an seachtú lá déag de Nollaig.
http://www.everymanpalace.com/pages/posts/john-spillane42.php

Dála an scéil, tá alt suimiúil ag Louis de Paor in eagrán na míosa seo de "Comhar" ar scribhinní Mháirtín Ó Cadhain.
http://www.comhar-iris.ie/
Is léir go bhfuil dian-taighde déanta ag an bPaorach san ábhar, ach ait go leor níl aon tagairt ann do "Brí na Brille" a chuaigh i gcionn chomh mór san ar Ó Cadhain. Féach http://chetwyndedowns.blogspot.com/2006/03/br-na-brille.html.
Agus is Corcaíoch é Louis, déarfainn go bhfuil an iomarca ama caite aige i gCo. na Gairbhe.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

The Naile Raye Quintet

2006-10-30T13:02:00.000Z

Bíonn sé de nós ag roinnte maith daoine ón dtuaisceart, an chúinne sin den oileán iathghlas s'gainne a thréigint chun éalú ón ruaille buaile a bhíonn faoi lán tseol timpeall 'an dara lá dhéag glórmhar' gach bliain. Sé an dála céanna é anseo gach bliain nuair a thréigeann saoránaigh chathair Chorcaí a n-áit dhúchais chun éalú ó ionradh Fheile an Jazz. Ceann des na bannaí ceoil ceannlíne san fhéile i mbliana is ea "The Naile Raye Quintet" - banna atá fréamhaithe in ár mbaile fhéin. Thugas cúntas beag ar Naile ar chlár plé 'Cumasc' roinnt blianta ó shin. Táim buioch do Phádraig na Gearmáine as taifead a choimeád.

Is cuimhin liom go glé mo chéad chuairt ar an dtír chéanna, an Ghearmáin, blianta fada ó shin - mise agus mo Ghormachaí Míshásta Delta Blues Band ag déanamh gigeanna i gclubanna beaga ar fud na tíre. Níor éirigh ró-mhaith linn mar is cosúil go raibh an lucht éisteachta ag súil le h-amhráin ar nós bailéidí na Clancies in ionad a leithéid B. B. King aistrithe go Gaolainn. Ar aon nós bhí árd-am againn mar bhíomar óg is cuíosach soineanta. Oíche amháin i mbierkeller i München bhíomar ag caitheamh síor na maßkrüge ollmhóra lán den bheoir láidir aitiúil; bhíos dallta as mo mheamhar – ag rince thuas ar an mbord fada le roinnt daoine gléasta i lederhosen. Thiteas i ngrá leis an gcailín freastail is ansan thiteas ar fhleasc mo dhroma nuair a dheineas iarracht póg a mhealladh uaithi. Ach má bhi mise ólta bhí Nailey, ár seinnteor méarchláir lofa ar fad. Nailey Regan, fear séimh ciúin, a raibh biorán staonaire a spóirteál aige go dtí tamall beag roimhe sin. Cad a rinne sé ach giota beag de pháipéar dorcha a ghreamadh faoina shrón, léimt in áirde ar an mbord agus anonn is anall leis, lámh in áirde sa chúirtéis Naitsíoch, ag déanamh na coiscéime gandail, ar nós John Cleeve i bhFawlty Towers, is é ag glaoch amach; " Heil Hitler " agus " Deutschland uber Alles " . N’fheadar conas, ach d’éiríomar éaló idir cleith is ursain.

Nuair a thángamar abhaile bhí orm Néilí a ligint chun siúil mar chuaigh sé chun donais ar fad leis an ól. (Dála an scéil, leagan muinteartha den ainm 'Neill' nó 'Neal' is ea 'Nailey' sa taobh seo tíre.) Bliain ina dhiaidh, bhí Néilí ar an tsráid, beo bocht, dealbh dearóil, gan chara, gan dídean, ag caitheamh gach pingin ar alcól. Ach thárla míorúilt (scéal eile, ní chreidfeá é!); d’aimsigh sé Íosa, nó d’aimsigh Íosa Néilí bocht. Thóg sé an pleids arís, d’iompaigh a rath, chas sé ar an snagcheol agus bhunaigh sé an " Naile Raye Quintet " . Ba sensation mór iad, nuair a thángadar ar an árdán, roimh Miles Davis ag an Cork Jazz Festival. Do sheinneadar i Ronnie Scott’s i Londain, i Monterey agus i Newport agus léim a albam; " Jazz for Jesus " go dtí barr na gcairteacha snagcheoil. Bhain sé úsáid as brabús an albaim sin chun an fhondúireacht charthannachta; " Jazz for Jesus " a bhunú. Vide www.jazzforjesus.com. Eagraíocht is ea í i gcomhair ceoltóirí ar an dtrá fholamh. Bhronn an Pápa an teideal Cúnta air, tar éis dó an chéad aifreann sa stíl snagcheoil a chumadh – 'Missa Jazzicana'. Tugtar Count Neal O’Regan air anois. Agus nuair a thug an tAthair Beannaithe cuairt ar an nGearmáin, do léigh sé an tAifreann le tionlacan ón Naile Raye Quintet os comhair Cairdinéal agus mór-uaisle in Ardeaglais an Frauenkirche i Munich gar don áit inar thriail Nailey an bierkeller putch blianta roimhe.

D’fhoilsigh sé a dhírbheathaisnéis ó chianaimh; " My Jazz Road to Damascus " , ach focal amháin ní raibh ann faoin eachtra meisciúil sa bierkeller ná tagairt ar bith don Gormachaí Míshásta Delta Blues Band lenar fhoghlaim sé a cheird ar dtús báire. Agus creid nó ná creid, nach bhfuil Nailey Regan / Naile Raye / Count Neal O’Regan ina chónaí anois anseo i gChetwynde Downs ag #85 " Jazzamatazz "

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

CIONN TSÁILE CHUN SÁILE

2006-10-26T12:20:00.000+01:00

leis ár gcomhfhreagraí comhshaoil; Jonathan P. Watson

Bhí léirsiú ann ar maidin ag an gcríochfort gáis in Inch, Co. Chorcai ag cur in aghaidh na comhlachta, MARATHON agus KINSALE GAS. "Nílimid sásta chur suas leis an dream seo a thuilleadh," a dúirt urlabhraí ar son an ghrúpa 'NOT AN INCH'. "Ní raibh a fhios againn in aon chor go raibh an phíblíne gháis seo ag gabháil thar ár dtithe saoire ó 1979," a dúirt an t-úrlabhraí Trevor Nimby, "de bharr rúndachta agus gás faoi thalamh na hollchomhlachta. "Tá ár mbeatha i mbaol agus luach ár dtithe saoire i gcontúirt ó tharraing cás Ros Dubhach aird ar phíblínte gáis agus an baol pléasctha a bhaineann leo". Nuair a chuireas ar a shúile dó go raibh Kinsale Gas ag soláthar fuinnimh don tír le 27 bliain anuas gan fadhb ar bith shéan an Nimbeach go rabhadar i gcoinne forbartha agus d'éirigh sé corraithe; "An mbeifeása sásta le píblíne gháis ardbhrú a bheith i scread asail ó dod' chlann ionúin" (Tá asal ag na Nimbies dála an scéil, ní rud neamh-ghnách asail agus capaillíní a fheiscint timpeall na tithe saoire ag trá na hInse.)

Shéan sé leis nach raibh i measc na léirseoirí ach Crusties, Chuckies agus lucht Slua ar Cíos. Ba léir áfach nach raibh cuid acu cinnte cá rabhadar nó cé acu ábhar gearáin a bhí fé chaibidil. Bhí comhartha amháin le "Save Tara from Traffic" - duine eile le fógra "Scaoil saor Cúigear Ros Dubhach" agus é ag argóint le fear i ngruaig shúganach (dreadlocks) a bhí ag iompar placaird leis an mana "Free the Columbian Three". Bhi grúpa amháin sa chúlra ag canadh: "Whada we want - Hunting OUT, whena we want it - NOW"

Bhí an agóid síochánta go leor nó gur tháinig dream eile ar an láthair - frith-léirsiú eagraithe ag Cumann Cheantálaithe Chionn tSáile. Dúradarsan nach rabhadar sásta in aon chor leis an mana "CIONN TSÁILE CHUN SÁILE" mar go mbeadh droch-thionchar aige ar phraghasanna na dtithe i Chionn tSáile. Dúradar freisin nach raibh aon bhaint beag ná mór ná idir-eadarthu ag Kinsale Gas le Kinsale - rud atá fíor dar ndóigh - tá Cionn tSáile in Iarthar Chorcaí agus tagann Kinsale Gas i dtír ag Inis atá lonnaithe in oirthear an chontae. Chun cur leis an ngoimh ní bhfaigheann baile Chionn tSáile aon soláthar gáis in aon chor.

Bhí na ceantálaithe i mbun agóide leis, i gcoinne an leagan Gaeilge de Kinsale atá ar na comharthaí bóthair curtha suas ag an gcomhairle chontae - "Cionn tSáile". "Is cuma sa diail linn cén leagan a bhí in úsáid ag Gaeilgeoirí leis na cianta," a dúirt an t-úrlabhraí agus faghairt ina súile, "is é 'CHEANN SÁILE" an litriú atá uainn; lucht gnó an bhaile. "Agus," lean sé leis, "le seana-séimhiú in ionad an 'h' - is breá leis na turasoírí an séimhiú, dar leo tá an ponc in airde ana-cheilteach ar fad". Ansan thosnaigh na ceantálaithe go léir ag canadh, i stíl siopa bearbóra -

"CHEANN SÁILE ABÚ
LE SÉIMHIÚ - HÚ HÚ"

Agus thosnaigh lucht 'Not an Inch' ag cantaireacht:

"CIONN TSÁILE CHUN SÁILE,
CIONN TSÁILE CHUN SÁILE"

Ní fada go raibh bruíon fhuilteach ar siúl idir an dá dream, maslaí, clocha, doirne, maidí na chomharthaí á úsáid mar chleitheanna ailpín. Nuair a dhein na gárdaí iarracht teacht idir an dá champa chuaig cúrsaí chun donais ar fad mar chas an dá dream ar na fórsaí slandála. Cath Chionn tSáile a bhí ar siúl ansan, deoirghás, canónacha uisce, piléir phlaisteacha, gadhair phóilíní ag amhastrach, rabhcháin ag scréacach.
Bhí orm agus ar na criúanna ceamara cúlú go tapaidh nuair a thug gasra de na léirsitheoirí fogha fúinn is iad ag maíomh go raibh na meáin go léir i bpócaí na n-ollchomhlachtaí.

Fágaimse fúibh,a léitheoirí, an fíor nó bréag an gearán ach sin mar a chonaic mise na heachtraí ach go háirithe.

http://www.bordgais.ie/networks/index.jsp?1nID=102&pID=104&nID=141

(Mac Mhíshásta is ea an tuairisceoir Jonathan. Beidh tuilleadh uaidh ó am go chéile anseo)

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall.

FRC

Lá Breithe Sona Chuck

2006-10-19T00:18:00.000+01:00

LÁ BREITHE SONA, CHUCK BERRY.

Go maire tú an míle
Bail ó Dhia ortsa agus ar do chlann agus ar do chuid.

Tá Elvis ar shlí na fírinne le fada.
Buddy Holly curtha sa chré leis na cianta
John Lennon i measc na mairtíreach.
Phil Lynott fén bhfód freisin
Rory Gallagher, mo sheana-chara i reilig na racairí i Naomh Oilibhéar anseo i gCorcaigh.

Ach an fear a chuir tús leis an réabhlóid go léir, Chuck Berry, linn fós. Beo beathaíoch ar aois ochtó bliain. Is é ag racáil leis de réir dealraimh i gclubanna beaga, mar a thosnaigh sé ar dtúis, ina áit dúchais St. Louis.

Chuck Berry, m'anamchara, m'ionsparáid, mo réalt eolais, mo ghile mear.
Chuck Berry, gormach na ngormachaí, sean-fhondúir na sean-fhondúirí, ceannródaí na gceannródaithí.

Bhíos ag ceiliúradh an oíche go léir, istigh anseo im'oifigín, an seana-sheinnteoir Pye ag blastáil amach na claisicí ársa uilig ar cheirníní scríobacha siosarnacha. Mise á dtionlacan ar m'aerghiotár dílis. Cumha trom orm i ndiaidh mo sheana Fender Stratocaster a bhíodh ar crochadh ar an bhfalla anseo leis na blianta nó gur briseadh mo bhean ina smidiríni é nuair a chuala sí go rabhas ag smaoineamh ar an Gormachaí Míshásta Delta Blues Band a áthlánsáil. Dá mbíodh a fhios aici cén praghas a gheofá ar ghiotár den déanamh san agus den sean-ré san anois..........

Agus anois na deora ag titim ar mo mhéarchlár is me ag smaoineamh ar laethanta m'óige, na laethanta ná dtiocfaidh that n-ais go deo, nuair a bhíos breá-ábalta 'siúl na lachan' a dhéanamh, is nuair a bhí mothall fada catach ar mo bhlaosc in ionad an barrdhromchla maol slíoctha sleamhain lonrach atá agam anois. Is le hamhráin Chuck Berry don chuid is mó a chuir an Gormachaí Míshásta Delta Blues Band chun bóthair an chéad lá riamh.

An cuimhin libh? - Á! tá sibh ró-óg is dócha.

"Just let me hear some of thatRock and roll music,
Any old way you choose it;
Its got a back beat, you cant lose it,
Any old time you use it.
Its gotta be rock and roll music,
If you want to dance with me,
If you want to dance with me."

"Riding along in my automobile
My baby beside me at the wheel
I stole a kiss at the turn of a mile
My curiosity runnin' wild
Crusin' and playin' the radio
With no particular place to go"

"And then momma took me to grammer school,
But I stopped off in the vestibule,
Every time that bell would ring,
Catch me playing with my ding-aling-aling,

Oh, my dingaling
Oh, my dingaling
I want you to play with my dingaling"

Bí ag caint ar fhilíocht. Ní bheidh a leithéid ann arís. Ambaist.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Marcas 10:21 agus Matha 8:12

2006-10-15T14:53:00.000+01:00

De réir soiscéal an aifrinn inniu, Marcus 10:21, dúirt Íosa.

"Is fusa do chamall dul trí chró snáithide na do dhuine saibhir dul isteach i ríocht Dé"

Ní dóigh liom gurbh é sin an sliocht a bhí á léamh ag an searmanas gairéadach míchuíosúil inné i Mainistir Fhear Maí nuair a phós Michael Flatlegs a ghrá geal, Niamh Cinn Óir.

An raibh Dermot Desmond ag éisteacht leis an soiscéal ar maidin? Dermot Mac Mídais, an fear is saibhre in Éirinn, a cheannaigh Aerfort Londain ar £23 Milliún i 1995 agus a dhíol an áit chéanna ar £750 milliún an tseachtain fé dheireadh. Éist leis an sliocht seo a Dhiarmuid, a chara, Dúirt Íosa:

"Díol a bhfuil agat agus tabhair do na bochta é agus beidh stór agat ar neamh"

Agus an dóigh leat go raibh Michael O'Leary ag freastal ar aifreann Dé ar maidin. Mícheál gan Carabhat, atá ag iarraidh ár aerlíne iar-náisiúnta a cheannach.

Seo sliocht eile daoibh; Matha 8:12

"caithfear amach sa dorchadas iad; is ann a bheidh gol agus díoscán fiacla"

Hú Hú Hú Hú! (sin é m'iarracht bhocht ar gáire díamhrach a litriú)

Abair é. Tá a fhios agam níl ach an t-éad ag dó na geirbe agam.

Guímis gach rath ar chleamhnas Mhicíl agus Niamh. Go raibh saol fada le chéile acu agus ál mór folláin de rinceoiríní preabacha bocléimneacha.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall.

FRC

6 Thrombón déag is 3 fichid

2006-10-08T20:50:00.000+01:00

Ó! tá an t-allas ag sileadh sna slaodaibh liom. Thabharfá an leabhar gurbh é Von Karajan féin ina steillebheatha a bhí ann is mé ag bagairt mo aerbhaitín san aer os comhair Cheolfhoireann Fhiolarmónach Fhíorúil Berlin. Gluaiseacht dheireannach réamhcheol 1812 le Tchaikovsky a bhí á sheinmt againn. Tá a fhios agat - an píosa úd leis na cloig eaglaise ag bualadh agus na canónacha móra ag búireach - ó jaykers - go diail ar fad. Níl aon smacht orm anois agus mé dulta chun donais ar fad leis an aercheol. Tamall ó shin is ar an aerphianó a bhíos i mbun gnó, an Scherzo uimhir a 2 i mion-B-maol de chuid Chopin, nó an scherzo in B-flat minor mar a thugtar air sa Ghealtacht.

Táim thar a bheith sásta leis an bhfreagairt dhearfach a bhfuaireas ó scaoileas mo rún i "Nílim im' Aonar" 30/09/06 . Ní chreidfeá am líon daoine a bhíonn ag gabháilt den aer-ionstramaíocht. Tugann sé ardú meanma is sólás croí dom. Táim ag iarraidh anois aerbhanna ceoil a bhunú - "An tAerbhanna Mór Cuimhnitheach Glenn Miller". Tá roinnt folúntais ann fós do sheinnteoirí ar an aer-theanóir-sacsafón agus ar an aerchlairnéid. Má tá suim agat chuir do CV go www.aercheol.org.

Ansan, 'sé an chéad chéim eile atá ar intinn agam ná féile a bhunú. Tá cáil cheana féin ar chathair Chorcaí mar 'Cathair na bhFéilte" - bhuel má táir chun bolscaireracht Chomhairle na Cathrach a chreidiúint ach go háirithe. Anois i dteannta le Féile an Jazz, Féile an Scannáin, An Fhéile Thraidisiúnta 7rl beidh "The Beamish Cork International Festival of Air Music" nó "Féile Idirnáisiúnta Chorcaí Béamish an Aercheoil". Beidh an fotheidil i ndroch-Ghaeilge i gcló Gaelach beag bídeach ar an gclár chun go mbeimid i dteideal deontas a fháilt ó Fhoras na Gaeilge agus b'fhéidir cúpla pingin leis ó Ghéill-Tactadh. Anois agus olltoghcháin ar na bacáin beimid ag súil le deontas fláithiúil ó John O' Donohue chomh maith. Beidh ceolchoirmeacha i dTigh an Opera, agus seisiúin neamhfhoirmeálta sna pubanna. Beidh ceardlanna á reachtáil chun stíleanna éagsúla na healaíne nua seo a thaispeáint agus léachtanna le aoi-chainteoirí, a dhein Ph.Ds ar an genre, ó champais na Stát Aontaithe. Beidh buaic-phointe na féile ann nuair a bheimid ag iarraidh bheith liostáilte i Leabhar Curiarrachtaí Guinnness (nó an Guinness Book of Records mar a thugtar air sa Ghealtacht) mar an Aerbhanna Ceoil is mó riamh (bhí an Rince Céilí is mó riamh i lár na gcathrach anuraidh.) Ó!, a chara na páirtí, samhlaigh an radharc iontach maorgúil is sinn go léir ag máirseáil síos Pana* - na mílte againn - scoth na n-aercheolteoiri ó gach mór-roinn is beag-roinn.....

"Seventy six trombones led the big parade,
With a hundred and ten cornets close at hand.
They were followed by rows and rows,Of the finest virtuosos,
The cream of every famous band.

Seventy six trombones caught the morning sun,
With a hundred and ten cornets right behind.
There were over a thousand reeds,Springing up like weeds,
There were horns of every shape and size.

There were copper bottom timpani in horse platoons,
Thundering, thundering, all along the way.
Double bell euphoniums and big bassoons,
Each bassoon having its big fat say.

There were fifty mounted canons in the battery,
Thundering, thundering, louder than before.
Clarinets of every size, And trumpets who'd improvise
A full octave higher than the score!

Seventy six trombones hit the counterpoint,
While a hundred and ten cornets blazed away.
To the rhythm of Harch! Harch! Harch!All the kids began to march,
And they're marching still right today!

Seventy six trombones led the big parade,
when the order to march rang out loud and clear.
Starting off with a big bang bong on a Chinese gong,
by a big bang bonger at the rear.

Seventy six trombones hit the counter point,
while a hundred and ten cornets played the air.
Then I modestly took my place as the one and only bass,
and I oompahed up and down the square."

Yee-Haw. 5th Avenue, ní fhaca sibh a leithéid riamh.

An bhfuil éinne ann a chuirfeadh leagan Gaeilge ar na liricí éirimiúla aeracha thuas? Cabhródh san linn agus sinn ag iarraidh an deontas a tharrac.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

* Pana = Sráid Naomh Pádraig, príomh sráid siopadóireachta i gcathair Chorcaí.

Nílim im' Aonar

2006-09-30T15:16:00.000+01:00

Á! baochas le Dia na bhFeart - nílim im' aonar. Ní tabú é a thuilleadh.Tá daoine ar fuaid na cruinne buailte ag an dtinneas céanna. Is féidir linn éalú ón gcófrá cúng dorcha anois agus damhsa gan scáth gan náire os comhair an phobail.

Tagraím do phost a sheolas blianta ó shin ar chlár plé Chumaisc, nach maireann.

"ÁBHAR TABÚ

Ba mhaith liom comhairle a fháilt ar fhadhb phearsanta - fíor-phearsanta. drochbhéas a bhíonn á chleactadh agam is mé istigh anseo im'oifigín im' aonair. Bheadh náire orm an nós sin a ardú thíos sa local. Inniu bhíos istigh im' oifigín anseo leis an doras dúnta - cheapas nach raibh éinne eile sa tigh ach mé féin. Agus ... bhíos ... is deacair dom é a admháil ... ahem ... bhíos ag seinm ar m'aerghiotár is mé ag canadh dom fhéinig;

"There is a house - djaang -
in Noo Awwleeens - djaang djaang -
they call it the Raaasin' Sun - djingininginiingining -
and it's been the rooon of many a poo' boy - djang djang -
Ah know, Ah know, Ah'm one".

Ó, an cuimhin libh an leagan úd le Eric Burdon & the Animals?, ní chuimhin is dócha, tá an ré sin dearmadta anois, thiar sna seascaidí, ré órga na mBlues agus an Rock'n'Roll.

Is cuimhin liom mise agus Rory Gallagher ar scoil ag taibhreamh ar ár dtodhcaí mar cheoltóiri ar na Blues. "A Mhí " a déarfadh Rory liom (bhí an leasainm sin orm ó bhíos ar scoil, ach sin scéal eile) "A Mhí " a déarfadh sé, "tá deachracht agam anseo le roinnt riffs, an féidir leat cabhrú liom". Agus thugas an cúnamh, dar ndóigh. Agus chuaigh Rory ar aghaidh chun a bhrionglaidí a leanúint agus chuaigh Míshásta isteach i jab sabháilte sa bhanc. Anois tá clú domhanda bainte amach ag an nGeallachóir agus "Cearnóg Rory Gallagher" ina onóir i lár Chathair Chorcaí. Agus Rory bocht ar shlí na fírinne. Ach níl aon chuimhne ar an "Gormachaí Míshásta Delta Blues Band" anois, agus an seminal influence (tionchar síolraitheach/seamhnach?) a bhí againn ar bhannaí a tháinig inár ndiaidh, agus Blues as Gaeilge á chanadh agam blianta roimh Tadgh MacDhonnagáin.

Bhíos díreach tosnaithe ar an intro do amhrán le Joe Cocker - "With a little help from my friends," nuair a thugas faoi ndeara go raibh an doras ar oscailt, agus cé a bhí in a seasamh ann ach Jocelyn is í ag gáirí. Ó No!!, gafa arís!!. (Jocelyn, ise an t-aon ball dem' ochtar clainne a bhíonn cúpla nóimeat le sparáil aici anois is arís chun cainte liom.) "Ó a Dheaid" ar sise " táir ag cleactadh ar d' aerghiotár arís". Agus d'imigh sí is í ag scigireacht is ag sciotaráil. Anois táim ró-náirithe chun an t-oifigín a fhágaint.

An mbíonn an nós náireach rúnda seo ag mórán daoine?. An galar é?. An bhfuil leighis air? An bhfuil eagraíocht mar A.A. ann chun cabhrú le daoine?. Agus cad a thárla do Eric Burdon?, bhfuil sé beo fós?, bhfuil sé ag canadh fós?"

An raibh sibh ag féachaint ar an Late Late Show oíche aréir? cad a bhí ann ach mír fé Eireannach a chuir tús le Comórtas Mheiriceá Thuaidh an Aerghiotáir. Dealraíonn sé go bhfuil a leithéid de chomórtaisí ar siúl ar an dtaobh seo den dabhach mór le fada i ngan fhios dom. Bhí an curadh domhanda ar an seó ag tabhairt taispeántas dúinn ach ar mh'anam ní raibh sé thar moladh beirte, is ní bheadh aon drogall ormsa dul in iomaíocht leis agus bheinn lán ábalta dó.

Ar aon nós tá Eric Burden and the Animals ar an mbóthar fós, creid nó ná creid, ach iad ina sean-rocairí rocacha raiceáilte fén am seo. Ach níl aon chuimhne anois ar an Gormachaí Míshásta Delta ......... ááá ....... ná dúrt é sin cheana? Caithfidh go bhfuil an aois ag fáil greim ormsa leis.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Ballyna - Wha? - - GEEK?

2006-08-20T16:24:00.000+01:00

Mar a dúirt an file anallód: "Is cuma sa tsioc cad a thabharfá air, ach sa deireadh thiar thall níl ann ach rós"

Ach ní ghlacann gach éinne leis an nath úd thart timpeall anseo. Nuair a cuireadh tús leis an bhforbairt tithíochta sna dúichí seo thiar sna ochtóidí le "Chetwynde Downs", ní mó ná sásta a bhí roinnt daoine tar éis mórgáistí troma a ghlacadh i gcomhair títhe galánta nuair a fuaireadar amach gur 'Ballynageek' a bhí mar seoladh poist acu. Bí cinnte ná raibh aon tagairt don ainm 'geek' sna fógraí. Cuireadh tús le feachtas láithreach chun leagan nuaghallda 'Ballynakey' a chur ina áit ach níor éirigh leis. Bhí fiú moladh amháin, Dia dár réiteach, chun "Keystown" a úsáid mar ainm an bhaile fearainn. Ach nách ait mar a chasann taoidí an tsaoil seo. Anois agus ainm in airde ar an gcomharsanacht seo mar sheoladh inmhianaithe (desirable) tá daoine bródúil as an ainm Ballynageek. B'fhéidir go bhfacaís an fógra lán-leathannaigh sna forlíontaí sealúchais le déanaí i gcomhair "THE Paddocks" - "A rare opportunity to acquire a substantial property in this most sought after of areas". Ambaist. Ní gá fiú "Chetwynde" a chur isteach a thuilleadh, mar atá againn anseo i Chetwynde Downs, Chetwynde Dales agus Chetwynde Meadows. Anois is é an gearán a bhíonn ag na háitritheoirí ná go mbíonn gníomhairí eastáit ag déanamh fógraíochta ar tithe fén seoladh "Ballynageek" nuair ná fuilid lonnaithe sa bhaile fearainn s'againne in ao'chor.

Ní amháin nach raibh daoine sásta leis an leagan Béarla den ainm tráth, ach tá easaontas ann go dtí an lá atá inniu ann fén ainm cheart i nGhaeilge. Aontaíonn na scoláirí go léir gur "Baile na gCíoch" an leagan ceart. Tá dhá chnoc cruinn anseo. Is iadsan na cíocha. Ceaptar gur lárionad torthúlachta a bhí anseo aimsir na págántachta. Bhí gallán ard ar cheann amháin (féach "Doing the Banown" 23 Bealtaine 2006) ach tá malairt tuairime ann nach siombail fhallach a bhí ann ach sine na cíche agus go raibh gallán leis ar an gcnoc eile cé ná fuil aon chúntas fágtha againn sna hánalla. Le teacht na hathbheochana tosnaiodh ar ainmneacha a ghaeliú, a athghaeliú agus a díghalldú. Ach faraoir chuir an focal 'cíoch' olc ar phiúratánaigh victeoiriacha na gluaiseachta agus chum saoi éigin an baoth-leagan 'Baile na gCaoch'. Dar ndóigh thaobhaigh an Eaglais go mór leis an úrleagan díghnéasaithe seo. Ach cé go bhfuil teist an óil ar an gceantar le fada ní rabhamar chomh caochta san gur ghlacamar le bréag-fhocleolaíocht den tsórt san agus tá "Baile na gCíoch" thar n-ais againn arís cé nach nglacann an tAthair Flannigan ach le 'Baile na gCaoch" ar na billeoga Aifrinn fós.

Anois agus tú ag taisteal timpeall an dúichí seo chíonn tú comharthaí éagsúla le Ballynakey / Ballynageek / Baile na gCaoch / Baile na gCíoch. Agus chun cur leis an mearbhall, cuid acu le mílte agus cuid acu le ciliméadair. Níl aon teora leis an éagsúlacht.

Tógadh an teampall Protastúnach san áit ina mbíodh an sine cloiche pagánach. Tá an foirgneamh úd in úsáid anois mar chlub oíche- 'Cloisterphobia' agus an pagánachas in ard-réim arís laistigh gach oíche. Agus dar ndóigh bíonn go leor cíocha córa fuinte de gach tomhas le feiscint ann ag preabadh suas síos ar chlár an rínce. Ó! go rabhas im' stócach óg aris i lár an aonaigh is mé caochta leis an radharc iontach taibhsiúil sin.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs - - - Slááán Tamall.

FRC

Corn Cove

2006-08-13T21:53:00.000+01:00

Cuireann aimsir bhreá an tsamhraidh seo i gcuimhne dhom na laethanta fadó nuair a bhíodh ár dtriail siar go dtí an seailé i gCorn Cove in iarthar Chorcaí le haghaidh saoire coicíse. Ochtar clainne pacáilte isteach i dhá charr. Agus gan ach cúig nóimeat den turas curtha dínn do thosníodh an raic agus an clampar ag na tachráin sa chúl. "Cathain a bheimíd ann a Dheaid," "an bhfuilimíd leathslí fós, a Dheaid," "tá Jonathan do mo bhualadh," "caithfidh mé wee-wee a dhéanamh ANOIS". Ansan nuair a bhíodh ceann scríbe bainte amach againn, d’athródh na clamhsáin – bhídís go léir bored, bheadh an seailé boring, an tráigh tuirsiúil, na daoine tuirsiúil, ní bheadh aon rud le déanamh acu - d’ainneoin na háiseanna go léir.

B’é buaic-phointe gach lá i gCorn Cove leath uair tar éis a naoi nuair a bhailíodh an pobal saoire go léir i mbeár an óstáin, an áit plódaithe leis na haicmí éagsúla, daoine uaisle na seailéanna, lucht na gcarabhán, daoscarphobal na bpoball, agus roinnt crústaithe (crusties) ósna botháin agus típíanna ar thaobh an chnoic. Go hobann – géarchiúnas – do chloisfeá sceartán ag siolpadh nuair a thagadh saoi na síne ar scaileán an teilifíseáin chun tuar na haimsire a fhógairt. Ach mo léan, an ruaille-buaille, na diamhaslaí agus mallachtaí nuair a bhíodh an gnáth drochscéal cloiste. Mar is cosúil gur le toil Dé agus le cúnamh an Diabhail, gur sheoltaí gach doineann, gach fronta fuar, gach gála, gach cuaranfa ón atlantach caol díreach ar Corn Cove chun pé ualach de dhubhnéalta a bhíodh cruinnithe acu a dhoirteadh anuas go clagarnach i dtrombháisteach toirniúil ar dhíon ár seailé. Ach ní raibh gach lá mar sin – bhíodh corr-lá breá gréine ann nuair a bhímís go léir dóite tostáilte rua-chraicneach.

Ach b’é an rud ba mheasa i gCorn Cove, ná na corrmhíolta. Níl mosquito an Amazon níos fíochmhara, ná mórscairp an Sahara níos nimhní ná corrmhíol Corn Cove. Do ritheadh na daoine síos an tráigh chun iad féin a thumadh san uisce le éaló ó phláigh na gcorrmhíolta. Ach bhíodh orthu dul thar scuaidriúin de ollphortáin ag feitheamh i bhfolach sa ghaineamh chun luíochán fealltach a dhéanamh ar na teifigh truamhéileacha neamhurchóideacha. Ansan nuair a bhíodh tearmann an uisce bainte amach acu bhíodh gach mac mathar ar maos in anraith tiubh glóthach de oll-smugairli róin a tháinig anonn chughainn ar shruth na murascaille i dteannta na mbáisteach is na ngálaí. Agus an iasc fíadóra i gCorn Cove -^*#@ AAAAGGGGHHHH !!!! Tagann na tromluíthe agus na hathbhlamanna orm fós.

Ní théim síor a thuilleadh. Rug na leanaí ba shine seilbh ar an seailé agus níl fáilte ann roimh a n-athair anois. Deir siad go mbíonn siád náirithe ag mo iompar go mórmhór tar éis gur caitheadh amach as dioscó na ndéagóirí mé. Cad a bhí ar siúl ag fear meánaosta beoir-bholgach le stíl ghruaige Healy-Rae i ndioscó na ndéagóirí. Bhuel, sin scéal eile – ní chreidfeá é.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

Doing the Banown

2006-06-23T13:46:00.000+01:00

Is minic daoine fiosrach faois na hainmneacha aisteacha a bhíonn ar ríleanna agus ar phoirt traidisiúnta. Tá ana-ghlaoch ar an ngrúpa nua-thraidisiúnta, “Bate de Boggers” le déanaí de bharr a leagan reggae den ríl, “Doing the Banown”. Seo libh an scéal taobh thiar den teideal sin.

Fadó fadó sar a raibh aon bhaile nó sráidbhaile anseo, bhí gallán mór árd ina sheasamh ar bharr chnoic agus Beann Eoin a thugtaí air. Gach Oíche Fhéile San Seáin (nó Oíche Fhéile Naomh Eoin más maith leat) thagadh daoine as gach aird chun patrún a dheineamh ann. Do dheinidís na turais agus deiridís paidreacha. Bhí cáil an leighis ar an ngallán do mhná aimride agus dos na fearaibh a bhíodh deacrachtaí acu an adharc a ardú ag an am cuí. Deir daoine gur eascair an deasghnáth ó fhéile phágánach thorthúlachta agus nach raibh sa ghallán ach siombal fallach den bhall fearga. N’fheadar, ach tháinig an phágánachas i réim arís tar éis na paidreacha agus deirtear go mbíodh damhsa agus ól agus drabhlás agus daoine ag cur an leigheas chun triail.

Nuair a ghlac na Chetwyndes seilbh ar an gceantar maguaird i lár na seachtú aoise déag do leagadar an gallán chun deireadh a chur leis an mbaothchreideamh papánach (dar leo) agus thógadar Teampall Protastúnach in a áit. Tamall éigin ina dhiaidh thóg na Chetwyndes tuama mór galánta le oibilisc árd ar bharr sa reilig in aice leis an séipéal. Agus cad a dhein muintir na h-áite – thosnaíodar ag baint úsáid as an oibilisc in ionad an ghalláin mar fhócas don phatrún. Ar dtúis rinne na Chetwyndes iarracht deireadh a chur leis an gcleactadh ach le h-imeacht aimsire d’éiríodar níos réchúisí agus níor chuireadar isteach ar chúrsaí.

B’iad na sagairt a chur deireadh leis. Tháinig sagart óg, darbh ainm Thomas V. Dwyer go dtí an paróiste agus an naoú aois déag ag druidim chun deiridh. “Thundering Tom” a tugadh air de bharr a stíl searmóineachta. Bhagair sé coinnealbhá agus tinte síoraí ifrinn ar aon duine a ghlacfadh páirt sa phatrún; “Doing the Banown”. Bhí an Gaeilge dearmadta faoin am sin agus an t-ainm “Beann Eoin” truaillithe. B’shin deireadh leis an bpatrún ach bhíodh daoine fós ag teacht go dtí an reilig i gcoim na hoíche chun crosa a ghreanadh ar an oibilisc.

Sin mar a bhí an scéal go dtí gur tháinig na hippies Sasanacha chun cur fúthu i ngort Connie Cooney lámh le Chetwynde Downs. Bíonn an-suim ag an lucht súil nua-aoiseach sa phágánachas Ceilteach agus is féile an-tábhactach dóibh lár an tsamhraidh. Nuair a chualadar faoin seana-nós “Doing the Banown” do shocraíodar go gcomórfadh siad an fhéile sin sa reilig. An tráthnóna roimh ré chuadar isteach sa sean-reilig agus thosnaigh scléip mhór. Bhí ceol ar lán airde á bhlaisteál amach ó callairí móra. Rinne comharsana gearán leis na Gárdaí, agus chuireadar an ruaig ar na Hippies. Ach thánadar thar n-ais níos déanaí . Deirtear gur radharc iontach dochreidte a bhí ann le héirí na gréine agus draoithe feistithe i róbaí bána fada ag séideidh adharca ollmhóra, daoine eile ag greadadh ar drúmaí agus na hippies go léir ag canadh is ag cantaireacht is ag rince timpeall na hoibilisce.

Bhí an cumann phobail áitiúil agus an tAthair Flannigan a rá go bhfaighidís órdú cúirte chun stop a chur leis an diamhasla (dar leo) arís i mbliana ach rinne na hippies bualadh pre-emptive cliste. Bhí gach éinne ag cleamhsán le blianta faoi staid na sean-reilige ach gan aon rud á dhéanamh faoi. Cúpla seachtain ó shin chuaigh na hippies isteach sa reilig agus ghlanadar an áit go léir. Thugadar an brúscar go dtí an dumpa agus ghearradar an féar agus na driseacha. Anois tá daoine ina bhfábhar agus ag rá gur náireach an mhaise bheith ag cur bac orthu. Tá an tAthair Flannigan ar buile ach ní féidir leis aon rud a dhéanamh. Níl an chumhacht chéanna ag na sagairt sa lá atá inniu ann is a bhí acu aimsir Thundering Tom. No, níl, ambaist. Is cosúil nach bhfuil deireadh fós le “Doing the Banown.”

Anois tá an seana-seit, “The Banown” a múineadh ag ár Michael Flatley áitiúil; Timmy the Brit, dos na hippies i gcomhair an cheiliúraidh anocht. Nach iorónta an scéal é gurb iad na Sasanaigh atá ag coimeád na seana-nósanna Gaelacha beo sa lá atá inniu ann.

Agus go mbaine sibh go léir sult agus sásamh as Oíche Fhéile San Seáin.

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

GLOOMSDAY 2006

2006-06-15T22:18:00.000+01:00

Sea, tá an lá buailte linn arís, an 16ú lá de Mheitheamh nuair a bheimid ag ceiliúradh an lá stairiúil meisciúil úd i 1904 nuair a chuaigh Leonardo de Gloom ar a ramail óil timpeall phubanna chathair Chorcaí.

Teacht le chéile mar is gnáth sa Long Valley. Ansan ar aghaidh go dtí an Hi-Bi (má ligfear isteach sinn) mar a bheidh seisiún de bhailéidí parlúis againn timpeall an piano i dteannta ár aíonna speisíalta “The Cork Tenners.” Níl an rian ina dhiaidh sin socraithe fós ach tá súil againn buaileadh isteach i Loafers, Sin É, Charlie’s, Le Chateau, agus b’fhéidir An Spailpín (má ligfear isteach sinn. Thug Christy an doras dúinn anuraidh nuair a ….. Á! Scéal eile ní chreidfeá é) Cuirfimid críoch leis an lá ag -------- le rince mór agus le ceol ó “The Pana Rowdies Ragtime Band”

Beidh mise ag léamh sleachtanna as “Useless Eulogies” an t-úrscéal le Jimmy Joyce ar a bhfuil gach rud bunaithe agus nár foilsíodh fós.

Fáilte roimis cách agus muna dtiocfaidh cách beidh fáile roimis geaitsithe cultúrtha na cathrach:

Aos acadúil postúil tuirsiúil na hOllscoile,
Buíon bodhraitheach bagrach na Ceolscoile,
Lucht leath-litheartha fad-mheigeallacha an Munster Literary Society,
Feiminithe fiain-fholtacha frith-fhileata ón dTigh Filí,
Lucht féachana scannán scanrúil an Triskel agus an Kino,
Anglacánaigh árdnósacha an Cork Literary agus Scientific Society,
Gealgóirí glóracha cló-ghaelacha ó Gael-Tactadh
Agus dar ndóigh ár seana-cháirde;
Polaiteoirí ar tóir fótó-seans.

Ní mór do gach éinne dreach duairc dorcha a chaitheamh ar an lá. Eádaí Edwárdacha freisin má tá aon rud den ré úd fágtha fós sa vardrús agat.

Go dtí sin,

Uainn go léir anso in #37 ‘Chetwynde Downs’ - - - Slááán Tamall

FRC

Séasúr an Sciodair

2006-06-12T20:14:00.000+01:00

A leithéid de radharc anseo i “Chetwynde Downs” an lá fé dheiradh – dochreidte amach is amach. A luaithe is a d’oscail na firmimintí chun na tuilte a dhoirteadh anuas orainn, bhí na daoine amuigh ar na bóithre. Lámha leata amach, aghaidheanna casta suas i dtreo na spéartha chun an bháisteach throm a bhlaiseadh, iad ag canadh is ag béicigh, ag rince is ag valsáil, is ag pógadh stróinséirí. Cheapfá gur i mball bocht spallta ar imeall an Sahara a bhíomar lonnaithe agus nach raibh braon báistí ann leis na blianta. Agus cad chuige an gealtachas seo go léir? Bhuel….

An Domhnach roimhe sin agus an aimsir ba bhreátha a bhí againn le fada. Ó moch maidin bhí na fir amuigh ar na patióanna agus na deiceanna ag fáil faoi réir don BBQ mór. Áprún á cháitheamh ag gach mac máthar, is iad ag cur geáitsíocht na gcócairí celebs orthu féin. Níorbh fhada go raibh na cóisreacha fé lán tseol, pilsner Seiceach leis an scrogall, chardonnay olabhog ón tSíle le cuileoga de cineálacha éagsúla ag snámh ar uachtar sna gloiní mar bharr ar an mblas. Burgair leathdhóite, leathchócaráilte agus sicín bándearg a la salmonella á alpadh síor. Chuala go raibh an Dr. Rashan Maghanafi an-ghnóthach ina chlinic ag #42 “Salandrabad” tar éis an deireadh seachtaine le othair ag gearán faoi bhoilg tinn.

Ansan, gan aon choinne leis, tháinig claochlú iomlán ar an atmaisféir, daoine ag tabhairt súil chlíathánach ar a chéile - agus ar an madra. Sróna ag biorú, pollairí ag smúradh go discréadach. Cé a bhí ciontach as an drochbholadh bréan broimeach sin. Ach ba shoiléir i gcionn tamaillín nach duine amháin nó ainmhí amháin a ba chúis leis an mbréantas úafásach a chuirfeadh múisc ar mharbhán mar bhí an drochbholadh le brath ar fud na háite. Scaip sé ó chúlghairdín go cúlghairdín, ó phatió go deic, ó Chetwynde Downs, soir ó thuaidh go Chetwynde Dales agus soir ó dheas go Chetwynde Meadows. Bhí ar na daoine na fulachtaí agus an troscán patió a thréigint agus teitheadh leo isteach sna tithe chun éaló ón mbréantas dofhulaingthe. Ar feadh seachtaine a mhair an phláig, brú ard lárnaithe os chionn Chorcaí ag cosaint an ollbhrait de mhorgadh gránna a bhí ina luí go trom tachtach ar chomharsanacht ‘Chetwynde Downs’ nó gur chuir an stoirm thoirní deireadh leis agus gur ghlan sé an truailliu srónach uainn. Ach cad ba chúis leis an mbréantas sa chéad dul síos. Hhhhmmm…

Ní dóigh liom gur chinneadh inmhollta a ghlac Cumann Áitritheoirí Chwtwynde Downs nuair a chuireadar go láidir i gcoinne iarrachtaí an fheirmeoir béal dorais, Connie Coony, chuid dá thailte a athzónail i gcomhair thogáil tithe. Nach raibh Chetwynde Downs féin ina bpáirceanna féarmhara feirme tráth.Tá cloch sa mhuinchille ag Connie chuig muintir Chetwynde Downs ó shin. Déarfainn gur d’aon ghnó a thosnaigh sé ag leathadh sciodair (slurry) ar na bpáirceanna taobh linn, na goirt ar dhiúltaíodh ath-chriosáil dóibh, tráthnóna breá Domhnaigh nuair a bheadh gach éinne amuigh sna gáirdíní. N’fheadar cén saghas beathaidh atáid ag tabhairt dos na beithígh sa lá atá inniu ann agus stinc chomh gránna samhnasach sin ag teacht ón mbualtrach. Ní nach ionadh go mbíonn galar crúb is béal, agus galar na mbó mire á dtolgadh ag na h-eallaí.

Anois táimid thar n-ais go dtí an gnáthsaol tuirsiúil arís anseo i Chetwynde Downs.

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Siondróm SAD

2006-06-03T00:28:00.000+01:00

Is le linn laethanta gearra na dúluachra a thagann an galar dubhach darb ainm SAD (seasonal disaffective disorder) ar roinnt daoine de bharr easpa gréine. Ait go leor tagann lagar spride den shaghas céanna orm fhéin i rith laethanta fada an samhraidh nuair a bhíonn an grian ag scoilteadh an tarmaic.

Dála na féileacháin ildaite a thagann amach, meallann teas na gréine ógmhná na h-áite amach ina sluaite in éadai éadroma sciotacha samhraidh. Agus is ansan a thagann an duairceas agus an dólas orm mar tuigim an fhíric is crúalaí de fhírinní searbha an tsaoil seo – cé go mbímidne ag dul in aois agus i mbaois, bíonn na mná óga dár ngríosadh i gcónaí. Sea, bíonn na sráideanna, na páirceanna, na tránna plódaithe leo, gach bruinneall níos aoibhne áille na an spéirbhean roimpi –

glé-ghruaigeach,

luisne-leicneach,

binn-bheolach,

síod-scornach,

crua-chíochach,

cuas-choimeach,

cuar-chromógach,

gor-ghabhlach,

luas-leasnach,

crón-chosach . . .

Úúúúúfff!!!

Agus dar ndóigh, ní thugann siad aon aird ar an ngeolbhachán beoir-bholgach le stíl ghruaige Healy-Rae ag gabháilt thart i dteannta Long John, mo jeaicín russell leath-shúileach. Ach ní thuigeann siad gur faoi chraiceann an mheánaostaigh mhenópásaigh sin, tá ógfhear fadfholtach aclaí fiáin éigeansa i jeans cneasluiteacha ag damhsa is ag bocléimt thuas ar an ardán i dteannta Rory Gallagher agus an Gormachaí Míshásta Delta Blues Band.

Anois fan go dtúinfeálfad an t-aer-ghiotár – Ding – Djang – Djang – Ding !!

Is mise rí na nGormachaí,

Is mise an t-árd-rí,

Á rá amhrán ar an ardán,

Ruaidhrí agus Mí.

Ag leadradh an aer-ghiotáir

Sean phort de chuid B.B.,

Ó bhíos óg is gan uaim ach póg

Is cion ós na cailíní.

Ach tá na ribí ag éirí gann

Is gan ‘gam ach sean-chuimhní

Ar an Rac ‘n Ról, pot is ól,

Thiar sna seascaidí.

A! bhuel, ní bhuaidhfidh sé sin aon ghradam filíochta, ach ar chuma éigin ní bhraithim chomh SAD ionam fhéinig anois.

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Seana-Traidisiún i mBaol

2006-05-21T13:26:00.000+01:00

Óóóóáááá!! Mo chloigeann á scoilteadh is á réabadh ag casúir agus druilirí i mbun dian-saothair istigh i lár an bhlaoisc. Ceiliúradh an oíche aréir is cúis leis na pianta dar ndóigh agus goirt láibe Átha an Rí ina luí níba isle ná a rabhadar riamh ó aimsir na Díleann i leith.

Bua iontach stairiúil eipiceach ag laochra na Mumhan a bhí ann gan aon agó. Ach cá bfhios cén torthaí gan choinne a thiocfaidh as an haidhp agus an histéir go léir atá le feiscint agus le brath ar ardáin is ar isleáin i ngach baile fearainn sa chúige ársa s’againne. Caithfidh mé a rá go raibh idir amhras agus imní á léiriú ag roinnt des na seanfhondúirí sa chlub aréir. Canathaobh? – bhuel………

Sa chéad dul síos ní mór dom a adhmháil nár imríos rugbai ó bhíos ana-óg sa bhunscoil, ná aon chluiche páirce eile ach an oiread. Mar is eol daoibh, duine intleachtúil atá ionam agus gan spéis agam ach i nithe a bhaineann leis an aigne; ard-litríocht, ceol na ngormacha, ciné noir, ealaín na Seapáine 7rl. Ach bhíos riamh im’ bhall den chlub rugbaí áitiúil cé nárbh fhuirist teacht ar chártaí ballraíochta. Conas san? Bhuel mar bhí m’athair ina bhall den chlub romham, agus ina bhall den choiste agus fiú ina chathaoirleach tráth. Agus a shean-athair roimhesean. Táimid ag caint ar Thraidisiún anseo, ambaist. Sea, is féidir linn Oidhreacht a thabhairt air nó fiú amháin - Dúchas.

Mar tá níos mó ná Club i gceist. Traidisiún sean-bhunaithe atá laistiar de dóirse ársa an chlubthí sin. Gréasán soisialta de chairde, cairde cairde, lucht aitheantais, lucht súil-aitheantais, lucht leath-aitheantais. Nascanna áisiúla a chuirfeadh ar do chumas an duine ‘ceart’ a aimsiú in am an ghátair. “Is leor nod don eolach” atá mar mhanna againn. "Cara sa chúirt" a bhíonn ag teastáil in áiteanna eile, ach anseo i gCorcaigh cois Laoi 'sé an "Cara sa Chlub" is ansa linn.

Ach tá an seana-trasidisiún san i mbaol anois leis an bhflosc chun rugbaí atá i ngach áit. Daoscarslua na sráide ag bualadh go clagarnach ar na ndoirse ag iarraidh cead isteach; cábóga an CLG agus níos measa fós; íseal-aicme agus neamh-aicme an tSacair. Ach caithfimid an fód a sheasamh, Ní ghéillfimid, No Passaran. Níl slí ann dóibh, sin a bhfuil de. Molfaimid go mbunóidís a gclub féin. Sea, sin réiteach na faidhbe. Nach shin é an cur chuige atá acu i gCathair na Sceana, ceanncheathrú an rugair sa Mhumhain?

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs - - - Slááán Tamall.

FRC

VRÚÚM - VRÚÚM

2006-04-04T20:34:00.000+01:00

Tagann siad amach gach bliain thart ar an am seo; uair éigin idir sceitheadh na bhfroganna agus céad ghlaoch na cuaiche (cé nach raibh aon chú-cú le cloisint sa dúthaigh seo leis na cianta). Bíonn siad ag gabháilt thart ag breacadh nótaí síos ar a gcuid clár fáiscthe, ag ullmhú dréacht-phlean 5 bliana – bíonn dréacht-phlean 5 bliana á ullmhú acu gach aon bhliain. Sin iad Lucht na mBailte Slachtmhara - an Fo-Choiste is tábhachtaí agus is postúla de chuid Chumann na n-Áitritheoirí Chetwynde Downs.

Ní réitímíd ró-mhaith lena chéile.

Níl aon tuiscint acu ar chúrsaí an dúlra. “Fiailí” a deir siadsan, “bláthanna léine” a deirimse. “Ná fuil a fhios agaibh cé chomh tábhactach is atá an caisearbhán mar fhoinse neachtair dos na beacha agus dos na féileacháin”. Cuireann siad i mo leith go bhfuil síolta fiailí ónár ngáirdínse ar foluain soir agus siar agus ag paraisiútáil anuas ar gach bláth-cheapach san eastát tré chéile; idir Chetwynde Downs, Chetwynde Dales agus Chetwynde Meadows. Deir siad go bhfuilim ag truailliú na háite.

“Truailliú” – agus is iadsan na daoine a bhíonn ag spreagadh gach éinne chun cogadh ceimiceach a fhearadh ar aon chréatúir sé-chosach a bhíonn sé de mhí-ádh air taisteal tríd. Bíonn níos mó ceimicí nimhneacha á spréáil thart anseo gach samhradh ná an agent orange go léir a scaip na Fórsaí Meireacánacha le linn cogadh Vítneam. Aon nóinín ar thaobh an chosáin a nochtann a aghaidh don ghrian, daortha chun báis ar an toirt - - ZAAAP!!!.

Truailliú, mar dhea, agus cad faoi truailliú fuaime?. Gach deireadh seachtaine as seo amach beidh an galar tógálach tolgtha ag gach éinne. Chomh luath is a thosnaíonn an chéad VRRÚÚÚM-VRÚÚÚM-VRÚÚÚM beidh gach mac máthar amach le lomairí, gearrthóirí, struimirí is iad ag lomadh is ag bearradh, ag gearradh is ag struimeáil ó moch déanach, gan sos gan stad, gan stop gan staonadh. Innil leictreacha is peitril, 2-stróic, 4-stróic, stróic teasa. Iad go léir in iomaíocht lena chéile chun an fothram is áirde agus is gránna a chruthú. Bíonn an torann níos measa ná dosaen scairdeitleáin ag eitilt os cionn na díonta. Agus is iadsan na daoine a bhíonn ag tabhairt amach faoin amhastraíl a bhíonn ar siúl ag mo Jeaicín Russell bocht; Long John.

Chun déileáil le Fo-Choiste na mBailte Slachtmhara, chuireas fógra suas; “Tearmann Fiadhúlra anseo, Crios Saor ó Cheimicí”. Ach faraoir, táim i dtrioblóid anois le dream eile - an Fo-Choiste Pleanála de Chumann na n-Áitritheóirí, mar nách bhfuaireas cead oifigiúil ón gComhairle chun an fógra a chrocadh sa chéad áit. Is deacair na dreamanna sin a shárú.

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Ní mise Raifteirí

2006-04-02T13:48:00.000+01:00

Mise Raifteirí

le Antoine Ó Raifteiri (1784 - 1835)

Mise Raifteirí, an file,
lán dóchais is grá
le súile gan solas,
ciúineas gan crá,
ag dul síos ar m'aistear
le solas mo chroí,
fann agus tuirseach
go deireadh mo shlí;
féach anois me
lem' aghaidh ar Bhalla
ag seinm cheoil do phócaí folamh'.

Mo leagan féin:

In omós do Raifteirí

le Charles P. Watson

Is mise Míshásta,
éadóchas dom' chrá,
ag scimeáil an ghréasáin
gach oíche is lá.

Ag dul chuig an tábhairne
le solas im' chroí
Ach an mhaidin dár gcionn
i ndubh-ísle brí.

Is féach anois mé
m'aghaidh le scáileán
na focail a scríobhaim
ag eitilt le fán.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

McDowell chun éirí as.

2006-04-01T12:50:00.000+01:00

Is dócha go mbeidh áthas ar a lán daoine an nuacht seo a chlos go mbeidh Michael McDowell ag éirí as a phost mar Aire Dlí & Cirt ar chuinsí pearsanta. Ach is cinnte go mbeidh saol na polaitíochta i bhfad níos tuirsiúla dá uireasa.

Ar thug Bertie bata agus bóthar dó? Nó an bhfuil aon fhírinne sna ráflaí go bhfuil an máindúlagar (manic-depression) a bhíonn ag cur isteach air éirithe as smacht ar fad. Cuinsí pearsanta - dar m'anam.

Uainn go léir anseo in #37 "Chetwynde Downs" - - - Slááán Tamall

FRC

HIÚDÁÁ

2006-03-29T23:32:00.000+01:00

Ní dhéanfadh Gleann Eatharlaigh cúis, ná Cainneon Mór Cholorado, ná fiú Scoiltghleann Ollmhór na hAifrice. B’fhéidir ar dhromcla iargúlta reoite úafásach Iúpatair tá Ollghleann na mílte ciliméadar ar leithead a ghníomhódh mar meafar oiriúnach don bhearna glúine sa tigh seo againne. Ochtar clainne – mac aerach ina measc, agus gan meas madra acu ar a n-athair. Agus ní bhíonn eolas ar bith agamsa ar cad a bhíonn ar súil acu. Cloistear go minic faoi leithlisiú nó aonrú sósialta i measc an daoscarshlua in áiteanna mar Bhloc an Phiarsaigh*, bhuel, bíonn an fhadhb chéanna i gceanntracha meán-aicmeacha leis. Mise anseo im’ aonair im’ oifigín amscaí ag scimeáil an idirlín ag lorg síbear-chuideachta. Tá an tigh seo cosúil le bloc árasáin, ní fheictear daoine ach iad ag teacht is ag imeacht. Ní bhíonn a fhios agam an bhfuil daoine istigh ach ósna fuaimeanna ag teacht as na seomraí. Techno ón garáiste, ceol rap gáirsiúil anuas an staighre, pop athchúrsáilte ón tolglann.

“Hiúdáá” a chloisim agus daoine ag gabháilt tharam sa halla, sin an méid. Sea, “Hiúdáá”, déarfainn gur “Hi Dad” nó “Hello Dad” a bhíonn i gceist ach nach mbíonn an fuinneamh iontu chun na focail a fhuaimniú i gceart. Nach ait mar a dtéann an oideachas i bhfeidhm ar an aos óg. Dá mhéid blianta a chaitheann siad i scoileanna, coláistí agus ollscoileanna is ea is lú a gcumas cainte agus is caoile a bhfoclóir. N’fheadar arbh é an truailliú domhanda ba chúis leis, daoine ag sú ceimicí atmaisféaracha isteach i ngach anáil ón gcliabhán aníos. Mar de réir dealraimh tá an éabhlóid casta bun ós cionn leis an gcine daonna ag cúlú leath mhilliún bliain i nglúin ámháin agus gnúsachtaí ápúla mar “Hiúdáá” astu.

Mol an óige conas tánn tú!!!

Ón teaghlach núicléach go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

*Léifidh sibh tuilleadh fén ár gceantar beag "fé bhuntáiste" amach anseo.

Fhios ag éinne an Ghaeilge ar Aherlow?

FRC

Brí na Brille

2006-03-27T23:02:00.000+01:00

Tá sé in am againn cuimhneamh ar dhuine des na mórscribhneoirí Gaeilge ón aois sa chaite, Marty Kane, a saolaíodh céad bliain ó shin ar tailte Castle Chetwynde mar a bhfuil eastáit tithíochta “Chetwynde Downs” lonnaithe anois. Agus é fós ina fhear óg, i lár na fichidí, cuireadh ar stáitse a mhórshaothar; “Brí na Brille” dráma a bhain mí-chlú agus mí-cháil amach dó.

Dráma aonghnnímh aon-radhairc suite i seomra feithimh na mban i ndrúthlann i gcathair Chorcaí. Tá an bordello seo lonnaithe gar do Bheairic Victoria (Bearic Uí Choileáin anois) agus freastalaíonn na cailíní ar riachtanaisí na saighdiúirí. Ní ghlacann ach na mná páirt sa dráma, ní fheictear na custaiméirí riamh ach cloistear fúthu os na cailíní de réir mar atáid ag imeacht ar a gcuid dualgaisí agus ag filleadh ina dhiaidh. Táid ag cur is ag cúiteamh féna saol féin is fé chúrsaí an lae agus an oíche á meilt. Tugtar le fios agus an scéal ag forbairt nach gnáth tréibhse oibre atá ann ach oíche chinniúnach i stair na tíre. Cloistear ar dtús go raibh saighdiúir cúnta maraithe i luíochán, in dhiaidh san cloistear ráflaí fé dhíoltas. Sa deireadh tá lár na cathrach tré thine. Sea, "Loscadh Chorcaí" atá fé chaibidil ag Máirtín Ó Cadhain, eachtra a chur tús le deireadh riail na Breataine i ndeisceart na tíre.

Ach níorbh é léirmheastóir a chur deireadh leis an dráma tar éis dhá oíche – an té a dúirt go raibh an teanga sa dráma chomh tur fuar le cré na reilige. Ní hea, ach cumhacht níba treise ná an peann. Bhris ciréibeanna amach ar an dara oíche. Bhagair Easpag Chorcaí coinnealbhá ar aon duine a bheadh baint ná páirt aige sa bhrocamas gáirsiúil. Bhagair baill den sean-IRA go mbeadh Loscadh Chorcaí eile ann muna chuirfaí deireadh láithreach bonn leis an dtaircisne ar laochra na saoirse. Ní fios cén rí-rá a bhíodh ann má cuireadh ar stáitse an chéad leagan a bhí réitithe ag an scríbhneoir avant-garde Marty; níorbh iad na mná a bhíodh ag caidreáil in ao’ chor, ach baill a gcorp a thuill a beatha amach dóibh.

Níor scríobh Marty focal eile ina shaol agus ligeadh a ainm i ndearmad anseo in Éirinn. Ach deineadh roinnt taighde ar a chuid scribhinní ar champusaigh acadúla SAM. Scríobh bean amháin, Eve Ensler, Ph. D. fúthu, agus bhain sise clú domhanda amach níos déanaí nuair a chum sí “Vagina Monologues”.

Bhí Marty ag obair sa gCurrach le linn an dara cogadh domhanda agus d’éirigh cairdeas idir é féin agus príosiúnach ar chomhaois agus ar chomhainm leis; Caidhneach eile ó Chonnamara. Deirtear go raibh tionchar ag scribhinní an Chorcaígh ar shamhlaíocht an Ghaillimhigh. Ach ní féidir liom a rá mar ní nós liom aon rud sa chanúint gharbh scornúil úd a léamh.

Tá Marty curtha sa reilig aitiúil, Kill graveyard. Táim i mbun dán a chumadh in omós dó. Nuair a bheidh sé críochnaithe beidh an phribhléid agaibhse, a léitheoirí dílse, an chéad dréacht a léamh. Nílim ach tosnaithe ach tá teideal oiriúnach ceaptha agam dó – “Cré na Cille”

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC

Tithe Saoire

2006-03-27T22:31:00.001+01:00

Maidin dubh dorcha fhliuch anseo i Chetwynde Downs inniu. Agus scamall gruama duairc anuas ar mo ghuaileann féin. Póit is cúis leis dar ndóigh. Gloine Alka-Seltzer anseo os mo chomhair is mé ag déanamh dian-mhacnamh ar chúrsaí is ar choir an tsaoil.

Bhíos sa chlub gailf aréir. Ní imrím gailf, ná aon spórt eile, ach táim im’ bhall den chlub, má thuigeann tú leat mé. A leithéid de radharc sa charr-chlós, lán de SUVanna, chuid acu chomh mór le tancanna airm Mheiricea, agus cairteacha cláraithe 06. Istigh sa bhear (nó ‘béar’ mar a chonac uair amháin ar fhalla thigh tábhairne i gceartlár na Gaeltachta) bhí na lipéidí dearthóra le feiscint i ngach áit. B’é an t-ábhar a bhí á plé acu ag an gcúntar ná tithe saoire.

Sea, ambaist, ‘tithe saoire.’ Anois is cuimhin liom go glé nuair a bhíodh sé le maíomh ag daoine go raibh tigín déanta de bhosca Ford thíos i mBun a’ Tabhairne acu. Ansan bhog daoine ar aghaidh go dtí bungalóanna galánta i West Cork. (Ní hionann an ball san agus Iarthar Chorcaí; ainm branda is ea ‘West Cork’ anois cosúil le ‘Kerry Gold’ nó ‘7-up’.) Anois níl tú sa chomhluadar ceart in ao’ chor muna bhfuil tigh saoire agat sa bhFrainnc, nó sa Tuscáin, nó, rogha na coitiantachta is déanaí, cósta Mhuir Dhubh na Bhulgáire. Ní leor ‘árasán’ ar Costa de Sol na Spáinne a thuilleadh mar tá an áit san millte ag an daoscarshlua. Sin é an eochar-fhocal - ‘millte’. Ní phiocann tú áit níos mó mar go bhfuil radharcanna breátha agus fothracha stairiúla le feiscint, nó mar go bhfuil aeráid te tirim bolg le gréine ann. Oh no! ní mór duit áit a aimsiú nach bhfuil loite millte - FÓS.

Sea, tá rás mór domhanda ar siúl, daoine ag sodar chun áiteanna iargúlta a aimsiú sara millfear iad. Bi daoine breá sásta leis na gCanáraigh go dtí gur milleadh na h-oileáin, ansan go dtí Barbados go dtí gur milleadh an pairidís tropaiceach úd. Anois tá triail ar na Seychelles, agus by daid bí cinnte de go gcloisfimid sar i bhfad go bhfuil Ryan-Air chun an ball a oscailt do ghráscar na sráide. Agus n’fheadar cén oileáinín bocht sa Phacific Theas a bheidh ar bharr an liosta le bheith millte ina dhiaidh san.

Tá’s agam, níl ach an t-éad ag dó na geirbe agam, mar níl na h-achmhainní agam chun ‘infheistíocht’ a dhéanamh i dtigh saoire thar lear. Agus canathaobh, mar tá ochtar clainne agam a cheapann nach bhfuil ina n-athair ach cárta plaisteach chun a stíl maireachtála ard-chostasach míchuíosach a íoc.

Táim ar tí pléascadh. Cá bhfuil na diail piollaí? Táim ag dul go dtí an pub chun na néaróga a cheansú.

Focal scoir : Tithe Saoire – nílid saor in ao’ chor. A! Maith dhom.

Uainn go léir anseo in #37 “Chetwynde Downs” - - - Slááán Tamall

FRC